Stadion Miejski im. Marszałka Józefa Piłsudskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stadion Miejski im. Marszałka Józefa Piłsudskiego
Bdg Polonia 1 07-2013.jpg
Zadaszona trybuna główna
Stadion Miejski im. Marszałka Józefa Piłsudskiego
Państwo  Polska
Adres ul. Sportowa 2, Bydgoszcz
Data otwarcia 3 sierpnia 1924
Właściciel Miasto Bydgoszcz
Klub ŻKS Polonia Bydgoszcz S.A.
Pojemność 15.000[1]
Wymiary boiska 105 × 66
Oświetlenie 1000 luksów
Nawierzchnia trawa
Dane toru żużlowego
Parametry toru 348 m
szerokość prostych: 12 m szerokość łuków: 14,7 m
Nawierzchnia granitowa
Licencja nr 458
Rekord toru 59,64 s
Emil Sajfutdinow
8 maja 2011 r.[2]
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Stadion Miejski im. Marszałka Józefa Piłsudskiego
Stadion Miejski im. Marszałka Józefa Piłsudskiego
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Stadion Miejski im. Marszałka Józefa Piłsudskiego
Stadion Miejski im. Marszałka Józefa Piłsudskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stadion Miejski im. Marszałka Józefa Piłsudskiego
Stadion Miejski im. Marszałka Józefa Piłsudskiego
Ziemia53°07′35,414″N 18°01′24,020″E/53,126504 18,023339
Widok z trybuny głównej

Stadion Miejski im. Marszałka Józefa Piłsudskiego[3] – stadion żużlowy i piłkarski w Bydgoszczy wybudowany w 1924 roku, wielokrotnie modernizowany. Jest własnością miasta Bydgoszczy, a jego zarządcą jest ŻKS Polonia Bydgoszcz.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

  • Typ stadionu: piłkarsko-żużlowy
  • Pojemność: 13 500 widzów (miejsc siedzących)
  • Infrastruktura piłkarska: boisko o wymiarach 105 × 68 m, murawa naturalna
  • Infrastruktura żużlowa: tor o nawierzchni granitowej o długości 348 m, szerokości 12 m na prostych i 14,7 m na łukach
  • Oświetlenie: sztuczne 1000 luksów

Na obiekcie znajduje się również wybudowany w 2011 minitor żużlowy im. Mieczysława Połukarda, na którym odbywają się treningi i zawody miniżużlowe.

W otoczeniu stadionu znajdują się obiekty należące do Centrum Edukacji Kultury Fizycznej i Sportu Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego: hala sportowa na 1,5 tys. widzów, kryty basen pływacki, siłownie, sale do fitness i sportów walki, korty tenisowe oraz boiska treningowe.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W marcu 1922 zawiązał się Komitet Wychowania Fizycznego w Bydgoszczy, który zwrócił się do władz miasta o przydział terenów pod budowę boiska[4]. W imieniu komitetu prośbę do prezydenta miasta Bernarda Śliwińskiego poparł dowódca garnizonu bydgoskiego gen. Władysław Jung. W wyniku uchwały 8 miliardów marek przeznaczono na prace przy urządzaniu boiska. Powołana komisja budowy znalazła odpowiedni teren na osiedlu Bielawy. Projektantem stadionu został znany bydgoski architekt Bogdan Raczkowski[4]. Otwarcia stadionu dokonano 3 sierpnia 1924 w obecności ówczesnego prezydenta Stanisława Wojciechowskiego i wojewody wielkopolskiego Adolfa Bnińskiego[4]. W tymże dniu odbył się zjazd Sokołów z Pomorza, w którym wzięło udział ponad 120 gniazd.

Początkowo był to obiekt typowo piłkarski i lekkoatletyczny[5]. W 1926 ukończono budowę boiska, a rok później toru kolarskiego. W kwietniu 1928 rozpoczęto budowę żelbetonowej trybuny na 2 tysiące widzów. W środkowej części wybudowano lożę reprezentacyjną i miejsce dla orkiestry. Pod trybuną zlokalizowano szatnie, natryski, restaurację oraz pokoje klubowe[4]. W 1929 powstały urządzenia lekkoatletyczne oraz 6 boisk treningowych. Połowę kosztów sfinansowało miasto, a resztę wojsko, kolejnictwo i osoby prywatne[6].

W 1930 na lekkoatletycznej bieżni pasjonaci sportu motocyklowego zorganizowali pierwsze wyścigi żużlowe[7]. W 1931 poszerzono bieżnię lekkoatletyczną z 4 do 6 torów, wzniesiono drewnianą trybunę oraz rozpoczęto budowę toru żużlowego o długości 550 m. Na sąsiadującym terenie istniały prowizoryczne boiska do siatkówki, koszykówki oraz korty tenisowe[4]. W latach 1932–1933 zbudowano murowane ogrodzenie wokół stadionu oraz zamontowano oświetlenie – rzadkość w tamtych czasach. Od 1932 na stadionie rozgrywano kilkukrotnie ogólnopolskie zawody lekkoatletyczne oraz żużlowe o randze mistrzostw Polski. Rozgrywała tu także mecze piłkarska drużyna Polonii Bydgoszcz, która w latach 1928–1935 uzyskiwała tytuły mistrzów Pomorza, lecz mimo podejmowanych prób nie udało jej się awansować do ekstraklasy piłki nożnej. W 1935 roku stadion otrzymał imię marszałka Józefa Piłsudskiego[8]. W 1938 przy stadionie oddano do użytku najnowocześniejszy w kraju tor łuczniczy[6]. Do nowoczesnych zaliczał się również użytkowany przez Bydgoski Klub Motocyklistów tor żużlowy.

W okresie okupacji na stadionie bydgoskim Niemcy urządzali zawody jeździeckie, w których rywalizował Wehrmacht, Sturmabteilung, Schutzstaffel i Hitlerjugend. Ponadto rozgrywano zawody piłkarskie oraz spartakiady na cześć zdobycia przez III Rzeszę ziem wschodnich. Obiekt przeznaczono tylko dla Niemców[9]. 26 maja 1942 hitlerowcy dokonali tu egzekucji (powieszenie) na 10 Polakach. W latach 1940–1944 na stadionie swoje mecze rozgrywała niemiecka drużyna SG Bromberg.

Po wojnie obiekt służył jako główny stadion miejski dla różnych dyscyplin sportu i dla wielu klubów. Mecze rozgrywali tu także m.in. piłkarze Zawiszy do czasu wzniesienia własnego stadionu. W 1949 po likwidacji klubu Polonia, miasto przekazało obiekt MKS Gwardii (od 1957 MKS Polonia)[4]. Po 1960 funkcję głównego miejskiego stadionu piłkarsko-lekkoatletycznego przejął nowy obiekt Zawiszy, natomiast stadion Polonii modernizowano głównie pod potrzeby rozgrywanych tu imprez żużlowych. W latach 1963–1964 wybudowano bandy ochronne, zaplecze warsztatowe, boksy dla zawodników, a w latach 60. oświetlenie, które zdemontowano pod koniec lat 80[10]. Tor żużlowy kilkukrotnie skracano, dostosowując go do międzynarodowych przepisów: 550 m (1948), 460 m (1951), 399 m (1964), 374 m (1987), 348 m (1991)[11].

W 1993 na przeciwległej do startu prostej wybudowano park maszynowy, a w latach 1995–1998 elektroniczną obsługę urządzeń oraz sztuczne oświetlenie w postaci 4 wysokich słupów, na których zainstalowano reflektory[10]. W 1999 zbudowano nową żelbetową trybunę główną z zadaszeniem z lekkiego tworzywa[4]. W latach 1998–2010 na stadionie rozgrywano 13-krotnie turnieje o indywidualne mistrzostwo świata z cyklu Grand Prix IMŚ na żużlu[4]. Na dwudziestolecie 1986–2006 przypadł czas największych sukcesów Polonii Bydgoszcz w sporcie żużlowym. W tym okresie klub trzykrotnie zdobył Klubowy Puchar Europy na żużlu, pięciokrotnie tytuł Drużynowego Mistrza Polski. Na stadion przychodziły tłumy kibiców. Rozgrywano tu także wiele imprez międzynarodowych.

W otoczeniu stadionu rozbudowywano etapami kompleks sportowy Polonii. W latach 1963–1988 powiększono liczbę kortów tenisowych, zbudowano kort reprezentacyjny z trybuną dla widzów, w latach 80. wzniesiono salę gimnastyczną, kryty basen oraz budynek administracyjny[4]. W 2003 roku po restrukturyzacji Polonii, kompleks sportowy przekazano klubowi uczelnianemu AZS UKW Bydgoszcz. W latach 2010–2013 część obiektów wyburzono i na ich miejscu wzniesiono Centrum Edukacji Kultury Fizycznej i Sportu Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z halą sportową na 1,5 tys. widzów, basenem pływackim, siłownią, salą do fitness, salą sportów walki oraz laboratorium[12].

26 października 2016 roku Rada Miasta uchwaliła nową nazwę obiektu na Stadion Polonii Bydgoszcz im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. W przywróceniu patrona sprzed wojny uczestniczyło Stowarzyszenie „Biało-Czerwone Pokolenie”, zrzeszające kibiców Polonii[13].

Remont[edytuj | edytuj kod]

W 2010 roku miasto przymierzało się do remontu stadionu, względnie jego sprzedaży i budowy nowego w Fordonie, jednak wskutek sprzeciwów kibiców oraz innych przeszkód natury finansowej i administracyjnej odstąpiono od tych zamiarów[8]. W 2017 roku magistrat Bydgoszczy przygotował plan modernizacji stadionu, który przewiduje zmianę trybun z ziemnych na żelbetowe, podwyższenie ich i przybliżenie do toru, budowę nowego parku maszyn pod trybuną wschodnią, zaplecza sanitarno-gastronomicznego dla kibiców i zaplecza techniczno-socjalnego dla zawodników. Po przebudowie stadion dysponować ma nadal 13 tys. miejsc siedzących i być przystosowany do zadaszenia widowni i toru[14]. We wrześniu 2017 przewidywano modernizację części widowni naprzeciwko trybuny głównej[15], jednak zadanie to o wartości 7 mln zł zostało przeniesione na rok 2018[16].

Imprezy na stadionie Polonii[edytuj | edytuj kod]

Lekkoatletyczne[edytuj | edytuj kod]

Od 1960 główne imprezy lekkoatletyczne rangi mistrzostw Polski oraz międzynarodowe mityngi i mistrzostwa rozgrywano na stadionie Zawiszy Bydgoszcz.

Piłkarskie[edytuj | edytuj kod]

Od 1926 roku na obiekcie regularnie odbywają się mecze ligowe z udziałem drużyny piłkarskiej Polonii Bydgoszcz. Zespół w latach 1928–1935 czterokrotnie uzyskiwał tytuły mistrzów Pomorza i rozgrywał mecze barażowe o wejście do ekstraklasy piłki nożnej. Po II wojnie światowej drużyna przez 7 sezonów (lata 1954–1961) występowała w ekstraklasie piłkarskiej. W 1960 Polonia uzyskała najwyższą w swojej historii 5. lokatę, a w 1961 rozgrywała mecze derbowe z występującą równocześnie w ekstraklasie drużyną Zawiszy Bydgoszcz[17]. W 2000 roku z okazji 80-lecia klubu na stadionie rozegrano mecz oldbojów PolskaNiemcy, a 10 lat później z okazji 90-lecia mecz pomiędzy dwoma najstarszymi klubami w Bydgoszczy: Polonią i Gwiazdą.

Żużlowe[edytuj | edytuj kod]

Żużel na stadionie Polonii
Pełne trybuny (2008)
Kibice Polonii (2009)
Na trybunie głównej (2015)


Wiosną 1930 roku Unia Poznań zorganizowała jedne z pierwszych w kraju zawody motocyklowe, na które udali się członkowie Bydgoskiego Klubu Motocyklistów, którzy rozpoczęli starania o organizacje podobnego przedsięwzięcia w Bydgoszczy. Doszło do niego 20 lipca 1930 roku na bieżni lekkoatletycznej stadionu Polonii. Rozegrano 2 wyścigi na dystansie 4 kilometrów (10 okrążeń po 400m), zaś trzeci, finałowy był dwukrotnie dłuższy. Zwycięzcą okazał się zawodnik KMB Edward Buda. Jeszcze w 1930 odbyły się w Bydgoszczy drugie zawody, tym razem, po raz pierwszy w Polsce, przy sztucznym świetle. Od 1948 roku na obiekcie regularnie odbywają się rozgrywki ligowe z udziałem żużlowców Polonii Bydgoszcz. Od 1951 nieprzerwanie przez 57 lat żużlowcy uczestniczyli w rozgrywkach ekstraklasy żużlowej. Na stadionie rozgrywano także szereg imprez krajowych i międzynarodowych:

Rekordy[edytuj | edytuj kod]

Tabela rekordów na stadionie Polonii na torze o długości 399m
Czas (s) Nazwisko Drużyna Data Zawody
74,2 Polska Norbert Świtała Polonia Bydgoszcz 17.05.1964 czwórmecz o Puchar PZMot
72,4 Polska Andrzej Pogorzelski Stal Gorzów 31.05.1964 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Stal Gorzów
72,4 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Igor Plechanow ZSRR 10.06.1964 I Puchar Bałtyku
72,0 Polska Henryk Gluecklich Polonia Bydgoszcz 10.10.1972 międzynarodowy turniej par
70,3[18] Polska Bolesław Proch Stal Gorzów 17.06.1978 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Stal Gorzów
71,9 Polska Edward Jancarz Stal Gorzów 17.06.1978 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Stal Gorzów
70,8 Polska Bolesław Proch Stal Gorzów 17.06.1978 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Stal Gorzów
70,2 Polska Edward Jancarz Stal Gorzów 25.03.1984 III Kryterium Asów Polskich Lig Żużlowych
70,0 Finlandia Juha Moksunen Finlandia 25.05.1985 ćwierćfinał IMŚJ 1985
69,05 Polska Ryszard Dołomisiewicz Polonia Bydgoszcz 24.08.1986 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Stal Rzeszów
Tabela rekordów na stadionie Polonii na torze o długości 374m
Czas (s) Nazwisko Drużyna Data Zawody
71,68 Polska Zenon Kasprzak Unia Leszno 22.03.1987 VI Kryterium Asów Polskich Lig Żużlowych
69,50 Szwecja Kenneth Nyström Szwecja 7.04.1987 mecz Polska-Szwecja
69,32 Polska Krzysztof Ziarnik Polonia Bydgoszcz 14.04.1987 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Unia Tarnów
69,08 Polska Marek Ziarnik Polonia Bydgoszcz 14.04.1987 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Unia Tarnów
69,07 Polska Marek Ziarnik Polonia Bydgoszcz 14.04.1987 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Unia Tarnów
69,06 Polska Ryszard Dołomisiewicz Polonia Bydgoszcz 1.05.1987 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – ROW Rybnik
66,77 Polska Ryszard Dołomisiewicz Polonia Bydgoszcz 3.05.1987 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Start Gniezno
65,48 Polska Ryszard Dołomisiewicz Polonia Bydgoszcz 3.05.1987 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Start Gniezno
Tabela rekordów na stadionie Polonii przy obecnej długości toru – 348 m
Czas (s) Nazwisko Drużyna Data Zawody
64,00 Polska Ryszard Dołomisiewicz Polonia Bydgoszcz 17.03.1991 mecz sparingowy Polonia Bydgoszcz – Stal Gorzów
62,94 Polska Ryszard Dołomisiewicz Polonia Bydgoszcz 30.05.1991 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Motor Lublin
62,62 Szwecja Per Jonsson Apator Toruń 25.08.1991 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Apator Toruń
62,03 Polska Tomasz Gollob Polonia Bydgoszcz 4.04.1993 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Unia Tarnów
61,01 Szwecja Tony Rickardsson Szwecja 6.06.1993 półfinał mistrzostw świata par na żużlu
60,14 Polska Piotr Protasiewicz Polonia Bydgoszcz 7.09.1997 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Polonia Piła
60,11 Polska Tomasz Gollob Polonia Bydgoszcz 10.06.1999 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Unia Leszno
59,64 Rosja Emil Sajfutdinow Polonia Bydgoszcz 8.05.2011 mecz I ligi Polonia Bydgoszcz – Orzeł Łódź

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Polonia Bydgoszcz: Dane techniczne.
  2. Mirosław Lewandowski: Poloniści podcięli orłom skrzydła. 2011-05-08. [dostęp 2011-05-09].
  3. Stadion Polonii znowu z nazwą. Patronem: Józef Piłsudski [dostęp 2016-09-29] (pol.).
  4. a b c d e f g h i Encyklopedia Bydgoszczy, t. 1, praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Jastrzębskiego, Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy, Bydgoszcz 2011, ​ISBN 978-83-926423-3-6​, s. 266.
  5. polonia.bydgoszcz.pl: Stadion. [dostęp 2012-10-24].
  6. a b Sport i kultura fizyczna w Bydgoszczy w latach 1920–1939, [w:] Historia Bydgoszczy, Tom II, Część druga 1920–1939: red. Marian Biskup: Bydgoszcz: Bydgoskie Towarzystwo Naukowe 2004, ​ISBN 83-901454-0-2​, s. 782–801.
  7. http://www.pbnf.bydgoszcz.pl/viewpage.php?page_id=14 dostęp 2017-02-23.
  8. a b c http://arenysportowe.eu/s/pl/stadion-polonii-bydgoszcz/ dostęp 2017-02-23.
  9. Życie kulturalne i codzienne ludności w latach 1939–1945, [w:] Historia Bydgoszczy. Tom II. Część druga 1939–1945: red. Marian Biskup: Bydgoszcz: Bydgoskie Towarzystwo Naukowe 2004. ​ISBN 83-921454-0-2​, s. 451.
  10. a b http://www2.um.bydgoszcz.pl/sport/obiekty-sportowe/Stadion_Polonii.aspx#1 dostęp 2017-02-23.
  11. a b c d e f http://sportowefakty.wp.pl/zuzel/139841/areny-ligowych-zmagan-stadion-polonii-bydgoszcz dostęp 2017-02-23.
  12. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
  13. http://www.polonia1920.pl/1366,mamy-patrona dostęp 2017-02-23.
  14. http://www.pomorska.pl/sport/zuzel/polonia-bydgoszcz/a/sa-pieniadze-na-przebudowe-polonii-tak-bedzie-wygladal-nowy-stadion,11463514/ dostęp 2017-02-23.
  15. Nowy stadion dla Polonii. Projektanci na Sportowej.
  16. Stadion Polonii. Wreszcie doczeka się modernizacji. Nie tylko trybuna
  17. Encyklopedia Bydgoszczy, t. 1, praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Jastrzębskiego, Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy, Bydgoszcz 2011, ​ISBN 978-83-926423-3-6​, s. 259.
  18. „Czas 70,3 Bolesława Procha nie został uznany, wydawał się bowiem niemożliwy do uzyskania. Chronometrażysta zmienił stoper... Późniejsze rezultaty w tych samych zawodach potwierdziły jednak, że czas późniejszego lidera Polonii był zupełnie realny” s.295 Krzysztof Błażejewski, „Żużel po bydgosku”.
  19. Piotr Fiutak: Piłka nożna w Bydgoszczy (1920–1939) kluby i towarzystwa sportowe, [w:] Kronika Bydgoska XIX.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]