Stalag 369

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stalag 369
Ilustracja
Logo obozu na pomniku Stalagu 369 w Krakowie
Państwo  III Rzesza
Miejscowość Kobierzyn (Kraków)
Rodzaj Stalag
Data powstania 5 czerwca 1942
Data likwidacji 6 sierpnia 1944
Położenie na mapie Krakowa
Mapa konturowa Krakowa, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Stalag 369”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Stalag 369”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Stalag 369”
Ziemia50°00′33″N 19°54′26″E/50,009200 19,907200

Stalag 369 Kobierzyn – działający w okresie II wojny światowej, niemiecki obóz karny dla szeregowców i podoficerów armii francuskiej, belgijskiej i holenderskiej, którzy w myśl Konwencji Genewskiej odmówili pracy na rzecz III Rzeszy.

Znajdował się w południowej części Krakowa, na granicy obecnych dzielnic VIII oraz IX, pomiędzy dzisiejszymi ulicami: Zawiłą, Skośną i Żywiecką.

Zbudowany został przez Niemców na nieużytkach i piaskach pomiędzy Kobierzynem a Borkiem Fałęckim, rozpoczął działalność 5 czerwca 1942. Przeznaczony był dla 5–6 tysięcy jeńców. W okresie jego istnienia przeszło przez niego około 17 tysięcy żołnierzy alianckich. W obozie zmarło ich czternastu a pochowani zostali na znajdującym się kilkaset metrów na wschód, borkowskim cmentarzu parafialnym. Po wojnie ich prochy zostały ekshumowane i ponownie pochowane w krajach pochodzenia. Stalag funkcjonował do 6 sierpnia 1944.

Okoliczni mieszkańcy spontanicznie organizowali pomoc żywnościową dla jeńców, starali się na różne sposoby pomagać uwięzionym. Pomagali w ucieczkach, chociaż za ukrywanie zbiegów Niemcy karali śmiercią całe rodziny.

Za pomoc i opiekę nad więźniami obozu Stalag 369 w Kobierzynie, jeden z jej organizatorów profesor Jan Harasymowicz został uhonorowany Legią Honorową. Był on też jednym z inicjatorów powstania pomnika więźniów obozu, który odsłonięto w 1966.

Znani więźniowie[edytuj | edytuj kod]

W obozie przebywał jako jeniec Jean Morin, francuski rysownik, który życie obozowe utrwalił w swoich pracach. Po zwolnieniu z obozu udało mu się bezpiecznie przewieźć rysunki do Francji. Reprodukcje grafik obozowych zostały wydane po wojnie, w formie książki zatytułowanej Gross-Hesepe Stalag 6C, Kobierzyn Stalag 369. Pologne. Stalags de Refractaires. 50 Dessins de Jean Morin. Souvenirs de Captivite 1940-1945 przez wydawnictwo Grenouilleau-Landais et les Fils z Bordeaux.

Innym znanym więźniem obozu był Francis Ambrière (pseudonim literacki Jean-Louisa Letelliera). Jego powieść-biografia Les Grandes Vacances, 1939-1945 (Długie wakacje, 1939-1945) wydana w 1946, cieszyła się powodzeniem we Francji i przyniosła autorowi prestiżową Nagrodę Goncourtów za rok 1940. Opisuje w niej także pobyt w stalagu i pomoc Polaków. Książka wydana została również w Polsce na początku lat 70. XX wieku.