Stan wojny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Stan wojny – instytucja prawna uregulowana w konwencji haskiej w 1907 roku. Przewiduje wypowiedzenie wojny i określone skutki w stosunku do państw obcych, a także – poprzez instytucję stanu wojennego – skutki w stosunkach wewnętrznych państwa. Stan wojny nie jest równoznaczny z walką orężną.

W Polsce uchwałę o wprowadzeniu stanu wojny podejmuje Sejm, a jeśli ten nie może zebrać się na posiedzenie, o stanie wojny postanawia Prezydent RP. Uchwała taka może być podjęta jedynie w przypadku zbrojnej agresji na terytorium Rzeczypospolitej lub gdy z umów międzynarodowych wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciw agresji (art. 116 Konstytucji RP z dn. 2 kwietnia 1997 r.). Stan wojny jest skierowany do agresora i społeczności międzynarodowej, stanowi podstawę do rozpoczęcia działań zbrojnych. Zakończenie stanu wojny następuje zwykle przez zawarcie pokoju[1][2][3], przy czym decyzję podejmuje Sejm. Stan wojny nie pociąga za sobą bezpośrednich skutków dla sytuacji wewnętrznej państwa, chyba że zostanie dodatkowo wprowadzony stan wojenny (art. 228 i następne Konstytucji). Sądy doraźne i wyjątkowe mogą działać jedynie w przypadku stanu wojny i stanu wojennego, choć nie jest to wyrażone dosłownie w Konstytucji.

Przypisy

  1. Brak w prawie międzynarodowym jednoznacznych reguł zakończenia wojny. Zakazane jest zawojowanie. (Rozpoczęcie i zakończenie działań wojennych. Okupacja wojenna. Neutralność wojenna)
  2. Czasem państwa w jednostronnym akcie uznają zakończenie stanu wojny, np. uchwała Rady Państwa z 18 lutego 1955 stan wojny między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Niemcami uznaje się za zakończony (M.P. 1955 Nr 17 poz.172).
  3. Możliwa jest też deklaracja wielostronna, np. 19 października 1956 w Moskwie przedstawiciele ZSRR i Japonii podpisali deklarację o zakończeniu stanu wojny bez zawarcia pokoju (Wielokrotny koniec wojny, Rosyjsko-japoński spór o Wyspy Kurylskie).

Zobacz też[edytuj]