Stanisław Łempicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Łempicki
Stanisław Łempicki
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 25 maja 1886
Kamionka Strumiłowa
Data i miejsce śmierci 2 grudnia 1947
Kraków
Profesor
Alma Mater Uniwersytet Lwowski
Doktorat 1913
Habilitacja 1922
Profesura 1924
Uczelnia Uniwersytet Lwowski
od 1945 Uniwersytet Jagielloński
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Stanisław Łempicki (ur. 25 maja 1886 w Kamionce Strumiłowej, zm. 2 grudnia 1947 w Krakowie) – polski uczony, pisarz, profesor historii oświaty i szkolnictwa Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Jana Kazimierza, członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności, jeden z przedstawicieli filozoficznej szkoły lwowsko-warszawskiej. Mąż Jadwigi Gamskiej-Łempickiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uczęszczał do gimnazjów w Nowym Sączu (1897-1901) i Lwowie (V Gimnazjum Państwowe we Lwowie, 1901-1904). Studiował polonistykę, historię i filologię klasyczną (1904-1909) oraz prawo (1910-1911) na Uniwersytecie Lwowskim. W latach 1910-1921 był wykładowcą gimnazjalnym we Lwowie (VIII i VI Gimnazjum), w Horodence i Borysławiu. W 1913 obronił doktorat, w 1922 habilitację. W 1924 został profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem Katedry Historii Oświaty i Szkolnictwa w UJK. W 1933 został profesorem zwyczajnym. Był dziekanem i prodziekanem Wydziału Humanistycznego UJK[1]. Obok historii szkolnictwa zajmował się także badaniami nad historią kultury w Polsce (prace: Mecenat kulturalny w Polsce. Problemy i postulaty, Biskupi polskiego renesansu jako opiekunowie kultury, Szymon Szymonowicz i jego czasy, Medyceusz polski XVI wieku, Renesans i humanizm w Polsce), był także historykiem literatury polskiej (J. Kochanowski, I. Krasicki, A. Mickiewicz). Był dyrektorem Polskiego Muzeum Szkolnego we Lwowie (od 1925), kierownikiem literackim Wydawnictwa Ossolineum (1925-1927), redaktorem Encyklopedii Wychowania (1933-1939), członkiem czynnym Towarzystwa Naukowego we Lwowie (od 1928), członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności (od czerwca 1929)[2]. Został członkiem założycielem powołanego w 1938 Stowarzyszenia „Towarzystwo Budowy Panoramy Plastycznej Dawnego Lwowa”[3].

Podczas okupacji sowieckiej Lwowa (1939-1941) wykładał literaturę staropolską na Uniwersytecie Lwowskim. W czasie okupacji niemieckiej był bibliotekarzem w Ossolineum we Lwowie, brał udział w tajnym nauczaniu. Po wojnie wykładał na Uniwersytecie Lwowskim a po wymuszonym wyjeździe ze Lwowa (wiosną 1945) - na Jagiellońskim, gdzie został kierownikiem Katedry Historii Starszej Literatury Polskiej. W 1946 został powołany na członka czynnego PAU. Był członkiem założycielem Towarzystwa Przyjaciół Ossolineum we Wrocławiu. Był odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1937)[4][5].

Pochowany na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie. Miał syna Zdzisława (1920-1970)[6].

Uczniowie[edytuj | edytuj kod]

Do grona jego uczniów należą: Stefan Cioroch, Amelia Dician, Jan Dobrzański, Ewa Grodecka, Tadeusz Hahn, Oskar Kanfer, L. Karlówna, Antoni Knot, Bronisław Kocowski, Maria Wanda Kohn-Kultys, Łukasz Kurdybacha, Adolfina Mannówna, Bronisław Nadolski, Maria Antonina Olchawa, Reder Rapapport, Alfons Schletz, Taube Schonfeld, Esther Schreiberówna, Urszula Szumska[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kronika miejska. Nowi dziekani na U. J. K.. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 159 z 15 lipca 1936. 
  2. Kronika. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 132 z 12 czerwca 1929. 
  3. Statut Stowarzyszenia Towarzystwo Budowy Panoramy Plastycznej Dawnego Lwowa. Lwów: 1938, s. 13.
  4. M.P. z 1937 r. Nr 260, poz. 410
  5. Odznaczenia w dniu Święta Niepodległości. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 258 z 13 listopada 1937. 
  6. Z żałobnej karty. „Biuletyn”. Nr 19-20, s. 134, Lipiec 1971. Koło Lwowian w Londynie. 
  7. Joanna Pisulińska, Doktoraty historyczne na Uniwersytecie Jana Kazimierza 1918-1939 [w:] Wielokulturowe środowisko historyczne Lwowa w XIX i XX w., t. 1, red. Jerzy Maternicki, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego 2004, s. 233-249

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Draus: Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie 1918-1946. Portret kresowej uczelni. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2007. ISBN 978-83-7188-964-6.
  • Stanisław Łempicki: Złote paski: Wspomnienia ze szkoły galicyjskiej. Warszawa: "Wspólna Sprawa" - Wydawnictwa Oświatowe, 1957.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]