Stanisław Łubieński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy biskupa Stanisława Łubieńskiego. Zobacz też: Stanisław Łubieński - publicysta.
Stanisław Łubieński
Stanisław Łubieński
Herb Stanisław Łubieński
Data i miejsce urodzenia 1573
Łubna-Jakusy koło Kalisza
Data i miejsce śmierci 16 kwietnia 1640
Wyszków
biskup płocki
Okres sprawowania 16271640
biskup łucki
Okres sprawowania 16241627
Wyznanie katolickie
Kościół łaciński
Nominacja biskupia 26 lutego 1624
Sakra biskupia czerwiec 1624

Stanisław Łubieński herbu Pomian (ur. 1574 w Łubnej koło Kalisza, zm. 16 kwietnia 1640 w Wyszkowie[1]) – biskup płocki, podkanclerzy koronny, sekretarz królewski; brat Macieja.

Życiorys[edytuj]

Po ukończeniu Kolegium Jezuickiego w Kaliszu, gdzie kształcił się w sztuce wojennej oraz prawie, studiował w Grazu, Rzymie, Perugii – doktor obojga praw. Od 1591 sekretarz królewski. Opat komendatoryjny w Tyńcu. Historyk, uważany za jednego z najwybitniejszych historyków XVII w. Był związany z królem Zygmuntem III i obozem kontrreformacji. W 1593 towarzyszył królowi w podróży do Szwecji. W 1613 przeprowadził uporządkowanie archiwum na zamku krakowskim, później w ciszy klasztoru tynieckiego, którego administrację powierzył mu król, zbierał materiały historyczne. Od 1614 był regentem kancelarii królewskiej, potem sekretarzem koronnym, a od 1622 biskup łucki, 1626 podkanclerzy koronny., 1627 biskup płocki, złożył pieczęć podkanclerską 1628 i gorliwie pracował nad podniesieniem swej diecezji. W 1624 otrzymuje sakrę biskupią na Wawelu, a w 1627 r. Był autorem kroniki łacińskiej, zawierającej wierny opis rokoszu Zebrzydowskiego. Dbał o rozwój życia zakonnego, będąc aktywnym działaczem politycznym, tolerancyjnym wobec innowierców. Swą wspaniałą bibliotekę przekazał kapitule płockiej. Był człowiekiem o rozległym horyzoncie, gorliwie popierającym oświatę, przyjacielem Sarbiewskiego.

Był elektorem Władysława IV Wazy z województwa płockiego w 1632 roku[2]. W 1633 roku został wyznaczony senatorem rezydentem[3]. W 1633 roku wszedł w skład komisji do wojny z Moskwą i organizacji wojska[4].

Jego dzieło historyczne: „De motu civili in Polonia libri V.” (wyszło w „Opera posthuma, historica..., edita ab executoribus testamenti” (1643), w którem niekiedy stronniczo, lecz zawsze jasno przedstawia osoby działające w rokoszu Zebrzydowskiego.

Najcenniejsze dzieła[edytuj]

  • Brevis narratio profectionis in Sueciam Sigismundi III..., 1593;
  • De ortu, vita et morte Mathiae de Bużenin Pstrokoński... (1630);
  • De motu civili in Polonia libri quatuor, Series. vitea, res gestes episcoporum Plocensium..., Kraków 1642;
  • 'Opera posthuma historica historopolitica variigue discursus epistolae et aliquot orationes... (1643);
  • Droga do Szwecji;
  • Rozruchy domowe.

Bibliografia[edytuj]

Przypisy

  1. Janusz Szczepański, Dzieje Wyszkowa i okolic, 1998, ISBN 83-907429-7-7.
  2. Suffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych, y W. X. Litewskiego, Zgodnie ná Naiásnieyssego Władisława Zygmunta ... roku 1632 ... Woiewodztwo Krákowskie., s. C.
  3. Volumina Legum, t. III, Petersburg 1859, s. 376.
  4. Andrzej Korytko, Sejm koronacyjny Władysława IV Wazy wobec problemów na Ukrainiew: Echa Przeszłości t. XVI, Olsztyn 2015, s. 74.

Linki zewnętrzne[edytuj]