Stanisław Czycz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Stanisław Czycz (ur. 6 kwietnia 1929 w byłym Gwoźdźcu (obecnie Nawojowa Góra) k. Krzeszowic, zm. 29 czerwca 1996 w Krakowie) – polski poeta i prozaik.

Tablica na grobie rodzinnym Stanisława Czycza, na cmentarzu w Krzeszowicach
Rodzinny dom Stanisława Czycza w Nawojowej GórzeGwoźdźcu, na granicy z Krzeszowicami (ulica jego imienia już w Krzeszowicach)

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wszedł do literatury skandalem: chcąc zapisać się do ZLP przyniósł wiersze zakazanego wówczas w Polsce Miłosza i przedstawił je jako swoje. Po raz pierwszy jego wiersze opublikował Andrzej Bursa w "Od A do Z" – dodatku do "Dziennika Polskiego". Debiutował w 1955 w "Prapremierze pięciu poetów" na łamach krakowskiego "Życia Literackiego" (wraz z Mironem Białoszewskim, Zbigniewem Herbertem, Bohdanem Drozdowskim, Jerzym Harasymowiczem). Wiersze Czycza rekomendował Ludwik Flaszen.

Twórczość poetycka Czycza utrzymana jest w tonie katastroficzno-wizyjnym. Bohaterowie jego prozy to często jednostki zbuntowane przeciw konwenansom i ustalonym obyczajom. Największy rozgłos przyniosło mu poświęcone Bursie opowiadanie And ze zbioru Ajol (1967), pierwotnie opublikowane w kwietniowym numerze Twórczości z roku 1961.

Był zawsze poza wszelkimi układami środowiskowymi, a ciężka choroba (łuszczyca), na którą przez wiele lat cierpiał przyczyniła się do jego izolacji od świata.

Na podstawie jego twórczości powstały trzy filmy fabularne:

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Poezje[edytuj | edytuj kod]

Proza[edytuj | edytuj kod]

  • Ajol (1967, Wydawnictwo Literackie, opowiadania)
  • And (1967, Wydawnictwo Literackie, opowiadanie)
  • Nim zajdzie księżyc (1968, Wydawnictwo Literackie, opowiadania)
  • Pawana (1977, Wydawnictwo Literackie, powieść)
  • Nie wiem, co ci powiedzieć (1983, Wydawnictwo Literackie, opowiadania)
  • Nie wierz nikomu (1987, Wydawnictwo Literackie, powieść)
  • Ajol i Laor (1996, Wydawnictwo Literackie, opowiadania)
  • Arw (2007, Wydawnictwo Ha!art)
  • Nie wierz nikomu (2016, Wydawnictwo Ha!art, powieść)

Dzieła zebrane[edytuj | edytuj kod]

  • Wybór wierszy (1979, Wydawnictwo Literackie)
  • Wiersze i proza (2001, Wydawnictwo Literackie)
  • Wiersze wybrane (2014, WBPiCAK)

Ekranizacje[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Stanisława Czycza.

Monografie[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Lisowski: Stanisław Czycz mistrz cierpienia (1997, Wydawnictwo Literackie)
  • Jacek Rozmus: W okolicach arkadii Stanisława Czycza (2002, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej Kraków)
  • Stanisław Czycz w magazynie Ha!art (nr 9-10 (4.2001-1.2002))
  • Dorota Niedziałkowska: Eksperyment symultaniczny w pisarstwie Stanisława Czycza (Lublin 2012, praca doktorska)
  • Piotr Marecki, Czycz i filmowcy, czyli przyliteracki status kina polskiego, (2012, Korporacja Ha!art)