Stanisław Dygat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanisław Dygat
Stanisław Dygat.jpg
Imiona i nazwisko Stanisław Ludwik Dygat
Data i miejsce urodzenia 5 grudnia 1914
Warszawa
Data i miejsce śmierci 29 stycznia 1978
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła Jezioro Bodeńskie,
Pożegnania,
Podróż
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski[1]

Stanisław Ludwik Dygat (ur. 5 grudnia 1914 w Warszawie, zm. 29 stycznia 1978 tamże) – polski autor powieści i opowiadań, felietonista, dramaturg oraz scenarzysta filmowy.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Dygat był wnukiem powstańca 1863 roku Ludwika Dygata i synem architekta Antoniego Dygata. Studiował architekturę i filozofię. Współpracował z pismami: „Kuźnica”, „Twórczość”, „Przegląd Kulturalny”. Zadebiutował w 1946 powieścią Jezioro Bodeńskie, w której można odnaleźć autobiograficzną inspirację (w 1939 Dygat z uwagi na francuskie obywatelstwo został internowany w obozie dla cudzoziemców nad Jeziorem Bodeńskim), a stanowiącą swoisty rozrachunek z Polską przedwojenną. Powieść ta została w 1986 roku przeniesiona na ekran przez Janusza Zaorskiego. Sfilmowano również kolejną powieść Dygata, której tematem są przemiany ustrojowe w powojennej Polsce – wydane w 1948 roku Pożegnania (1958, reż. Wojciech Jerzy Has). W roku 1967 Janusz Morgenstern nakręcił film pod tytułem Jowita. Była to ekranizacja powieści Dygata Disneyland.

Stanisław Dygat w swej twórczości polemizował z polską tradycją romantyczną. Jest w polskiej prozie powojennej jednym z przedstawicieli nurtu prześmiewczo-rozrachunkowego.

Był kierownikiem literackim w gdańskim Teatru Wybrzeże[2]. Pisarz zajmował się również twórczością przekładową, przetłumaczył na język polski m.in. Wieczór Trzech Króli Szekspira oraz Króla Edypa Sofoklesa.

Był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej[3], z której wystąpił w listopadzie 1957 w proteście przeciwko odmówieniu przez władze zgody na wydawanie miesięcznika “Europa”. W styczniu 1976 roku był jednym z sygnatariuszy tzw. Memoriału 101, skierowanego do Komisji Sejmowej przeciwko planowanym zmianom w konstytucji[4].

Jeden z parków warszawskiego Mokotowa nosi od 2009 roku imię Stanisława Dygata (Park Stanisława Dygata w Warszawie).

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był w związku małżeńskim z Władysławą Nawrocką i Kaliną Jędrusik. Jego siostra Maria Danuta Bogusławska z domu Dygat była żoną polskiego kompozytora Witolda Lutosławskiego. Córka Stanisława Dygata, Magda Dygat, napisała wspomnienia o ojcu w książce pt. Rozstania

Zmarł na atak serca[5][6].

Grób Stanisława Dygata i Kaliny Jędrusik na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Wybrana twórczość[edytuj | edytuj kod]

Powieści[edytuj | edytuj kod]

  • 1946 – Jezioro Bodeńskie
  • 1948 – Pożegnania
  • 1958 – Podróż
  • 1965 – Disneyland
  • 1968 – Karnawał
  • 1973 – Dworzec w Monachium

Opowiadania i felietony[edytuj | edytuj kod]

  • 1949 – Pola elizejskie
  • 1957 – Słotne wieczory
  • 1958 – Różowy kajecik
  • 1959 – Rozmyślania przy goleniu
  • 1973 – W cieniu Brooklynu
  • 1979 – Kołonotatnik
  • 1983 – Gucin

Dramaty[edytuj | edytuj kod]

Ekranizacje[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Stanisława Dygata.

Przypisy

  1. Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, T. 2, pod red. J. Czachowskiej, A. Szałagan. Warszawa: WSiP, 1994, s. 233. ISBN 83-02-05446-1.
  2. "Życie na Gorąco" 2010, nr 44, s. 30-31.
  3. Jarosław Iwaszkiewicz, Dzienniki, t. III 1964-1980, oprac. i przypisy Agnieszka i Robert Papiescy, Radosław Romaniuk, wstęp Andrzej Gronczewski, Warszawa 2011, s. 46.
  4. "Errata do biografii. Stanisław Dygat". Rzeczpospolita, 2009-03-12. [dostęp 2015-05-07].
  5. Jacek Szczerba: Co ja, Jezus Chrystus jestem?. wysokieobcasy.pl, 2012-10-15. [dostęp 2015-05-07].
  6. Ryszarda L. Pelc: [http://www.kalinajedrusik.republika.pl/md.html Magda Dygat o swoim ojcu Stanisławie i jego związku z Kaliną Jędrusik - jej macochą].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zdzisław Skwarczyński: Stanisław Dygat. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1976. (Seria: Portrety Współczesnych Pisarzy Polskich).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]