Stanisław Kania

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy działacza komunistycznego. Zobacz też: Stanisław Kania – prezes Polskiego Związku Szachowego w latach 1985–1988.
Stanisław Kania
Stanisław Kania
Data i miejsce urodzenia 8 marca 1927
Wrocanka
I sekretarz KC PZPR
Okres od 6 września 1980
do 18 października 1981
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Poprzednik Edward Gierek
Następca Wojciech Jaruzelski
Odznaczenia
Order Budowniczych Polski Ludowej (1949–1960) Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Stanisław Kania (ur. 8 marca 1927 we Wrocance) – polski polityk, poseł na Sejm VI, VII, VIII i IX kadencji (1972–1989), w latach 1980–1981 I sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

Życiorys[edytuj]

Urodził się 8 marca 1927 we wsi Wrocanka[1]. Jego rodzicami byli Józef i Katarzyna[2]. W latach 40. XX wieku pracował jako robotnik. W 1944 wstąpił w szeregi Batalionów Chłopskich[1]. W styczniu 1945 wstąpił do Związku Walki Młodych i został przewodniczącym koła w rodzinnej miejscowości[3]. W kwietniu tego samego roku wstąpił do PPR[3]. Brał udział w kampaniach organizowanych przez partię (organizowanie ORMO, referendum ludowe)[3]. W listopadzie został zastępcą pełnomocnika okręgowej komisji wyborczej na powiat Jasło. W lutym 1947 został przewodniczącym zarządu powiatowego ZWM w Jaśle[3]. W grudniu tego samego roku został kierownikiem wydziału Młodzieży wiejskiej w Rzeszowie[3]. W wieku 21 lat został wybrany na delegata na zjazd zjednoczeniowy PZPR[3]. W 1949 ożenił się z Wandą Jasińską. Do września 1950 pracował w Zarządzie Wojewódzkim ZMP[3]. W 1952 ukończył Szkołę Partyjną przy KC PZPR oraz Wyższą Szkołę Nauk Społecznych przy KC PZPR[3]. Po ukończeniu szkoły pracował jako kierownik Wydziału Młodzieży Wiejskiej i członek prezydium ZG ZMP[4]. Po rozwiązaniu organizacji w styczniu 1957 pracował w krajowej radzie spółdzielczości produkcyjnej, jednocześnie uczył się w Liceum Ogólnokształcącym dla Pracujących nr 1 w Warszawie. Świadectwo dojrzałości otrzymał 12 kwietnia 1958[4]. 1 września tego samego roku rozpoczął pracę w Warszawskim Komitecie Wojewódzkim. Do 31 sierpnia 1960 sprawował funkcję kierownika wydziału rolnego. Od 1 września 1960 do 30 listopada 1968 był sekretarzem WKW[4]. Od września 1962 studiował ekstremistycznie zagadnienia ekonomicznie ze specjalnością ekonomii rolnictwa[4]. W czerwcu 1964 na IV zjeździe PZPR został zastępcą członka Komitetu Centralnego[5]. W listopadzie 1968 na V zjeździe został członkiem Komitetu Centralnego PZPR. Od 1 grudnia pełnił funkcję kierownika wydziału administracyjnego KC PZPR.

W latach 1952–1956 pracownik aparatu Związku Młodzieży Polskiej. W latach 1958–1962 kierownik Wydziału Rolnego Warszawskiego Komitetu Wojewódzkiego PZPR, w latach 1962–1968 sekretarz Warszawskiego Komitetu Wojewódzkiego[2]. Od listopada 1968 do lipca 1986 członek KC PZPR[2]. Od 6 listopada 1968 do 16 kwietnia 1971 kierownik Wydziału Administracyjnego KC PZPR[2]. Od 16 kwietnia 1971 do 6 września 1980 sekretarz KC PZPR, a od 12 grudnia 1975 do 18 października 1981 członek Biura Politycznego. Od 6 września 1980 do 18 października 1981 I sekretarz KC PZPR[2]. Objął to stanowisko po Edwardzie Gierku, usuniętym w wyniku wydarzeń sierpnia 1980. Nadzorował Główny Zarząd Polityczny Wojska Polskiego w latach 1971–1981[6].

W latach 1981–1983 był członkiem Prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu.

Od maja 1982 do listopada 1985 był członkiem Rady Państwa, w latach 1983–1985 przewodniczącym Komisji ds. Samorządu Pracowniczego przy Radzie Państwa. W Sejmie PRL IX kadencji (1985–1989) przewodniczący Komisji Spraw Samorządowych. W latach 1985–1990 był członkiem Rady Naczelnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD).

12 stycznia 2012 na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie został uniewinniony z zarzutu wprowadzenia stanu wojennego[7].

Odznaczenia[edytuj]

Odznaczony Orderem Budowniczych Polski Ludowej, Orderem Sztandaru Pracy I i II klasy, a także Krzyżem Oficerskim oraz Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Przypisy

  1. a b Eisler 2014 ↓, s. 317.
  2. a b c d e Informacje w BIP IPN.
  3. a b c d e f g h Eisler 2014 ↓, s. 318.
  4. a b c d Eisler 2014 ↓, s. 319.
  5. Eisler 2014 ↓, s. 320.
  6. Cenckiewicz 2011 ↓, s. 189–190.
  7. Eisler 2014 ↓, s. 379.

Bibliografia[edytuj]

  • A. Czubiński: Dzieje najnowsze Polski, tom 2, Wielkopolska Agencja Wydawnicza, Poznań 1992
  • J. Eisler: Grudzień'70, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1995
  • J. Eisler: Siedmiu Wspaniałcyh. Warszawa: Czerwone i Czarne, 2014. ISBN 978-83-7700-042-7.
  • W. Góra: Polska Ludowa 1944–1984: zarys dziejów politycznych, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin
  • L. Kowalski: Generał ze skazą, Oficyna Wydawnicza „Rytm”, Warszawa 2001
  • T. Mołdawa: Ludzie władzy 1944–1991, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1991, str. 369
  • W. Pronobis: Polska i świat w XX wieku, Wydawnictwo Editions Spotkania, 1991
  • J. Stroynowski, ed.: Who is who in the Socialist countries of Europe: a biographical encyclopedia of more than 12,600 leading personalities in Albania, Bulgaria, Czechoslovakia, German Democratic Republic, Hungary, Poland, Romania, Yugoslavia 1989, tom 3, K.G. Saur Pub., 1989
  • F. Szlachcic: Gorzki smak władzy: wspomnienia, Wydawnictwo Fakt, Warszawa 1990
  • R. Terlecki: Miecz i tarcza komunizmu: historia aparatu bezpieczeństwa w Polsce, 1944-1990, Wydawnictwo Literackie, 2007
  • Trybuna Ludu”, 13–14 grudnia 1975, str. 2
  • Kto jest kim w Polsce 1984, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1984
  • Tajne dokumenty Biura Politycznego. PZPR a Solidarność 1980–1981, Wyd. „Aneks”, Londyn 1991