Stanisław Mateusz Rzewuski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy hetmana wielkiego koronnego. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Stanisław Mateusz Rzewuski
Ilustracja
Herb
Krzywda
Rodzina Rzewuscy herbu Krzywda
Data urodzenia 1662
Data i miejsce śmierci 4 listopada 1728
Lwów
Ojciec Michał Florian Rzewuski
Matka Anna Dzierżkówna
Żona

Ludwika Kunicka

Dzieci

Seweryn Józef Rzewuski, Wacław Piotr Rzewuski

Odznaczenia
Order Orła Białego

Stanisław Mateusz Rzewuski herbu Krzywda (ur. 1662, zm. 4 listopada 1728 we Lwowie) – wojewoda bełski w 1728 roku, hetman wielki koronny w 1726 roku, wojewoda podlaski w 1710 roku, hetman polny koronny w 1706 roku, starosta chełmski w latach 1687-1728[1], starosta lubomelski w 1710 roku[2], przedstawiciel dyplomatyczny Rzeczypospolitej w Imperium Osmańskim w 1699 roku[3].

Jego rodzicami byli podskarbi nadworny koronny Michał Florian Rzewuski i Anna Dzierżkówna, brat Adama. Pułkownik królewski od 1690, następnie generał wojsk cudzoziemskiego autoramentu. Brał udział w wyprawach mołdawskich z lat 1686 i 1691. W roku 1693 udał się z poselstwem na Krym.

Był posłem ziemi chełmskiej na sejm konwokacyjny 1696 roku[4]. Był elektorem Augusta II Mocnego w 1697 roku[5]. Następnie brał udział w kampanii przeciw Tatarom w roku 1698.

W 1699 roku posłował do Turcji, by dokonać ratyfikacji traktatu karłowickiego, Turcy jednak zakwestionowali jego kompetencje w tej materii, ponieważ na dokumencie ratyfikującym brakło podpisu polskiego kanclerza. Został krajczym wielkim koronnym w 1702 roku. Mianowany przez Augusta II w 1703 referendarzem wielkim koronnym.

Jako regimentarz wojsk koronnych tłumił w roku 1703 powstanie Kozaków Semena Paleja. Był konsyliarzem ziemi chełmskiej w konfederacji sandomierskiej 1704 roku[6]. W 1705 roku brał udział w bitwie warszawskiej. Wkrótce potem Rzewuski otrzymał buławę polną w 1706 i już jako hetman dowodził częścią wojsk polskich podczas bitwy kaliskiej w 1706. Po ograniczeniu przywilejów hetmańskich na sejmie 1717 roku prowadził opozycję przeciw dworowi.

Po śmierci Adama Mikołaja Sieniawskiego, w roku 1726 został mianowany hetmanem wielkim koronnym i wojewodą podlaskim.

Jego synem był Wacław Rzewuski, hetman wielki koronny.

Odznaczony Orderem Orła Białego[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Urzędnicy województwa bełskiego i ziemi chełmskiej XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Henryk Gmiterek i Ryszard Szczygieł. Kórnik 1992, s. 261.
  2. Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 222.
  3. Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 140
  4. Volumina Legum t. V, Petersburg 1860, s. 414.
  5. Volumina Legum, t. V, Petersburg 1860, s. 438.
  6. Actum In Castro Sandomiriensi Sabbatho Ante Festvm Sanctorum Viti et Modesti martyrum proximo, Anno Domini millesimo sptingentesimo quarto, [b.n.s]
  7. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 141.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Stefan Mikołaj Branicki
POL województwo podlaskie IRP COA.svg wojewoda podlaski
1710 - 1728
POL województwo podlaskie IRP COA.svg Następca
Michał Józef Sapieha