Stanisław Okoniewski (biskup)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanisław Wojciech Okoniewski
Stanisław Wojciech Okoniewski
Data i miejsce urodzenia 21 kwietnia 1870
Popowo (powiat wągrowiecki)
Data i miejsce śmierci 1 maja 1944
Lizbona
biskup diecezjalny chełmiński
Okres sprawowania 1926 – 1944
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 23 czerwca 1895
Nominacja biskupia 16 marca 1926
Sakra biskupia 25 kwietnia 1926
Odznaczenia
Wstęga Wielka Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Komandor Orderu Krzyża Południa (Brazylia)

Stanisław Wojciech Okoniewski (ur. 21 kwietnia 1870 w Popowie w powiecie wągrowieckim, zm. 1 maja 1944 w Lizbonie), duchowny katolicki, biskup chełmiński.

Życiorys[edytuj]

Najstarszy syn nauczyciela Jana i Stanisławy z Likowskich (siostry arcybiskupa Edwarda Likowskiego). 1882-1884 uczył się w progimnazjum w Trzemesznie, później w Gimnazjum im. Św. Marii Magdaleny w Poznaniu, gdzie organizował konspiracyjne kółka Towarzystwa Tomasza Zana. Od 1891 studiował teologię w seminariach duchownych w Poznaniu i Gnieźnie. 23 czerwca 1895 przyjął w Poznaniu święcenia kapłańskie, pracował następnie jako duszpasterz w Bezdrowie. Był proboszczem w Bninie i Kościelcu, redagował "Przegląd Kościelny". Przez 3 semestry słuchał wykładów filozofii i ekonomii w Królewskiej Akademii w Poznaniu. Od 20 lipca 1905 wiceprezes nowo założonego "Towarzystwa Kultury i Literatów Polskich na Rzeszę Niemiecką Celem Wzajemnej Pomocy" w Poznaniu, w 1906 wystąpił w obronie nauczania języka polskiego w nauczaniu religii podczas strajków szkolnych, za co 6 marca 1907 został skazany na 6 tygodni więzienia we Wronkach. Wziął udział w kongresach eucharystycznych w Kolonii (1909) i Wiedniu (1913) i w pielgrzymkach do Rzymu (1908 i 1913), gdzie uzyskał godność szambelana papieskiego. W czasopismach teologicznych opublikował kilkanaście artykułów i recenzji oraz oddzielne tłumaczenie encykliki Piusa X "O zasadach modernistów" (1908) i biografię ks. Augustyna Jaskulskiego i jego prace "O wychowaniu" (1909) i "Materiały do odczytów w Towarzystwach Robotników" (1909). W 1912, w 300 rocznicę śmierci ks. Piotra Skargi wydał w Poznaniu dzieło pt. "Pismo święte w dziełach X Piotra Skargi". Napisał też kilka artykułów na temat działalności ks. Skargi. Członek Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i współzałożyciel (1916) jego Wydziału Teologicznego.

14 grudnia 1924 został mianowany biskupem tytularnym Podalia i koadiutorem (następcą) biskupa chełmińskiego Augustyna Rosentretera. W 1926 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Sakrę biskupią otrzymał 25 kwietnia 1926, przejął zwierzchnictwo nad diecezją (ze stolicą w Pelplinie) po śmierci Rosentretera 4 października 1926. Był pierwszym polskim biskupem chełmińskim od czasu zaborów (biskup Rosentreter był pochodzenia niemieckiego). Zaangażował się w odnowienie życia religijnego, przeprowadził w 1928 synod diecezjalny, zreorganizował urzędy kościelne a także założył Muzeum Diecezjalne w Pelplinie. Wspierał działalność charytatywną i duszpasterstwo ludzi morza (w 1930 poświęcił "Dar Pomorza"). W związku z uczestnictwem w wielu uroczystościach poświęcenia okrętów i statków polskich lubił nazywać się "biskupem morskim". Propagował w diecezji kult eucharystyczny i Najświętszego Serca Jezusowego.

Po wybuchu wojny wyjechał do Rumunii, następnie do Włoch, Francji i Portugalii. Zmarł w Lizbonie w 17 rocznicę ingresu na tron biskupi – 1 maja 1944. Pochowany w grobowcu rodziny da Silva Belo na cmentarzu Prazeres, a stamtąd jego prochy zostały przewiezione do Polski i uroczyście pochowane w podziemiach katedry w Pelplinie 6 listopada 1972. Zwierzchnictwo nad diecezją – po wyjeździe Okoniewskiego – od września do grudnia 1939 sprawował biskup Konstantyn Dominik, a następnie przejął jako administrator apostolski w grudniu 1939 niemiecki biskup gdański Karol Maria Splett. Od roku 1945 diecezją administrował biskup Andrzej Wronka.

Komandor Orderu Krzyża Południa III klasy (Brazylia) od 1934[1]. „Za wybitne zasługi na polu pracy społecznej” został 27 czerwca 1936 roku odznaczony przez Prezydenta Ignacego Mościckiego Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski[2]. Wcześniej, w 1928, otrzymał Krzyż Komandorski z Gwiazdą tego orderu i w 1934 Krzyż Niepodległości. 13 grudnia 1938 w Pelplinie został odznaczony „Białym Krukiem” i Wielką Wstęgą Inkunabułu in Folio z cymeliami za zasługi na polu bibliofilskim, bibliotekarskim i naukowym[3].

Przypisy

  1. Diário Oficial da União (DOU) (port.). 1934-10-26. [dostęp 2014-06-22].
  2. M.P. 1936 nr 148 poz. 260
  3. Odznaczenie ks. biskupa dr. Okoniewskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 283 z 14 grudnia 1938. 

Bibliografia[edytuj]

  • Polski Słownik Biograficzny t. XXIII, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1978.
  • Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965 – 1999, ​ISBN 83-211-1311-7​, Warszawa 2000;
  • Kazimierz Małkowski, Bedeker Gdyński, ​ISBN 83-86181-18-4​, Gdańsk 1995.