Stanisław Ostoja-Kotkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Józef Stanisław Ostoja-Kotkowski; Stan Ostoja-Kotkowski – (ur. 28 grudnia 1922 w Golubiu, zm. 2 kwietnia 1994 w Stirling koło Adelaide w Australii), malarz, rzeźbiarz, scenograf, fotografik, wykorzystujący w swej twórczości najnowsze zdobycze techniki.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

herb Ostoja

Był synem Stefana i Jadwigi Kotkowskich. Stanisław Kotkowski był spokrewniony z Witoldem Gombrowiczem poprzez jego matkę Antoninę z Kotkowskich. Dziadek Witolda Gombrowicza, Ignacy (ur. 1837) i pradziadek Stanisława Kotkowskiego, Stefan (ur. 1835) byli rodzonymi braćmi.

Lata młodzieńcze[edytuj | edytuj kod]

W 1937 roku rodzina Kotkowskich przeprowadziła się do Przasnysza, gdzie ojciec, Stefan Kotkowski objął stanowisko dyrektora banku. W 1939 r. Stanisław Kotkowski ukończył IV klasę Gimnazjum w Przasnyszu, zdobywając tzw. „małą maturę”. Podczas okupacji hitlerowskiej pobierał nauki malarstwa u artysty plastyka Olgierda Vetesco, który mieszkał w Przasnyszu.

Na emigracji[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec II wojny światowej zabrany przez okupantów jako zakładnik, uciekł z transportu na terenie Niemiec. Wolność znalazł w amerykańskiej strefie okupacyjnej.

W latach 1945 – 49 studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Düsseldorfie. Pod koniec 1949 r. wyemigrował do Australii. Studiował w Victorian Scholl of Arts w Melbourne. W 1955 r. osiedlił się w Stirling koło Adelajdy. Własnej rodziny nie założył.

Był stypendystą Churchilla, członkiem Royal Society of Art w Londynie, działaczem polonijnym.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Od 1960 r. pracował nad transformacją dźwięku w barwy i kształty.

Jako pierwszy w świecie użył efektów laserowych podczas przedstawienia teatralnego (1968) i operowego (1974).

Autor płaskorzeźb, rzeźb, fresków i konstrukcji świetlnych w gmachach użyteczności publicznej w Melbourne, Adelajdzie, Perth i Canberze, pomników Tadeusza Kościuszki w Cooma (1988) i Ofiar Katynia w Adelajdzie, abstrakcyjnych kompozycji malarskich wykonanych w emalii szklistej, kolaży optycznych, grafik komputerowych opartych na formule fraktali (1989), fotografii artystycznych, pokazów fotografiki kinetycznej, spektakli i koncertów laserowych.

Twórca urządzeń wytwarzających muzykę w zetknięciu z ludzkim ciałem, zwanych "thereminami" (1975), wież chromasonicznych (w tym "śpiewającej wieży" w Adelajdzie z 1978 r., reagującej na ruch uliczny gamą kolorowych, pulsujących świateł), kinetycznego fresku słonecznego "Solaris" (1986).

Wizyty w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Od swojego wyjazdu poza granice kraju odwiedził Polskę dwukrotnie – po raz pierwszy w 1967 r. We wrześniu 1991 r. brał udział w prezentacjach (w ramach wielkiej wystawy twórców emigracyjnych "Jesteśmy") swoich koncertów laserowych w Filharmonii Narodowej.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Za swoje dokonania artystyczne Stanisław Ostoja-Kotkowski został nagrodzony odznaką Zasłużony dla Kultury Polskiej, a królowa Elżbieta II w 1992 r. przyznała mu Order Australii.

Pamięć[edytuj | edytuj kod]

Grób Stanisława Ostoi-Kotkowskiego znajduje się na warszawskich Powązkach. Prace artysty oglądać można w australijskich oraz zagranicznych zbiorach państwowych i prywatnych.

  • W lutym 2008 archiwum prac Ostoi-Kotkowskiego na Uniwersity of Melbourne zostało wpisane do projektu UNESCO Memory of the World register for Australia, którego celem jest gromadzenie najbardziej wartościowych dokumentów obrazujących historię świata. Archiwum na Uniwersity of Melbourne zawiera różnorodne formy sztuki polskiego artysty: zapisy wykładów, programy, fotografie, slajdy, pokazy laserowe, modele rzeźb, rzeźby.
  • W Polsce dokumentację życia i działalności artystycznej Stanisława Ostoja-Kotkowskiego prowadzi Muzeum Historyczne w Przasnyszu.
  • Jego imię od 1996 r. nosi jedna z przasnyskich ulic.
  • 6 grudnia 2006 podczas sympozjum Laser jako medium w sztuce współczesnej imię Ostoi-Kotkowskiego otrzymał również Miejski Dom Kultury w Przasnyszu.
  • Od 2007 r. odbywają się w Przasnyszu Przeglądy Sztuki Współczesnej im. Stanisława Ostoja-Kotkowskiego.
  • Radni Sejmiku Województwa Mazowieckiego ogłosili rok 2012 rokiem Stanisława Ostoja-Kotkowskiego.

Medal Stanisława Ostoja-Kotkowskiego[edytuj | edytuj kod]

Od 2006 w Przasnyszu przyznawany jest Medal Stanisława Ostoja-Kotkowskiego. Odznaczenie nadawane jest żyjącym osobom lub grupom osób w następujących trzech kategoriach:

  • pierwsza – Twórca Uznany – nominowane osoby powinny posiadać wieloletni uznany w regionie lub w skali kraju dorobek twórczy;
  • druga – Debiut – przeznaczona dla osób rozpoczynających działalność artystyczną, których talent rokuje dalsze sukcesy i nie będzie jednorazowym aktem twórczym;
  • trzecia – Medal Honorowy – otrzymują osoby, których działania przyczyniają się do promocji miasta i powiatu poprzez kreowanie pozytywnego wizerunku, wspierające kulturę lokalną i artystów oraz honorowi goście za zgodą Kapituły Medalu.

Nominacje do medalu przyjmowane są do 30 listopada każdego roku u sekretarza kapituły. Nagroda przyznawana jest w grudniu każdego roku.

Laureatów w poszczególnych kategoriach wyłania Kapituła Medalu Stanisława Ostoi-Kotkowskiego, działająca przy Towarzystwie Przyjaciół Ziemi Przasnyskiej. W jej skład wchodzą:

oraz eksperci z różnych dziedzin sztuki, zapraszani na posiedzenie Kapituły. Honorowy patronat sprawują: siostrzenica artysty, Liliana Adamczyk, Burmistrz Przasnysza i Starosta Powiatu Przasnyskiego.

Edycja 2006[edytuj | edytuj kod]

Zgłoszono dziewięć kandydatur w trzech kategoriach. Kapituła przyznała medale następującym osobom:

Ogłoszenie laureatów i wręczenie medali nastąpiło 6 grudnia 2006 podczas sympozjum Laser jako medium w sztuce współczesnej w Miejskim Domu Kultury w Przasnyszu. Adam Struzik odebrał medal 28 grudnia 2006 podczas uroczystej sesji Rady Powiatu Przasnyskiego.

Edycja 2007[edytuj | edytuj kod]

Kapituła nie przyznała medalu w kategorii Debiut. W pozostałych kategoriach medale otrzymali:

Wręczenie medali nastąpiło podczas spotkania wigilijnego TPZP w Miejskim Domu Kultury w Przasnyszu w dniu 17 grudnia 2007.

Edycja 2008[edytuj | edytuj kod]

Kapituła przyznała medale następującym osobom:

Wręczenie medali nastąpiło podczas spotkania wigilijnego TPZP w Miejskim Domu Kultury w Przasnyszu w dniu 21 grudnia 2008.

Edycja 2009[edytuj | edytuj kod]

Kapituła przyznała medale następującym osobom:

Wręczenie medali nastąpiło podczas spotkania wigilijnego TPZP w Miejskim Domu Kultury w Przasnyszu w dniu 20 grudnia 2009.

Edycja 2010[edytuj | edytuj kod]

Kapituła przyznała medale następującym osobom:

Nie przyznano medalu w kategorii Debiut. Uroczystość wręczenia medali odbyła się w Miejskim Domu Kultury w Przasnyszu w dniu 18 grudnia 2010.

Edycja 2011[edytuj | edytuj kod]

Kapituła przyznała medale w trzech kategoriach:

Wyjątkowo nagrody zostały wręczone 1 lutego 2012 r. podczas inauguracji Roku Stanisława Ostoja-Kotkowskiego w Przasnyszu.

Edycja 2012[edytuj | edytuj kod]

Kapituła przyznała medale w trzech kategoriach:

Wręczenie nagród nastąpiło podczas konferencji zorganizowanej w 90. rocznicę urodzin Stanisława Ostoi-Kotkowskiego w Miejskim Domu Kultury w Przasnyszu w dniu 14 grudnia 2012 r.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Agnieszka i Krzysztof Gadomscy, Stanisław Ostoja-Kotkowski. Mistrz Światła, Przasnysz 2006.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]