Stanisław Ostwind-Zuzga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Ostwind-Zuzga
Kropidło, Bolesław
major NSZ major NSZ
Data i miejsce urodzenia 26 kwietnia 1899
Warszawa
Data i miejsce śmierci 4 lutego 1945
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1915-1920
1942-1945
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Narodowe Siły Zbrojne
Jednostki 1 Pułk Piechoty
36 Pułk Piechoty Legii Akademickiej
Narodowa Organizacja Wojskowa
Narodowe Siły Zbrojne
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa,
powstanie antykomunistyczne w Polsce 1944–1953
Późniejsza praca Policja Państwowa
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Zasługi za Dzielność (1928-1992) Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Srebrny za Długoletnią Służbę Medal Brązowy za Długoletnią Służbę
Krzyż Legionowy

Stanisław Ostwind-Zuzga ps. „Kropidło”, „Bolesław” (ur. 26 kwietnia 1899, zm. 4 lutego 1945 w Warszawie) – polski Żyd, starszy sierżant Wojska Polskiego, major Narodowych Sił Zbrojnych, komendant powiatowy placówki NSZ w Węgrowie, najwyższej rangi dowódca pochodzenia żydowskiego w polskiej konspiracji w czasie II wojny światowej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Warszawie jako Szmul Ostwind, syn dwojga żydowskich rodziców, Wolfa (Władysława) Ostwinda i Rebeki (Reginy) z domu Saudel. Od 1915 do 1917 walczył w Legionach Polskich, w 1 pułku piechoty, pod dowództwem mjr. Edwarda Śmigłego-Rydza, uczestniczył m.in. w bitwie pod Kostiuchnówką. Po kryzysie przysięgowym został internowany przez Niemców w obozie w Szczypiornie. W 1919 ukończył szkołę podoficerską w stopniu starszego sierżanta, po czym otrzymał przydział do 36 pułku piechoty Legii Akademickiej i wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1920 r. przyjął chrzest w Kościele katolickim. Od 1921 pracował jako posterunkowy Policji Państwowej, a od 1932, po awansie na przodownika PP, pracował aż do wybuchu II wojny światowej na stanowisku referenta Wydziału Personalnego Komendy Policji w Warszawie[1][2].

Podczas okupacji nosił nazwisko Zuzga. Od zakończenia działań wojennych kampanii wrześniowej ukrywał się na Podlasiu. Od sierpnia 1942 należał do Narodowej Organizacji Wojskowej w powiecie łukowskim (z polecenia kpt. Jerzego Wojtkowskiego), skąd przeszedł do NSZ. Ukończył szkolenie w ośrodku szkoleniowym NSZ „Dym” w Jacie, po czym działał w powiecie siedleckim. W maju 1944 został dowódcą komendy powiatowej NSZ w Węgrowie. Był jedynym Polakiem pochodzenia żydowskiego na tak wysokim stanowisku dowódczym w polskiej konspiracji. 1 czerwca 1944 został awansowany do stopnia majora. Jedną z jego pierwszych dowódczych czynności było umówienie się z lokalnym dowódcą Armii Krajowej na rozmowy zjednoczeniowe, które jednak najprawdopodobniej zakończyły się niepowodzeniem. 3 stycznia 1945 roku aresztowany przez UB, przewieziony do aresztu w Otwocku i bestialsko torturowany podczas śledztwa. Kiedy komuniści odkryli jego żydowskie pochodzenie, usiłowali przekonać go do przejścia na ich stronę. Ten jednak odmówił i stwierdził, że pozostanie wierny Polsce, swoim ideałom oraz Narodowym Siłom Zbrojnym, którym złożył przysięgę. Pytany, dlaczego jako Żyd zadawał się z faszystami, odrzekł: „Po pierwsze jestem Polakiem, po drugie tylko oni [narodowcy] chcieli mi pomóc”[3]. 2 lutego, po niejawnym procesie, skazany na karę śmierci przez Sąd Wojskowy Garnizonu Warszawskiego. Został rozstrzelany 4 lutego 1945[1][2][4][5][6].

W II RP odznaczony m.in. Krzyżem Legionowym, Medalem 10-lecia Odzyskanej Niepodległości, Krzyżem Niepodległości, a także brązowym i srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę[1][2] oraz Krzyżem Zasługi za Dzielność (za czyny męstwa i odwagi z narażeniem życia w walce z przestępcami 19 marca 1935)[7]. W 2018 postanowieniem prezydenta RP Andrzeja Dudy został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Mariusz Bechta: Między Bolszewią a Niemcami. Konspiracja polityczna i wojskowa Polskiego Obozu Narodowego na Podlasiu w latach 1939-1952. Warszawa: IPN-Rytm, 2009, s. 519, seria: Mazowsze i Podlasie w Ogniu 1944-1956, T. 3. ISBN 978-83-73-99373-0.
  2. a b c Piotr Mazurek: 68 lat temu komuniści zamordowali mjr. Ostwinda – oficera NSZ, polskiego Żyda, wielkiego polskiego patriotę. WPolityce.pl, 2013-02-09. [dostęp 2013-06-10].
  3. M. Bechta, W.J. Muszyński, Przeciwko Pax Sovietica. Narodowe Zjednoczenie Wojskowe i struktury polityczne ruchu narodowego wobec reżimu komunistycznego 1944-1956, Warszawa 2017, s. 49.
  4. Wiesław Charczuk. Przeobrażenia personalne w Podlaskiej Komendzie NSZ w latach 1945-1947. „Wschodni Rocznik Humanistyczny”. 1/2004. s. 257. [dostęp 2013-06-10]. 
  5. Tadeusz Tomaszkiewicz: Narodowe Siły Zbrojne. Pow. Węgrow 1942-1950. Warszawa: 1993, s. 116.
  6. Wojciech Muszyński: Antysemityzm dotyczył Niemców, a nie Polaków. wolnapolska.pl, 2012-18-12. [dostęp 2013-06-10].
  7. Zbigniew Krotke: Polski Krzyż Zasługi 1923-2000. Dzieje i katalog. Białystok, Lublin: PTN, 2010, s. 36. ​ISBN 978-83-89616-21-0
  8. Prezydent: Cierpienie Żołnierzy Niezłomnych nie poszło na marne. prezydent.pl, 2018-03-01. [dostęp 2018-03-01].