Przejdź do zawartości

Stanisław Pawłowski (geolog)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Stanisław Pawłowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

11 maja 1910
Łódź

Data i miejsce śmierci

2 czerwca 1992
Konstancin

Poseł na Sejm PRL IV i V kadencji
Okres

od 1965
do 1972

Przynależność polityczna

poseł bezpartyjny

Odznaczenia
Order Budowniczych Polski Ludowej Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
Odznaka Nagrody Państwowej Odznaka Nagrody Państwowej

Stanisław Pawłowski (ur. 11 maja 1910 w Łodzi, zm. 2 czerwca 1992 w Konstancinie k. Warszawy) – polski geolog i geofizyk, odkrywca złóż siarki w Tarnobrzegu, poseł na Sejm PRL IV i V kadencji. Budowniczy Polski Ludowej.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie Piotra[1] (tkacza) i Bronisławy z Kędzierskich[2]. Wychował się w Łodzi, gdzie w 1928 ukończył Gimnazjum Miejskie. W latach 1929–1934 studiował na Wydziale Geodezji Politechniki Warszawskiej, uzyskując stopień inżyniera geodety z wynikiem bardzo dobrym, na podstawie pracy dyplomowej Pomiary grawimetryczne wahadłami w Warszawie w 1933 r. W latach 1934–1937 pracował w Biurze Pomiarowym Ministerstwa Komunikacji (w 1934–1935 także jako asystent na Politechnice Warszawskiej). Od 1937 był zatrudniony jako geofizyk w Państwowym Instytucie Geologicznym (okresowo: Instytut Geologiczny CUG). W 1937–1939, przy udziale Edwarda W. Janczewskiego, prowadził badania geofizyczne głównie na Podolu, Wołyniu, w Górach Świętokrzyskich oraz w Lubelskiem[2].

Podczas II wojny światowej pracował w Amt für Bodenforschung (dawny PIG). Czynnie działał w AK oraz w konspiracyjnych badaniach anomalii grawimetrycznych i magnetycznych[2].

Po wojnie, w latach 1945–1947 uczył matematyki i fizyki w Miejskim Gimnazjum w Łodzi[3]. W 1948 doktoryzował się na Politechnice Warszawskiej, na podstawie rozprawy Anomalie magnetyczne w Polsce[2]. Pracował w Państwowym Instytucie Geologicznym, gdzie do 1952 był geofizykiem, w latach 1952–1955 – kierownikiem Świętokrzyskiej Stacji Terenowej, w latach 1955–1968 – kierownikiem Zakładu Geofizyki, w latach 1968–1982 – kierownikiem Zespołu Geofizyki Złóż Siarki[2].

We wrześniu 1953 kierował wierceniami w okolicy Mokrzyszowa, podczas których odkryto złoża siarki. Był również współodkrywcą złóż gazu ziemnego k. Lubaczowa, wysadu solnego w Rogóźnie, fosforytów na Lubelszczyźnie oraz biłgorajskiej anomalii grawimetrycznej.

Na Uniwersytecie Łódzkim, w latach 1946–1947, był asystentem w Katedrze Fizyki Eksperymentalnej. W latach 1965–1967 kierował Katedrą Geofizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Wykładał także fizykę litosfery, kartografię matematyczną oraz geologię surowcową w WAT i Politechnice Warszawskiej. Tytuł profesora uzyskał w 1954, a w 1976 został członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk[2]. Członek Polskiego Towarzystwa Geologicznego[4].

Był bezpartyjnym posłem na Sejm PRL w latach 1965–1972.

Od 1940 jego żoną była córka Jana CzarnockiegoKatarzyna (1916–2020)[5], również geolog.

Wybrane prace naukowe

[edytuj | edytuj kod]
  • Anomalie magnetyczne w Polsce (1947)
  • Kredowy i jurajski rów lubelski (1961)
  • Zarys budowy geologicznej okolic Chmielnika-Tarnobrzega (1965)
  • Budowa geologiczna tarnobrzeskiego złoża siarki (1985)

Ordery i odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

Nagrody i wyróżnienia

[edytuj | edytuj kod]

Źródło[3]:.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b M.P. z 1955 r. nr 86, poz. 1017 („za wybitne osiągnięcia w dziedzinie prac geologicznych”).
  2. a b c d e f Pawłowski Stanisław, Giganci Nauki [dostęp 2024-06-16].
  3. a b c Kto jest kim w Polsce, Interpress 1984.
  4. Lista członków Polskiego Towarzystwa Geologicznego, stan na 31 stycznia 1971, Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego Tom XL-1970, Zeszyt 3–4, Kraków 1971 [dostęp 2024-06-16].
  5. Stanisław II Pawłowski, M.J. Minakowski, Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2024-06-16].
  6. Warszawski Kalendarz Ilustrowany 1966. Warszawa: Wydawnictwo Warszawskiego Tygodnika „Stolica”, 1965, s. 86.
  7. Najwyższe odznaczenia dla zasłużonych obywateli Polski Ludowej, „Trybuna Robotnicza”, nr 173, 22 lipca 1959, s. 7.
  8. M.P. z 1952 r. nr 90, poz. 1397 („za zasługi w pracy zawodowej”).
  9. Nadzwyczajna sesja Sejmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 172, 22 lipca 1966, s. 1.
  10. Nagrody Państwowe za osiągnięcia w dziedzinie nauki, postępu technicznego, literatury i sztuki. „Życie Warszawy”. Rok XII, Nr 173 (3656), s. 5, 22 lipca 1955. Warszawa: Instytut Prasy „Czytelnik”. [dostęp 2024-06-16]. 
  11. Wpisani do „Księgi zasłużonych dla województwa tarnobrzeskiego”. „Nowiny”. Nr 162, s. 3, 20–22 lipca 1979. 

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]