Stanisław Porębski (wspinacz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Porębski
kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia

6 października 1884
Kraków

Data i miejsce śmierci

10 października 1960
Kraków

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie

Jednostki

1 Dywizja Konnej Artylerii,
5 Pułk Artylerii Ciężkiej

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa, II wojna światowa

Późniejsza praca

taternik, działacz turystyczny, przemysłowiec, handlowiec

Odznaczenia
Krzyż Zasługi Wojskowej (w czasie wojny)

Stanisław Porębski (ur. 6 października 1884 w Krakowie, zm. 10 października 1960 tamże) – polski taternik i działacz turystyczny, przemysłowiec i handlowiec, kapitan rezerwy artylerii Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Przed pierwszą wojną światową należał do grona najczynniejszych taterników. W swoim dorobku miał przejścia najtrudniejszych na tamte czasy dróg wspinaczkowych, m.in. pierwsze wejścia na:

W roku 1953 (w 50-lecie swego pierwszego wejścia) powtórzył wejście na Mięguszowiecki Szczyt Pośredni.

Działał czynnie w organizacjach taternickich i turystycznych. W roku 1908 został członkiem Sekcji Turystycznej Towarzystwa Tatrzańskiego (w latach 1912, 1913 i 1919 był członkiem jej zarządu, zaś w roku 1924 członkiem komisji rewizyjnej). W roku 1913 wchodził w skład komitetu redakcyjnego pisma „Taternik”. W latach 1912–1925 był działaczem Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, pełnił różne funkcje w jego zarządzie głównym, m.in. jako skarbnik i sekretarz[1].

Podczas I wojny światowej służył w armii austriackiej; jako nadporucznik rezerwowy artylerii przydzielony do 1 Dywizji Konnej Artylerii w 1915 został odznaczony Krzyżem Zasługi Wojskowej III klasy z dekoracją wojenną[2]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego. Został awansowany do stopnia kapitana rezerwy artylerii ze starszeństwem z 1 czerwca 1919[3][4]. W 1923, 1924 jako oficer rezerwowy był przydzielony do 5 pułku artylerii ciężkiej[5][6]. W 1934 jako kapitan rezerwy artylerii był przydzielony do Oficerskiej Kadry Okręgowej nr V jako oficer po ukończeniu 40. roku życia i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Kraków Miasto[7]. W 1939 jako oficer rezerwy uczestniczył w kampanii wrześniowej, potem do końca wojny przebywał w Rumunii, zarabiając na życie dawaniem lekcji języków. W tym czasie jego jedyny syn zginął w Oświęcimiu[8].

W roku 1946 wrócił do Polski. Poświęcił się wówczas popularyzacji turystyki, pracując jako przewodnik PTTK oraz wygłaszając odczyty m.in. w Zakopanem[1]. W połowie września 1960 r. odbył, w towarzystwie Jadwigi Roguskiej-Cybulskiej i prof. Zygmunta Klemensiewicza, swoją ostatnią wycieczkę w Tatry - nad Popradzki Staw, by spotkać się z przybyłym w Tatry Słowackie dawnym węgierskim członkiem Sekcji Turystycznej Towarzystwa Tatrzańskiego, Gyulą Komarnickim[8].

Był również autorem artykułów głównie o tematyce taternickiej, turystycznej, topograficzno-historycznej, a także artykułów technicznych. Ukazywały się one głównie w „Taterniku” oraz na łamach „Sportowca”. Pisywał również utwory literackie (m.in. Pięćdziesiąt lat temu (1954, wyd. Turysta) – o swoim pierwszym wejściu na Mięguszowiecki Szczyt Pośredni, Nad dachami świata (1954, wyd. Sportowiec) – o wyprawie na Mount Everest w 1953 r.)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Witold H. Paryski: Stanisław Porębski. 1884-1960 [w:] "Taternik R. 37, nr 2 (171), czerwiec 1961, s. 72-73
  2. Odznaczenia w armii austryackiej. „Ilustrowany Kuryer Codzienny”, s. 4, Nr 50 z 3 marca 1915. 
  3. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 839.
  4. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 764.
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 788.
  6. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 706.
  7. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 134, 920.
  8. a b Jadwiga Roguska-Cybulska: Wspomnienie o towarzyszu liny [w:] "Taternik R. 37, nr 2 (171), czerwiec 1961, s. 74-76

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  • Witold Henryk Paryski. Stanisław Porębski. „Taternik”. 2, s. 72-73, 1961. Warszawa: Zarząd Główny Klubu Wysokogórskiego.