Stanisław Rakusa-Suszczewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Konstanty
Rakusa-Suszczewski
Data i miejsce urodzenia 1938-02-1111 lutego 1938
Warszawa
Profesor nauk przyrodniczych
Specjalność: fizjologia ekologiczna, oceanologia
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Doktorat 1968
Wyższa Szk. Rolnicza w Olsztynie
Habilitacja 1975
Instytut Biologii Doświadcz. PAN
Profesura 1982
Polska Akademia Nauk
Status członek korespondent
Funkcja Jednostka PAN Wiceprzewodn. (2001–2003)
Wydział II Nauk Biologicznych
Doktor honoris causa
(Rosyjska Akademia Nauk – 2001)
(Akademia Rolnicza w Szczecinie – 2005)
(Narodowa Akademia Nauk Ukrainy – 2013)
Praca naukowa
Instytut Ekologii PAN
Okres zatrudn. 1975-1992
Zakład Biologii Antarktyki PAN
Dyrektor
Zakład Biologii Antarktyki PAN
Okres spraw. 1992–2005
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Odznaka Honorowa „Bene Merito”

Stanisław Rakusa-Suszczewski (ur. 11 lutego 1938 w Warszawie) – profesor nauk przyrodniczych, polski biolog, oceanolog, polarnik, współtwórca polskiego programu polarnego, założyciel Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego na Wyspie Króla Jerzego w Zachodniej Antarktyce, członek korespondent Polskiej Akademii Nauk.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studia na Uniwersytecie Warszawskim ukończył w 1961 uzyskując dyplom magistra hydrobiologii. Po studiach pracował krótko w Katedrze Hydrobiologii UW. W 1962 wyjechał na roczny staż do Brazylii, do Instytutu Oceanologii Uniwersytetu w São Paulo. Po powrocie pracował w Morskim Instytucie Rybackim i równocześnie realizował pracę doktorską na Wydziale Oceanografii i Rybactwa Morskiego Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie, obronioną w 1968[1].

Po trzykrotnym udziale w radzieckich i amerykańskich wyprawach arktycznych, w 1975 uzyskał w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN habilitację[2][3]. Od 1975 pracował w Instytucie Ekologii PAN[4].

W latach 1976–1977 był inicjatorem i kierownikiem wyprawy, podczas której założona została funkcjonująca do dnia dzisiejszego Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego[1]. Od 1979 należał do PZPR[5].

W 1982 uzyskał tytuł profesora nauk przyrodniczych[6]. Obszar jego prac naukowych to badania biologii mórz polarnych, głównie Antarktyki – fizjologia i ekologia organizmów morskich. Jego staraniem w 1992 z Instytutu Ekologii PAN wydzielono jako samodzielną jednostkę Zakład Biologii Antarktyki PAN. Zakładem tym kierował (na stanowisku Dyrektora) od chwili jego utworzenia, aż do 2005. Od września 2005 do grudnia 2006 roku pełnił funkcję Stałego Przedstawiciela PAN przy Rosyjskiej Akademii Nauk w Moskwie. Po powrocie do Polski przeszedł na emeryturę i podjął się tłumaczenia historycznych książek – dzienników wypraw polarnych[a][1][4].

Jest autorem lub współautorem ponad 100 publikacji (indeks H = 22)[7], z czego ponad 30 zindeksowanych jest w bazie Web of Science (indeks H = 9)[8].

Od 2004 jest członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. Jest też członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego oraz Explorers Club. W latach 2001–2003 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Wydziału II Nauk Biologicznych PAN[9].

W 2001 Rosyjska Akademia Nauk przyznała mu tytuł doktora honoris causa W 2005 ten sam tytuł nadała mu Akademia Rolnicza w Szczecinie[9]. 25 grudnia 2013 tytuł doktora honoris causa nadała mu Narodowa Akademia Nauk Ukrainy

Jego nazwiskiem nazwano Przylądek Rakusy i Zatokę Suszczewskiego na Wyspie Króla Jerzego.

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Antarctic Medal Departamentu Obrony USA, Medalem Ramon Cahala Akademii Nauk Hiszpanii, Odznaką Honorową Bene Merito przyznawaną przez Ministra Spraw Zagranicznych w uznaniu zasług na rzecz działalności wzmacniającej pozycję Polski na arenie międzynarodowej[10] i wieloma innymi[9].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

Wybrane tłumaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • F.G.T von Bellingshausen, Dwukrotne poszukiwania w Południowym Lodowatym Oceanie I pływanie dookoła świata w latach 1819,20 i 21, Oficyna Wydawnicza Aspra JR, Warszawa 2009
  • Jurij Lisianski, Podróż dookoła świata w latach 1803, 1804, 1805 i 1806 na okręcie Newa, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012
  • Kapitan Otto von Kotzebue, Podróże naokoło świata. (1815–1818 i 1823–1826), Wydawnictwo IHN PAN 2012
  • Douglas Mawson, W krainie zamieci. Australijskie wyprawy antarktyczne 1911–14, Wydawnictwo IHN 2014

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Pięć ksiąg, czyli pentalogia wypraw polarnych do Antarktyki i Arktyki w XIX, XX i XXI w. Literatura faktów, utrzymana w stylu dzienników.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Antarktyka. Stanisław Rakusa-Suszczewski. arctowski.pl. [dostęp 2015-07-29].
  2. Wiatrem przewiany słońcem spalony. Opis. ksiegarnia.pwn.pl. [dostęp 2015-07-29].
  3. Antarktyczna wyprawa statku "Belgica". Zbiór relacji: Adrien de Gerlache, Henryk Arctowski, Stanisław Rakusa-Suszczewski. Opis. ksiegarnia.pwn.pl. [dostęp 2016-07-12].
  4. a b Prof. Rakusa-Suszczewski - 40 lat na polarnych szlakach. naukawpolsce.pap.pl. [dostęp 2015-07-29].
  5. Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 799. ISBN 83-223-2073-6.
  6. Stanisław Rakusa-Suszczewski w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  7. Stanisław Rakusa-Suszczewski. W: Google Scholar [on-line]. [dostęp 2015-07-29].
  8. Prace autorstwa „Rakusa-Suszczewski” i „RakusaSuszczewski” w bazie Web of Science.
  9. a b c Członkowie Polskiej Akademii Nauk. Wydział II Nauk Biologicznych i Rolniczych. Członkowie krajowi korespondenci. czlonkowie.pan.pl. [dostęp 2016-07-08].
  10. Polscy polarnicy uhonorowani odznaką „Bene Merito”. msz.gov.pl. [dostęp 2015-10-26].