Stanisław Skarbek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Stanisław Marcin Skarbek herbu Abdank (ur. w 1780, zm. w 1848 we Lwowie) – polski hrabia, ziemianin galicyjski, mecenas kultury.

Stanisław Skarbek
Teatr Skarbkowski, 1900

Dorobił się dużego majątku, który poświęcił m.in. na utworzenie Polskiego Teatru we Lwowie oraz zakładu dobroczynnego dającego dożywotnie schronienie 60 starcom i wychowującego 400 osieroconych chłopców i dziewcząt. Stanisław Skarbek ufundował dla podopiecznych obszerny kompleks w swojej posiadłości w Drohowyżu[1]. Tam dzieci były utrzymywane, kształcone i uczone rzemiosła, a starcom zapewniano schronienie i wyżywienie.

Ufundowany we Lwowie teatr spoczywa na 16 tysiącach bali dębowych przywiezionych z majątków Skarbka. Budowa ogromnego gmachu trwała 5 lat, otwarcie nastąpiło w 1842 r. Ówcześnie był to największy teatr w Europie Potrzebne źródło i mieścił 1460 widzów. Fundator był dyrektorem obu scen – polskiej i narzuconej wolą zaborcy sceny niemieckiej. Za jego dyrekcji wystawiano wiele sztuk Aleksandra Fredry i Józefa Korzeniowskiego oraz wielu współczesnych zagranicznych autorów.

Stanisław Skarbek został pochowany najpierw na Cmentarzu Łyczakowskim, ostatecznie jego szczątki przeniesiono do posiadłości rodzinnej w Drohowyżu koło Mikołajowa. W listopadzie 1937 miało miejsce włamanie do grobowca S. Skarbka[2].

Pomnik Stanisława Skarbka stał w foyer Teatru Miejskiego we Lwowie.

Jego małżeństwo z Zofią Jabłonowską zakończyło się rozwodem, po którym Zofia niezwłocznie poślubiła Aleksandra Fredrę.

Odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Śląska Biblioteka Cyfrowa - biblioteka cyfrowa regionu śląskiego - Dokumenta Fundacyi Stanisława hr. Habdank Skarbka tworzącej Zakład sierót i ubogich w Drohowyżu
  2. Włamanie do grobowca hr. Skarbka w Drohowyżu. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 254 z 7 listopada 1937. 
  3. Andrzej Tadeusz Tyszka: Nekrologi "Kuriera Warszawskiego" 1821-1939. T. 2. Biblioteka Publiczna m. st. Warszawy, 2004, s. 155.

Literatura dodatkowa[edytuj]

  • Piotr Marek Stański, Stanisław Abdank-Skarbek, fundator lwowskiego teatru, "Semper Fidelis" 5/2003.