Stanisław Stankiewicz (1903–1947)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Stankiewicz
Ilustracja
Data urodzenia

15 listopada 1903

Data i miejsce śmierci

12 sierpnia 1947
Warszawa

Przyczyna śmierci

zamordowany przez UB

Zawód, zajęcie

leśniczy

Miejsce zamieszkania

Głodno

Narodowość

polska

Małżeństwo

Barbara Stankiewicz

Dzieci

Barbara Dembek, Tadeusz Stankiewicz

Odznaczenia
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

Stanisław Stankiewicz (ur. 15 listopada 1903 w Wólce Profeckiej, zm. 12 sierpnia 1947 w Warszawie) – polski leśniczy, „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Stanisław Stankiewicz żoną z Barbarą z domu Dysput mieli dzieci Barbarę oraz Tadeusza[1].

W marcu 1941[2] Stanisław namówił Niemców na pozwolenie zatrudnienia Żydów do prac w jego leśniczówce w Głodnie. W ten sposób schronienie znaleźli Żydzi z getta w Opolu Lubelskim. Gdy w 1942 rozpoczęto wywózki do obozów zagłady, wokół leśniczówki Stankiewiczów ukrywało się ponad 200 osób. Stanisław pomagał Żydom budować szałasy w lesie, znajdować kryjówki w okolicznych zabudowaniach, zdobywać jedzenie. Tadeusz wraz z siostrą Barbarą zacierali ślady ukrywających się Żydów, dbali o bezpieczeństwo transportów z żywnością, pilnowali, czy nikt nie śledzi ukrywających się. Wiosną 1942 kryjówki zostały zadenuncjowane przez Polaka o nazwisku Szyszko, ukrywający się zaś zamordowani. Przeżyli jedynie ukrywający się w zabudowaniach[1][3]. Szyszko po wojnie został skazany na karę śmierci[2]. Ostatecznie udało się uratować sześcioro Żydów, spośród których jedynie Szlomo (Jan) Szmulewicz pozostał w Polsce. Przyjaźnił się z Tadeuszem do śmierci Jana w 2007[1].

Po wojnie Stanisław trafił do aresztu za działalność w WiN/AK. Został wywieziony do Warszawy, gdzie go brutalnie przesłuchiwano. Zginął wypchnięty przez okno aresztu. Urząd Bezpieczeństwa jako oficjalną przyczynę śmierci podał samobójstwo. Rodzina nie otrzymała zgody na pochówek[2][1]. Jego szczątki odnaleziono w wyniku prac ekshumacyjnych prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej w maju 2021 r. na terenie kwatery „C” Cmentarza Wojskowego na Powązkach[4].

W 1986 wraz z żoną został odznaczony medalem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Anna Zawadzka, Historia pomocy - Rodzina Stankiewiczów | Polscy Sprawiedliwi, sprawiedliwi.org.pl, lipiec 2009 [dostęp 2020-01-20].
  2. a b c Maciej Puchłowski, Tadeusz Stankiewicz - Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata, dzieje.pl, 22 lutego 2018 [dostęp 2020-01-20] (pol.).
  3. Stankiewicz Tadeusz - Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Lublin i Lubelszczyzna - Teatr NN, teatrnn.pl [dostęp 2020-01-20] (pol.).
  4. Znamy nazwiska kolejnych 30 zidentyfikowanych ofiar totalitaryzmów – Warszawa, 22 lipca 2022 (pol.). Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2022-07-22].
  5. Righteous Among the Nations Honored by Yad Vashem by 1 January 2019. Poland, yadvashem.org, 2019, s. 93 [dostęp 2020-01-20] (ang.).