Stanisław Zieliński (pisarz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanisław Zieliński
Stanisław Zieliński 1917-1995.jpg
Stanisław Zieliński
Data i miejsce urodzenia 8 maja 1917
Kijów
Data i miejsce śmierci 14 sierpnia 1995
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła W stronę Pysznej
Kiełbie we łbie
Nagrody
nagroda Ministerstwa Kultury i Sztuki (1951)[1], Nagroda Państwowa III stopnia (1953), nagroda II stopnia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (1974), nagroda m. Warszawy (1978), nagroda prezydenta m. Warszawy (1988)[2]

Stanisław Zieliński (ur. 8 maja 1917 w Kijowie, zm. 14 sierpnia 1995[3] w Warszawie) – polski pisarz.

Życie i działalność[edytuj]

Absolwent Gimnazjum im. Stanisława Staszica w Warszawie[4]. Studiował na Wydziale Prawa UW. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939, jeniec stalagów. W latach 1945–1947 oficer II Korpusu Polskiego, oficer łącznikowy Misji Polskiej w Niemczech (1946–1947). Od 1947 do śmierci mieszkał w Warszawie.

We wczesnej twórczości Zielińskiego dominowała tematyka II wojny światowej. Od połowy lat pięćdziesiątych Zieliński tworzył krótkie opowiadania w groteskowym nastroju, a także felietony na tematy literackie, publikowane w kolejnych tomach pod tytułem Wycieczki balonem. W powieści Kiełbie we łbie występują wątki autobiograficzne.

W 1953 roku otrzymał Nagrodę Państwową III stopnia[5].

W 1969 roku, jako redaktor warszawskiej Kultury wziął udział w medialnej nagonce na przebywającego wówczas w Berlinie Gombrowicza, pisząc paszkwilanckie w swej wymowie artykuły. Poprzedzały one nieautoryzowany wywiad z Gombrowiczem przeprowadzony przez Barbarę Witek Swinarską (TW Krystyna). Zapoczątkowały akcje służb reżimu PRL zniesławiającą pisarza. Według archiwów IPN od września 1969 roku (a wcześniej nieformalnie) zarejestrowany jako TW Stanisław. Pozostała bogata dokumentacja wskazuje na wysoką szkodliwość TW, inwigilację m. in. środowiska ZLP, redakcji warszawskiej Kultury.[6]

Twórczość[edytuj]

  • Dno miski (1949, 1953),
  • Przed świtem (1949, 1951),
  • Ostatnie ognie (1951, 1953),
  • Jeszcze Polska (1953, 1954, 1955),
  • Dobry sąsiad Świszczyk (1953),
  • Czerwone i złote (1954),
  • Kalejdoskop (1955, 1959),
  • Stara szabla (1957, 1965),
  • Statek zezowatych (1959, 1960),
  • W stronę Pysznej (wspólnie z Wandą Gentil-Tippenhauer – 1961, 1973, 1976, seria „Naokoło świata”, 1987, 2008),
  • Hulki babulki. Anegdoty i obrazki (1961),
  • Kosmate nogi (1962),
  • Opowiadania (1962),
  • Wycieczki balonem (nr 1 1962, nr 2 1964, nr 3 1967, nr 4 1971, nr 5 1976, nr 6 1978),
  • Kiełbie we łbie (1963, 1964, 1968),
  • Sny pod Fumarolą (1969, 1987),
  • We mgle wrześniowej (1974, 1980),
  • Spirytus z tureckim pieprzem (1974, 1979),
  • Lot Werminii (1982),
  • Oszustwo komunikacyjne (1983),
  • Listy z Amerdagandy (1988).

Przypisy

  1. Stanisław Zieliński: Spirytus z tureckim pieprzem. Warszawa: Iskry, 1974, s. obwoluta.
  2. Lesław M. Bartelski: Polscy pisarze współcześni, 1939–1991: Leksykon. Tower Press, 2000, s. 481.
  3. K. M.. Pożegnanie Stanisława Zielińskiego. „Rzeczpospolita”, 1995-08-21. 
  4. Szkoła im. Stanisława Staszica w Warszawie 1906-1950
  5. Bohdan Urbankowski, Czerwona msza czyli uśmiech Stalina, t. 2, Warszawa 1998, s. 315.
  6. Zlecenie na Gombrowicza [w:] Joanna Siedlecka, Biografie odtajnione. Z archiwów literackiej bezpieki., 2015, s. 133-135.

Bibliografia[edytuj]

  • Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, t. 12, s. 704, Warszawa 1969.
  • Szkoła im. Stanisława Staszica w Warszawie 1906-1950. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1988, s. 514. ISBN 83-06-01691-2.