Stany Zjednoczone Wielkiej Austrii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Stany Zjednoczone Wielkiej Austrii (Die Vereinigten Staaten von Gross-Österreich) – książka wydana w 1906 przez Aurela Popovici, postulująca gruntowną reformę Austro-Węgier i przekształcenia ich w państwo federalne.

Greater austriaPL.png
Greater austria ethnic.svg

Postulował on podział państwa na 15 okręgów (stanów), według kryterium etnicznego:

Wykrojenie okręgów w takim kształcie i pozostawienie statusu okupacyjnego Bośni i Hercegowiny przyniosłoby rezultat w postaci zachowania dominacji Niemców austriackich i Węgrów w monarchii.

Autor przewidywał ochronę mniejszości narodowych, autonomię kulturalną dla Żydów. Postulował wprowadzenie silnego rządu centralnego pod prezydencją kanclerza, z pięcioma komisjami: spraw zagranicznych, spraw wojskowych, spraw finansowych, spraw wewnętrznych, do spraw Bośni i Hercegowiny. W każdej z komisji powinni zasiadać przedstawiciele co najmniej 3 okręgów. Rządy poszczególnych okręgów zajmowałyby się wszystkimi sprawami nie zastrzeżonymi dla rządu centralnego.

Okręgi posiadałyby osobne sejmy stanowe, uchwalające własne konstytucje, pozostające w zgodzie z ogólną konstytucją państwa. Każdy z okręgów miałby na czele namiestnika, mianowanego przez cesarza, ale odpowiadającego przed sejmem stanowym.

Parlament ogólnopaństwowy miał składać się z dwu izb. Izba niższa miałaby być wybierana w powszechnym i tajnym głosowaniu bezpośrednim, przez dorosłych mężczyzn całego państwa.

Była to najbardziej rozbudowana koncepcja reformy państwa, nie wprowadzona jednak w życie.

Literatura[edytuj]

  • Henryk Wereszycki – „Pod berłem Habsburgów. Zagadnienia narodowościowe”, Kraków 1975

Zobacz też[edytuj]