Stara Łomnica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stara Łomnica
Dwór Dolny w Starej Łomnicy
Dwór Dolny w Starej Łomnicy
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Bystrzyca Kłodzka
Wysokość 350-520[1] m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 771[2]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-521
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0851608
Położenie na mapie gminy Bystrzyca Kłodzka
Mapa lokalizacyjna gminy Bystrzyca Kłodzka
Stara Łomnica
Stara Łomnica
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Stara Łomnica
Stara Łomnica
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Stara Łomnica
Stara Łomnica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stara Łomnica
Stara Łomnica
Ziemia50°21′04″N 16°35′29″E/50,351111 16,591389

Stara Łomnica (niem. Alt Lomnitz[3]) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka.

Położenie[edytuj]

Stara Łomnica to bardzo duża wieś łańcuchowa o długości około 5 km, leżąca w Rowie Górnej Nysy, na Wysoczyznie Łomnicy, na wysokości około 350-520 m n.p.m.[1]

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wałbrzyskiego.

Nazwa[edytuj]

W roku 1316 miejscowość figurowała pod nazwą Lomnicz, od 1613 nazywała się Alt Lomnitz[4]. 12 listopada 1946 nadano miejscowości polską nazwę Stara Łomnica[3].

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o Starej Łomnicy pochodzi z 1316 roku, a w 1336 roku było tu wolne sołectwo[4]. W pierwszej połowie XIV wieku w miejscowości osiedlili się członkowie rodziny von Pannvitzów, którzy wznieśli dwór środkowy, będący odtąd siedzibą jednej z gałęzi ich rodu[4]. Dwór był w posiadaniu von Pannvitzów do 1815 roku[4]. W 1842 roku w Starej Łomnicy były aż 242 budynki, w tym: kościół parafialny, plebania, szkoła katolicka, pięć młynów wodnych, tartak, gorzelnia i gospoda[1]. Z czasem wieś nabrała znaczenia letniskowego[4]. Po 1945 roku Stara Łomnica pozostała bardzo dużą wsią rolniczą[1]. Do 1973 roku była wsią gromadzką[1].

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[5]:

  • kościół, należący do parafii św. Małgorzaty, wzmiankowany w 1384 roku, jednak z tamtych czasów przetrwała tylko wieża i fragmenty murów prezbiterium, a obecna budowla, w stylu barokowym, została wzniesiona w XVIII wieku. We wnętrzu kościoła znajdują się m.in. obrazy autorstwa H. Richtera z końca XVIII wieku[6],
  • plebania, z 2. połowy XVIII wieku,
  • przydrożna kaplica św. Rocha, z 1680 roku, wzniesiona dla upamiętnienia epidemii dżumy[4],
  • dwór dolny, obecnie dom nr 23, z końca XVI wieku, przebudowany w XVIII i na początku XX wieku,
  • dwór górny, obecnie dom nr 89, z 1570 roku, przebudowany w latach 1600–1635 i w XIX wieku,
  • dwór środkowy, obecnie dom nr 72, z drugiej połowy XVI wieku, przebudowany w 1617 roku i w XIX wieku,
    • wieża mieszkalna, obecnie budynek gospodarczy przy dworze nr 72, z XV wieku, przebudowana w 1897 i 1935 roku,
  • chałupa nr 9, z połowy XIX wieku.

Inne zabytki[1]:

  • dawna karczma pochodząca z XVIII wieku, obecnie nr 29,
  • liczne domy mieszkalne i gospodarcze pochodzące z XVIII i XIX wieku,
  • kilka kapliczek i krzyży przydrożnych.

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 15: Kotlina Kłodzka i Rów Górnej Nysy. Wrocław: I-BiS, 1993, s. 402-408. ISBN 83-85773-06-1.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. 1946 nr 142 poz. 262).
  4. a b c d e f Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 440, 441. ISBN 978-83-89188-95-3.
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2012-08-29]. s. 64.
  6. Adam Bałabuch, Stanisław Chomiak, Marek Korgul, Wiesław Mróz, Stanisław Szupieńko, Sławomir Wiśniewski, Jan Zyzak: Schematyzm Diecezji Świdnickiej. Świdnica: Świdnicka Kuria Biskupia, 2005. ISBN 83-921533-0-8.

Bibliografia[edytuj]