Stara Marchia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stara Marchia
Altmark
Położenie
Państwa

 Niemcy

Ważniejsze miasta

Tangermünde, Stendal, Salzwedel

Stara Marchia (niem. Altmark, czes. Stará marka) – najstarsza część Marchii Brandenburskiej (pierwotne terytorium Marchii Północnej), położona na lewym, zachodnim brzegu Łaby[1], powyżej Hamburga na północy i poniżej Magdeburga na południu; północna część Saksonii-Anhalt.

Główne miasta: Salzwedel, Stendal i Tangermünde (dawniej należące do Hanzy).

Główne rzeki: Łaba, Hawela.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Marchia Wschodnia (Marchia Saska) ok. 965 roku i jej podział na 6 części

Przed wędrówką ludów obszar ten był zasiedlony przez Longobardów, a po ich wywędrowaniu północno-zachodnia część została zasiedlona przez Sasów i Słowian na pozostałym terenie. Po pokonaniu Sasów przez Karola Wielkiego, obszary przez nich zasiedlone zostały włączone do Państwa Franków i przekształcone w Margrabstwo Saksonii, jako obszar obronny Księstwa Saksońskiego przed Słowianami. Po podziale w 843 roku Państwa Franków, obszar Margrabstwa Saksońskiego należał do saskiego biskupstwa Verden i Halberstadt w Państwie Wschodniofrankońskim. W roku 937 na ziemiach Starej Marchii powstała Marchia Wschodnia, utworzona przez cesarza Ottona I. Po śmierci margrabiego Gero w roku 965 obszar Marchii Wschodniej został podzielony na 6 części. W ten sposób na ziemiach dzisiejszej Starej Marchii powstała Marchia Północna. W roku 1134 roku cesarz Lotar III nadał obszary Marchii Północnej Albrechtowi Niedźwiedziowi w lenno. W wyniku podboju ziem słowiańskich, w roku 1157 powstała Marchia Brandenburska. Nowo podbite obszary nazwano Marchią Środkową, w odróżnieniu od ziem Starej Marchii. Po wymarciu dynastii askańskiej w roku 1324, Marchia Brandenburska oraz Stara Marchia (jako jej część składowa), dostała się pod panowanie Wittelsbachów, którzy od roku 1356 byli elektorami. W 1373 przeszła w ręce Luksemburgów, zostając tym samym częścią władztwa Królestwa Czech (do 1415). Za czasów Karola IV, miasto Tangermünde w Starej Marchii było stolicą i głównym miastem Marchii Brandenburskiej jako kraju Korony Czeskiej oraz drugą po Pradze siedziba króla. Stara Marchia do dziś stanowi najbardziej na północny zachód wysunięty obszar jaki kiedykolwiek w historii znalazł się pod czeskim panowaniem. W roku 1415 władzę w Brandenburgii otrzymali Hohenzollernowie, którzy przyjęli tytuł „Margrabia – Elektor Brandenburgii i Starej Marchii”. Od roku 1701 Stara Marchia była częścią prowincji Marchia Brandenburska w Królestwie Prus. Po pokonaniu Prus w roku 1806 przez Napoleona, Stara Marchia została przyłączona do Królestwa Westfalii. Po kongresie wiedeńskim w 1815 roku, ziemie Starej Marchii zostały włączone do pruskiej prowincji Saksonia i podzielone na powiaty: Salzwedel, Gardelegen, Osterburg i Stendal. Od 1871 w granicach Niemiec. Po II wojnie światowej Stara Marchia należała do kraju związkowego Saksonia-Anhalt, a w latach 1952–1990 do Okręgu Magdeburskiego w Niemieckiej Republice Demokratycznej. Po zjednoczeniu Niemiec znów należy do kraju związkowego Saksonia-Anhalt.

Miasta[edytuj | edytuj kod]

Największe miasta Starej Marchii współcześnie:

miasto populacja (2014)
1. Wappen Stendal.svg Stendal 40 079
2. Wappen der Hansestadt Salzwedel.svg Salzwedel 24 084
3. DE-ST 15-0-81-135 Gardelegen COA.png Gardelegen 23 144
4. DEU Tangerhuette COA.png Tangerhütte 11 086
5. DE-ST 15-0-90-550 Tangermuende COA.png Tangermünde 10 426
6. Wappen Klötze.svg Klötze 10 292
7. DE-ST 15-0-90-415 Osterburg COA.png Osterburg (Altmark) 10 168
8. DE-ST 15-0-90-070 Bismark COA.png Bismark (Altmark) 8501
9. Wappen Kalbe (Milde).png Kalbe (Milde) 7799
10. DE-ST 15-0-81-030 Arendsee COA.png Arendsee (Altmark) 7023

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Leksykon PWN – Europa. Regiony i państwa historyczne. Marcin Kamler (red.). Warszawa: PWN, 2000, s. 66–68, 223. ISBN 83-01-13291-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]