Stare Depułtycze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stare Depułtycze
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat chełmski
Gmina Chełm
Liczba ludności (2011) 161[1]
Strefa numeracyjna (+48) 82
Kod pocztowy 22-100[2]
Tablice rejestracyjne LCH
SIMC 0101600
Położenie na mapie gminy wiejskiej Chełm
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Chełm
Stare Depułtycze
Stare Depułtycze
Położenie na mapie powiatu chełmskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu chełmskiego
Stare Depułtycze
Stare Depułtycze
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Stare Depułtycze
Stare Depułtycze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stare Depułtycze
Stare Depułtycze
Ziemia51°03′35″N 23°23′21″E/51,059722 23,389167

Stare Depułtyczewieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Chełm[3][4].

W centrum wsi znajduje się źródło rzeki Uherki. W miejscowości znajdują się 3 domy z okresu II wojny światowej oraz cmentarz rzymskokatolicki, założony w 1930 r. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 161 mieszkańców[1] i była 30. co do wielkości miejscowością gminy Chełm.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Starych Depułtycz ulegała na przestrzeni wieków zmianom i tak w roku 1440 zwano wieś „de Dwiepultycz”. W roku 1504 wieś notowana była jako „Dipoltice Uchaniski”[5]. Depultyce Ruskie (zwane też szlacheckimi) występują w roku 1786 w opisach map Perthéesa geografa króla Stanisława Augusta[5]. W XV i XVI w. ziemie w Depułtyczach i okolicy wchodziły w skład klucza Uhrowieckiego. Według ksiąg grodzkich chełmskich z 1539 r. między dobrami szlacheckimi a królewskimi zostały usypane kopce graniczne[6]. Uher składał się wówczas z dóbr Weremowice, Brykowiec z dóbr Rohożyce, oraz dóbr Ruskie Depułtycze. Według opisu Słownika geograficznego Królestwa Polskiego Depułtycze Ruskie w ówczesnej gminie Krzywiczki posiadały w roku 1827 19 domów i 128 mieszkańców[7]. 8 lipca 1880 roku miało miejsce wydzielenie z ogólnych dóbr ziemskich Uher oddzielnego majątku Depułtycze Ruskie (Stare) i sprzedaż Ignacemu Zakrzewskiemu[6]. Drogą sprzedaży sukcesji po zmarłym Zakrzewskim, Depułtycze Ruskie trafiają ponownie do właścicieli dóbr Uher, którymi w roku 1891 byli Fudakowscy. Taki stan zostaje do 1909 roku. Ponownie wydzielone z dóbr Uher przechodzą w roku 1928 w ręce rodziny Podczaskich. Tuż przed sama wojną folwark został oddany w dzierżawę Bolesławowi Nowakowskiemu. Obszar ziem dóbr Depułtycze Ruskie obejmował wtedy 376 ha[6].

Dwór i park[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miejscowości znajduje się dawny ośrodek dworski, powstały w XIX w. Na fundamentach dworu znajduje się budynek należący obecnie do Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Chełmie. Po II wojnie światowej obiekt przejęła szkoła podstawowa. Dwór został rozebrany w l. 80. XX w. Nowy budynek szkolny wraz z parkiem w 2004 r. został przejęty przez Państwową Wyższą Szkołę Zawodową w Chełmie. Nowy właściciel dokonał sporych przekształceń założenia parkowego, między innymi poprzez wycinkę krzewów. Park zajmuje powierzchnię 2,2 ha i częściowo zachowany układ przestrzenny (przede wszystkim fragment alei kasztanowej). Obiekt został wpisany do rejestru zabytków nr. rej. A/178 z 26.07.1995 r. Jako pomniki przyrody chronione są: kasztanowiec biały (objęty ochroną w 1987 r., obwód 347 cm) oraz dąb szypułkowy (objęty ochroną również w 1987 r., obwód 435 cm).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-10-15].
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 23.04.2015].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 23.04.2015]. 
  5. a b Czopek ↓, s. 193.
  6. a b c Andrzej Wawryniuk: Leksykon miejscowości powiatu chełmskiego. Chełm: Starostwo Powiatowe w Chełmie, 2002, s. 477. ISBN 83-916380-0-6.
  7. Depułtycze Ruskie 1(2) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]