Stare Kiejkuty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stare Kiejkuty
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat szczycieński
Gmina Szczytno
Strefa numeracyjna (+48) 89
Tablice rejestracyjne NSZ
SIMC 0489515
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Stare Kiejkuty
Stare Kiejkuty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stare Kiejkuty
Stare Kiejkuty
Ziemia53°37′27″N 21°04′12″E/53,624167 21,070000

Stare Kiejkuty (niem. Alt Keykuth) – wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Stare Kiejkuty leżą między jeziorem Wałpusz i Jeziorem Starokiejkuckim, przy drodze krajowej nr 58, około 10 km na północny wschód od Szczytna.

Historia[edytuj]

W pobliżu wsi znajduje się cmentarzysko z okresu brązu, co świadczy o dość wczesnym osadnictwie w tym miejscu. Wieś założona w 1399 r. na miejscu dawnej osady Prusów. Pierwotnie była osadą bartników (w r. 1450 było tu kilku bartników, m.in. o imieniu Lusuta), jeszcze w 1785 r. na 19 chłopów 10 było bartnikami. W 1496 r. sołtysem we wsi był Maciej Molewski.

Jednostka Wojskowa nr 2669[edytuj]

W Starych Kiejkutach znajduje się adres korespondencyjny Jednostki Wojskowej 2669, którą jesienią 1971 przekształcono w Ośrodek Kształcenia Kadr Wywiadu, podlegający pod Departament I MSW PRL. Ośrodek szkoleniowy powstał na terenie i budynkach szkoły wywiadu niemieckiej SD. JW 2669 tylko z nazwy była częścią Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSW.

Niedaleko znajduje się lotnisko w Szymanach (od połowy lat 90 XX w. lotnisko cywilne), które zapewnia łatwy dostęp do jednostki. Na przełomie 2005/2006 o wsi pisały media, gdy na jaw wyszła sprawa tajnych więzień CIA w Europie. Według raportu Rady Europy[1][2] byli tam przewożeni, przesłuchiwani i torturowani przez CIA więźniowie podejrzewani o terroryzm. CIA miała być świadoma, że były to praktyki nielegalne w świetle przyjętych przez Polskę przepisów międzynarodowych[3].

Pod koniec sierpnia 2006 w Ośrodku Szkolenia Agencji Wywiadu kamery TVN-u dokumentowały materiał do serialu pt. "Szpieg" o życiu i pracy gen. Mariana Zacharskiego, oficera wywiadu PRL. Po terenie OSAW w Starych Kiejkutach oprowadzał ówczesny szef Agencji Wywiadu gen. Zbigniew Nowek z komendantem szkoły. Nigdy wcześniej, ani nigdy później żadna ekipa telewizyjna nie została wpuszczona do tajnego Ośrodka Szkolenia Agencji Wywiadu.

W 2011 Telewizja Polska zrealizowała jeden z odcinków cyklu dokumentalnego "Za kulisami PRL-u" pt. "Szkoła Szpiegów – Pierwszy nabór" w którym przedstawiono historię ośrodka, metody toku szkolenia oraz relacje i wspomnienia absolwentów szkoły, m. in. gen. Gromosława Czempińskiego, płk. Henryka Bosaka i kpt. Piotra Niemczyka.

W 2014 roku nakładem Wydawnictwa "Czerwone i Czarne" została wydana książka autorstwa Piotra Pytlakowskiego pt. "Szkoła Szpiegów. Kim byli absolwenci Starych Kiejkut". Ta publikacja ukazuje różne etapy i proces szkolenia oficerów wywiadu, zarys historyczny szkoły, od Służby Bezpieczeństwa, przez Urząd Ochrony Państwa, do Agencji Wywiadu, zawiera także wiele opublikowanych rozmów z asami polskiego wywiadu, absolwentami i wykładowcami szkoły.

Bibliografia[edytuj]

  • Mieczysław Orłowicz: "Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii. Na nowo podali do druku Grzegorz Jasiński, Andrzej Rzempołuch, Robert Traba", Olsztyn, Agencja Wydawnicza "Remix", 1991, 301, ISBN 83-900155-0-1
  • Iwona Liżewska, Wiktor Knercer: Przewodnik po historii i zabytkach Ziemi Szczycieńskiej. Olsztyn, Agencja Wydawnicza "Remix" s.c., 1998, 171 str., ISBN 83-87031-13-5
  • Wacław Kowalski: Województwo olsztyńskie, przewodnik. Olsztyn, Wyd. Sport i Turystyka, 1969, 322 str.

Przypisy

  1. Oficjalny raport końcowy ze śledztwa Dicka Marty'ego dla Rady Europy, [1] (HTML), [2] (PDF)
  2. Dokument przyjęty przez Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy
  3. Investigator Says US Exported Torture Via Europe, DW-World, 24 stycznia 2006, [3]