Stary Ratusz w Radomiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stary Ratusz w Radomiu
(nieistniejący)
Ilustracja
Rekonstrukcja fasady Starego Ratusza
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość POL Radom COA.svg Radom
Adres Rynek
Typ budynku ratusz
Styl architektoniczny gotyk, renesans
Rozpoczęcie budowy XIV w.
Ważniejsze przebudowy XVI w., XVII w., XVIII w.
Zniszczono 1819
Położenie na mapie Radomia
Mapa lokalizacyjna Radomia
Stary Ratusz w Radomiu (nieistniejący)
Stary Ratusz w Radomiu
(nieistniejący)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stary Ratusz w Radomiu (nieistniejący)
Stary Ratusz w Radomiu
(nieistniejący)
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Stary Ratusz w Radomiu (nieistniejący)
Stary Ratusz w Radomiu
(nieistniejący)
Ziemia51°24′11″N 21°08′32″E/51,403056 21,142222

Stary Ratusz w Radomiu – nieistniejący, gotycko-renesansowy budynek usytuowany na radomskim Rynku. Od XIV do XIX w. siedziba władz miejskich.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dokładna data wybudowania ratusza nie jest znana. Według starszych opracowań budynek powstał w okresie lokacji Nowego Miasta przez Kazimierza Wielkiego w połowie XIV wieku[1]. Możliwe jednak, że powstał później w wieku XV[1]. Najstarsze zachowane plany Radomia z końca XVIII i początku XIX w. umieszczały ratusz na środku rynku[2], zaś plan projekt regulacji miasta z 1818 sytuował go w zachodniej części rynku na osi ulicy Rwańskiej[3]. Badania archeologiczne z 2014 potwierdziły lokalizację w zachodniej części rynku[4].

Piwnice budowli zajmowały magazyny i więzienie, parter archiwum miejskie, kasa i sąd, a piętro sala Rady Miejskiej. W budynku znajdował się też prawdopodobnie miejski arsenał. Stary Ratusz był nie tylko siedzibą magistratu i burmistrza Radomia, ale też m.in. miejscem obrad działającej w Radomiu najwyższej izby obrachunkowej I Rzeczypospolitej, Trybunału Skarbowego Koronnego (tzw. komisji radomskiej). W czerwcu 1767 roku zawiązano w nim konfederację radomską. Stary Ratusz był trzykrotnie przebudowywany – po pożarze w XVI wieku, po Potopie Szwedzkim oraz w latach 70. XVIII wieku. Władze miejskie opuściły zdewastowany budynek w 1819 roku, kiedy rozebrano go na rozkaz namiestnika Królestwa Józefa Zajączka. Jedynym zachowanym fragmentem budowli są kamienne fundamenty[5][6][7].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Wygląd ratusza znany jest dzięki obrazowi przedstawiającemu radomski rynek, namalowanemu w 1808 roku przez Samuela Hoppena. Był to bezwieżowy, kamienno-ceglany, gotycko-renesansowy budynek z drewnianym podcieniem, o ostrołukowych oknach, zwieńczony dwoma szczytami. Pierwotnie na planie zbliżonym do kwadratu (ok. 12 x 11 metrów), w późniejszym okresie rozbudowany do wymiarów ok. 18 x 11 metrów[5][6][7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Barczyk, Marciniak-Barczyk i Marciniak 2015 ↓, s. 294.
  2. Barczyk, Marciniak-Barczyk i Marciniak 2015 ↓, s. 294–295.
  3. Barczyk, Marciniak-Barczyk i Marciniak 2015 ↓, s. 295.
  4. Barczyk, Marciniak-Barczyk i Marciniak 2015 ↓, s. 293.
  5. a b red. W. Kalinowski, Architektura i urbanistyka Radomia, Lublin 1979, s. 76-78.
  6. a b red. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 228.
  7. a b Iwona Kaczmarska: Jak to z ratuszem było.... CoZaDzień.pl. [dostęp 2015-02-03].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Grzegorz Barczyk, Joanna Marciniak-Barczyk, Wojciech Marciniak. Najstarszy ratusz Nowego Miasta w Radomiu w świetle badań archeologiczno-architektonicznych. „Radomskie Studia Humanistyczne”. Tom II, 2015.