Starzyno (województwo pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Starzyno w innych znaczeniach tego słowa.
Starzyno
Kościół pw. św. Michała Archanioła w Starzynie
Kościół pw. św. Michała Archanioła w Starzynie
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat pucki
Gmina Puck
Wysokość 36 m n.p.m.
Liczba ludności (2007) 1226
Strefa numeracyjna (+48) 58
Kod pocztowy 84-107[1]
Tablice rejestracyjne GPU
SIMC 0170794
Położenie na mapie gminy wiejskiej Puck
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Puck
Starzyno
Starzyno
Położenie na mapie powiatu puckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu puckiego
Starzyno
Starzyno
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Starzyno
Starzyno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Starzyno
Starzyno
Ziemia54°45′21″N 18°15′46″E/54,755833 18,262778
Strona internetowa miejscowości

Starzyno (kaszb. Starzno lub też Starzëno)[2] – duża wieś kaszubska w Polsce położona na Pobrzeżu Kaszubskim w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck przy drodze wojewódzkiej nr 213.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie gdańskim.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Starzyno[3][4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0170802 Głuszewo część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o Starzynie (z roku 1207) wymieniają wieś jako własność cystersów oliwskich (darowizna księcia pomorskiego Sambora I). W roku 1772 Starzyno znalazło się na obszarze administracji zaboru pruskiego i pozostawało w nim do 1918 roku. Przed 1920 wieś nosiła nazwę niemiecką Groß Starsin, dawniej Starrin[6]. Po I wojnie światowej należało do ówczesnego powiat morski II Rzeczypospolitej. Wraz z sąsiednimi Sulicicami była jedną z najbardziej rdzennych kaszubskich miejscowości powiatu puckiego i zarządzana przez polskiego dziedzica. Trwanie mieszkańców przy kaszubskości doprowadziło (poprzez administrację pruskiego zaborcy) do niekorzystnego poprowadzenia powiatowej linii kolejowej do Krokowej (linia ominęła Starzyno i Sulicice).

Podczas okupacji niemieckiej nazwa Groß Starsin w 1942 została przez nazistowskich propagandystów niemieckich (w ramach szerokiej akcji odkaszubiania i odpolszczania nazw niemieckiego lebensraumu) zweryfikowana jako zbyt kaszubska i przemianowana na nowo wymyśloną i bardziej niemieckąGroßstarsen[7].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Murowany kościół barokowy z 1649 roku ufundowany przez opata oliwskiego Aleksandra Kęsowskiego. W kościele znajduje się cenne wyposażenie[9]
  • Pozostałości starego folwarku
  • Brama wjazdowa z 1 poł. XIX wieku[9]
  • Wieża przy bramie wjazdowej pochodzący z początku XIX wieku z zegarem pochodzącym prawdopodobnie z XVI wieku[9]
  • Spichrz piętrowy z XVIII lub XIX wieku[9]
  • Ruiny kuźni, dawnej śrutowni pochodzącej z końca XVII wieku[9]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. rzedziej jako Wieldżé Starzëno, Wieldżé Starzno
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. KSNG: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (pol.). opublikowany [w:] Dz.U. z 2013 r. poz. 200 ze zmianami w Dz.U. z 2015 r. poz. 1636. [dostęp 2018-01-06].
  6. wg dr F. Lorentza "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (​ISBN 83-60437-22-X​) (​ISBN 978-83-60437-22-3​)
  7. Familienforschung in Westpreußen (niem.). [dostęp 2015-08-15].
  8. Home - Parafia pw. Św. Michała Archanioła w Starzynie, www.parafiastarzyno.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
  9. a b c d e Franciszek Mamuszka, Ziemia Pucka, Warszawa, PTTk "Kraj", 1989, ​ISBN 83-7005-170-7

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Dzieje Krokowej i okolic" pod red. Andrzeja Grotha wyd. Marpress Gdańsk 2002
  • "Historia Pucka" pod red. Andrzeja Grotha wyd. Marpress Gdańsk 1998
  • "Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów Słowiańskich" Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski Druk " WIEKU" Nowy-Śwlat 1900.
  • "Jeden z Wiela" Zbigniew Gach wyd. ARKUN Gdynia 1991
  • - 100 Jahre Eisebahnen im Putziger Land [100 lat kolei na Ziemi Puckiej] - materiały promocyjne Muzeum Ziemi Puckiej, pod red. Elżbiety Lewandowskiej. Puck 1997 r
  • Strona internetowa parafii w Starzynie
  • Strona internetowa Zespołu Szkół w Starzynie