Przejdź do zawartości

Statua Wolności

Edytuj linki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Statua Wolności
Statue of Liberty[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Statua Wolności
Państwo

 Stany Zjednoczone

Stan

 Nowy Jork

Typ

kulturowy

Spełniane kryterium

I, VI

Numer ref.

307

Region[b]

Europa i Ameryka Północna

Historia wpisania na listę
Położenie na mapie Nowego Jorku
Mapa konturowa Nowego Jorku, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Statua Wolności”
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa konturowa Stanów Zjednoczonych, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Statua Wolności”
Położenie na mapie stanu Nowy Jork
Mapa konturowa stanu Nowy Jork, blisko dolnej krawiędzi po prawej znajduje się punkt z opisem „Statua Wolności”
Ziemia40°41′21,1″N 74°02′40,2″W/40,689194 -74,044500
Multimedia w Wikimedia Commons
Statua Wolności, gwiaździsty fort Wood i Liberty Island

Statua Wolności (ang. Statue of Liberty) – posąg na wyspie Liberty Island u ujścia rzeki Hudson do Oceanu Atlantyckiego w regionie metropolitalnym Nowego Jorku, od 1933 roku zarządzany przez National Park Service[1][2]. Administracyjnie należy do stanu Nowy Jork[2]. W 1984 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO[3], figuruje również w rejestrze National Register of Historic Places[4].

Statua Wolności uchodzi za symbol wolności, nadziei i demokracji[5]. Od momentu odsłonięcia wita imigrantów osiedlających się w Stanach Zjednoczonych[3].

Opis techniczny

[edytuj | edytuj kod]

Posąg jest darem narodu francuskiego dla narodu amerykańskiego, upamiętniający przymierze obu narodów w czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych[6]. Statua mierzy 46 m wysokości (93 m wraz z cokołem) i waży 225 ton[1]. Przedstawia kobietę (Miss Liberty), trzymającą pochodnię w uniesionej prawej ręce[1][5]. Pochodnia ma 8,8 metra wysokości. W lewej ręce trzyma tablicę z datą przyjęcia Deklaracji niepodległości Stanów Zjednoczonych (4 lipca 1776 roku)[1]. Pod jej stopami leżą zerwane łańcuchy należące do władzy stosującej przemoc wobec swoich obywateli[5]. Cały pomnik nawiązuje do tradycji antycznej, ponadto niektóre jej elementy nawiązują do stylu secesyjnego[3].

Miss Liberty wykonano z ręcznie formowanych 31 miedzianych blach o grubości 2,4 mm. Blachy osadzono na stalowych i żelaznych podporach[1]. Na postumencie znajduje się płyta z tekstem sonetu Emmy Lazarus „Nowy kolos”[7].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Pomysłodawcą pomnika był francuski historyk Édouard de Laboulaye. Budowę pomnika sfinansował naród francuski[1]. W 1871 roku prace nad pomnikiem zlecono alzackiemu rzeźbiarzowi Frédéricowi-Auguste’owi Bartholdiemu[5]. Prace nad rzeźbą rozpoczęto w 1875 roku pod kierownictwem Bartholdiego. Konstrukcję wewnętrzną rozpoczął Eugène Viollet-le-Duc, a ukończył Gustave Eiffel. Cokół zaprojektował amerykański architekt Richard Morris Hunt(inne języki)[1]. Ze względu na problemy finansowe prace nad statuą ukończono w 1884 roku[5]. 4 lipca 1884 roku statuę wręczono amerykańskiemu ministrowi Leviemu Mortonowi. Posąg ukończono w 1885 roku[1].

Prace nad betonowym cokołem rozpoczęto w 1886 roku[3][5]. Inicjatorem budowy postument był wydawca prasowy Joseph Pulitzer, który zorganizował zbiórkę pieniężną na budowę[5]. Budowę cokołu ukończono w tym samym roku[1].

Statuę Wolności przetransportowano z Francji do Stanów Zjednoczonych na pokładzie fregaty Isère(inne języki). Cała konstrukcja została rozebrana na 350 pojedynczych części, a następnie zapakowana do 214 drewnianych skrzyń. Skrzynie załadowano w porcie morskim Lorient. Statek dopłynął do portu w Nowym Jorku w czerwcu 1885 roku[1]. 28 października 1886 roku prezydent Stanów Zjednoczonych Grover Cleveland odsłonił umieszczony na cokole posąg[1][5].

Dzieło zostało zaliczone jako jedno z największych osiągnięć technicznych XIX wieku[3][5].

Ze względu na to, iż pochodnia była traktowana jako pomoc nawigacyjna, pierwszym zarządcą Statui Wolności był United States Lighthouse Board(inne języki). W 1901 roku nowym zarządcą Statui Wolności został Departament Wojny Stanów Zjednoczonych. Od 1916 roku pochodnia jest zasilana elektrycznie[1]. 30 czerwca 1916 roku Statua Wolności została uszkodzona na skutek eksplozji na pobliskiej wyspie Black Tom[8]. W 1924 roku Statua Wolności została uznana za pomnik narodowy. W 1933 roku opiekę nad posągiem powierzono National Park Service. W połowie lat 80. XX wieku posąg naprawiono i odrestaurowano. W 1984 roku Statua Wolności została wpisana na Listę światowego dziedzictwa UNESCO[1].

W 2025 roku francuski europoseł Raphaël Glucksmann w nieformalnej wypowiedzi zażądał zwrotu pomnika do Francji. Wypowiedź Glucksmanna była protestem przeciwko wdrażanej w Stanach Zjednoczonych polityce opartej na haśle Make America Great Again. Komentarz Glucksmanna spotkał się z międzynarodową krytyką[9].

Turystyka

[edytuj | edytuj kod]

Statua Wolności jest udostępniana turystom. W cokole znajduje się taras widokowy, do którego można się dostać windą. W koronie figury umieszczono platformę widokową, do której można wejść spiralnymi schodami[1].

W kulturze

[edytuj | edytuj kod]
  • 22 grudnia 2005 roku prezydent Stanów Zjednoczonych George W. Bush podpisał ustawę, wprowadzającą dolary prezydenckie, serię monet jednodolarowych, upamiętniającą wszystkich amerykańskich prezydentów. Na rewersie każdej monety znalazła się Statua Wolności[10].
  • Statua Wolności pojawia się w wielu filmach. W filmie fantastyczno-naukowym Planeta Małp z 1968 roku, w finałowej scenie główny bohater George Taylor odnajduje zniszczoną Statuę Wolności, która symbolizuje upadłą cywilizację człowieka[11]. W Dniu Niepodległości z 1996 roku Statua Wolności została rozbita i zatopiona[12]. Statua Wolności znalazła się również m.in. w filmach Projekt: Monster z 2008 roku[13], Titanic z 1997 roku[14] i W krzywym zwierciadle: Europejskie wakacje z 1985 roku[15]

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Statue of Liberty [online], britannica.com [dostęp 2026-07-06] (ang.).
  2. 1 2 Frequently Asked Questions [online], nps.gov [dostęp 2026-07-06] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 Statue of Liberty [online], whc.unesco.org [dostęp 2026-07-06] (ang.).
  4. ↑ NPGallery Digital Asset Management System [online], npgallery.nps.gov [dostęp 2026-07-06] (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Oxford Wielka Encyklopedia Geografii., t. 10. Skarby świata: Ameryka Północna i Południowa, Bielsko-Biała: Oxford Educational, 2005, s. 18–19, ISBN 83-7425-144-1.
  6. ↑ Andrzej Bartnicki, Krzysztof Michałek, Izabella Rusinowa, Encyklopedia Historii Stanów Zjednoczonych Ameryki, Warszawa: „Egross”: „Morex”, 1992, s. 362, ISBN 83-85253-07-6, OCLC 749217824.
  7. ↑ Berndt Ingmnar Gutberlet, 20 najwspanialszych budowli świata, Katowice: Post Factum, 2018, s. 251–262, ISBN 978-83-8110-389-3.
  8. ↑ Frank Warner, When Liberty trembled [online], mcall.com, 4 lipca 2009 [dostęp 2026-07-06] [zarchiwizowane z adresu 2009-07-07] (ang.).
  9. ↑ Anka Skalik, Zażądali zwrotu Statuy Wolności. Wartość słynnego posągu jest gigantyczna [online], wiadomosci.radiozet.pl, 25 kwietnia 2026 [dostęp 2026-07-06].
  10. ↑ Presidential Dollars (2007-2020) [online], ngccoin.com [dostęp 2026-07-06] (ang.).
  11. ↑ Filip Pęziński, PLANETA MAŁP. Najbardziej pamiętne momenty [online], film.org.pl, 18 lipca 2017 [dostęp 2026-07-06].
  12. ↑ WORLD TRADE CENTER w świecie filmu. Występy, zniszczenia i wpływ 11 września [online], film.org.pl, 11 września 2020 [dostęp 2026-07-06].
  13. ↑ Filip Jalowski, PROJEKT: MONSTER. Rozczarowujące science fiction Matta Reevesa [online], film.org.pl, 17 marca 2022 [dostęp 2026-07-06].
  14. ↑ Łukasz Budnik, Oscarowy, ale nie bezbłędny. Wpadki w TITANICU Jamesa Camerona [online], film.org.pl, 18 lipca 2020 [dostęp 2026-07-06].
  15. ↑ National Lampoon's European Vacation (1985) 15 mistakes [online], moviemistakes.com [dostęp 2026-07-06] (ang.).
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Statua_Wolności&oldid=80470122”