Stefan Dąbkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stefan Dąbkowski
Bronisław
Ilustracja
Stefan Dąbkowski (przed 1927)
pułkownik saperów pułkownik saperów
Data i miejsce urodzenia 20 czerwca 1884
Warszawa
Data i miejsce śmierci 16 grudnia 1962
Londyn
Przebieg służby
Lata służby 1914–1934
Siły zbrojne Armia Austro-Węgier,
Wojsko Polskie
Jednostki I Brygada Legionów Polskich, 1 Pułk Saperów, 10 Pułk Saperów, Oficerska Szkoła Inżynierii
Stanowiska dowódca pułku saperów, komendant Oficerskiej Szkoły Inżynierii
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska,
wojna polsko-bolszewicka
Późniejsza praca senator IV kadencji Senatu RP
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Komandor Orderu Orła Białego (Serbia)

Stefan Dąbkowski pseudonim Bronisław (ur. 20 czerwca 1884 w Warszawie, zm. 16 grudnia 1962 w Londynie) – polski działacz niepodległościowy i socjalistyczny, w latach 1935–1939 senator BBWR i OZN, wicemarszałek Senatu V Kadencji, pułkownik saperów Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj]

Stefan Dąbkowski urodził się 20 czerwca 1884 w Warszawie, w rodzinie powstańców styczniowych. Ojciec za udział w powstaniu został skazany na ośmioletnią katorgę, a matka była kurierką partii Józefa Jankowskiego. Starszy brat Mieczysław został generałem brygady Wojska Polskiego.

W latach 1902–1906 pracował na Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Od 1902 członek PPS, a od 1904 jej Organizacji Bojowej – przewoził materiały wybuchowe z Zagłębia do stolicy. W latach 1905–1907 aresztowany i więziony, ostatecznie zesłany na Syberię, skąd zbiegł do Lwowa. W czerwcu 1908 roku brał udział w założeniu Związku Walki Czynnej we Lwowie[1]. Od 1910 działał w Związku Strzeleckim i PPS-Frakcji Rewolucyjnej na terenie Królestwa Polskiego. W latach 1911–1914 ponownie przebywał w Galicji, został komendantem oddziału Związku Strzeleckiego w Borysławiu.

Od sierpnia 1914 w I Brygadzie Legionów Polskich. Po kryzysie przysięgowym internowany w Beniaminowie.

Uczestniczył w walkach polsko-ukraińskich w Galicji w latach 1919–1920, przez parę miesięcy więziony przez władze ZURL w Borysławiu i Tarnopolu.

Od 1920 oficer Wojska Polskiego. 1 czerwca 1921 pełnił służbę w 1 Pułku Saperów[2]. W 1922 został zatwierdzony na stanowisku dowódcy 10 Pułku Saperów w Przemyślu[3][4]. W latach 1928–1934 był komendantem Oficerskiej Szkoły Inżynierii w Warszawie[5][6].

W listopadzie 1924 roku był jednym z oficerów, którzy podali się do dymisji w ramach tzw. strajku generałów[7][8].

Z dniem 30 czerwca 1934 został przeniesiony w stan spoczynku[9]. 1 lipca 1934 został zatrudniony w Dyrekcji Tramwajów Miejskich miasta stołecznego Warszawy na stanowisku naczelnika Wydziału Drogowo-Budowlanego.

W latach 1935–1939 senator BBWR i OZN z okręgu Warszawa oraz radny Miasta Stołecznego, gdzie przewodniczył klubowi OZN. Od 1935 członek Parlamentarnej Grupy Stołecznej. W listopadzie 1936 został wybrany drugim wiceprezesem Związku Rezerwistów[10]. W latach 1938–1939 wiceprezes Obozu Zjednoczenia Narodowego. Na ostatnim posiedzeniu Sejmu w dniu 2 września 1939 złożył wniosek o zmianę ordynacji wyborczej, pozwalający na wypełnienie przez posłów i senatorów żołnierskiego obowiązku bez ryzyka utraty mandatu.

Zmarł 16 grudnia 1962 w Londynie.

Awanse[edytuj]

  • podporucznik – 5 marca 1915
  • porucznik – 1 stycznia 1917[11]
  • podpułkownik – 3 maja 1922 zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 20. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów
  • pułkownik – 1 stycznia 1928 ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 i 1. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów[12]

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Julian Stachiewicz, Początki Związku Walki Czynnej, w: Niepodległość, t. II zeszyt 1(3) 1933, s. 46.
  2. Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r., s. 333, 592.
  3. Rocznik oficerski 1923, s. 892, 905.
  4. Rocznik oficerski 1924, s. 816, 827.
  5. Rocznik oficerski 1928, s. 581, 590.
  6. Rocznik oficerski 1932, s. 247, 821.
  7. Jerzy Rawicz: Do pierwszej krwi. Warszawa: Czytelnik, 1974, s. 99–115.
  8. Ludwik Stomma: Skandale polskie. Warszawa: Demart, 2008, s. 131–136. ISBN 978-83-7427-422-7.
  9. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 11 z 17.06.1934
  10. Nowy zarząd Związku Rezerwistów. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 270 z 22 listopada 1936. 
  11. Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich ..., s. 46.
  12. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 1 z 2 stycznia 1928 r., s. 2.
  13. 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” M.P. z 1931 r. Nr 18, poz. 31
  14. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 2 z 19 marca 1931
  15. 10 listopada 1938 „za zasługi na polu pracy społecznej” M.P. z 1938 r. Nr 258, poz. 592
  16. Rozporządzenie Kierownika M.S.Wojsk. L. 8449 G. M. I. z 1922 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 8, s. 251)
  17. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 15 z 11.11.1928
  18. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr. 8 z 11.11.1931

Bibliografia[edytuj]

  • Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917.
  • Dzienniki Personalne Ministra Spraw Wojskowych.
  • Roczniki oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932.
  • Historia sejmu polskiego – tom II, red. Andrzej Ajnenkiel, Warszawa 1989
  • Posłowie i senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919-1939. Słownik biograficzny. Tom I, red. naukowa Andrzej Krzysztof Kunert, Wydawnictwo Sejmowe Warszawa 1998