Stefan Dąmbski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stefan Dąmbski
Żbik I
plutonowy plutonowy
Przebieg służby
Lata służby 1942-1945
Siły zbrojne Armia Krajowa Armia Krajowa
Stanowiska II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941)

Stefan Dąmbski (ur. 3 grudnia 1925 w Nosówce, zm. 13 stycznia 1993 w Miami) – w latach 1942–1945 żołnierz grupy dywersyjnej podobwodu AK Rzeszów-Południe i wykonawca wyroków śmierci (likwidator), autor wspomnień opublikowanych w 2010 przez Ośrodek KARTA w książce Egzekutor. Odznaczony Krzyżem Walecznych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się i wychowywał w rodzinie ziemiańskiej. Był synem hrabiego Kazimierza Dąmbskiego właściciela majątków ziemskich w Nosówce i Dylągówce, skończył szkołę we Lwowie. W czasie II wojny światowej, w 1942, wstąpił do działającego w okolicach Rzeszowa oddziału AK (dowodzonego przez Ludwika Wojciechowskiego Puchacza). Po kilku miesiącach służby na własną prośbę przydzielony został do zadań likwidacji Niemców i konfidentów. Swój pierwszy wyrok śmierci wykonał na szkolnym koledze. Brał także udział w akcjach przeciw ludności ukraińskiej. Od początku 1944 uczestniczył w Akcji „Burza”.

Po zajęciu Rzeszowszczyzny przez Armię Czerwoną latem 1944, Dąmbski kontynuował działalność w partyzantce, walcząc z Sowietami i funkcjonariuszami MO, UB oraz aktywistami PPR. W lipcu 1945 zagrożony aresztowaniem został przerzucony do zachodniej strefy okupacyjnej Niemiec, gdzie początkowo służył w kompanii wartowniczej w Norymberdze. Z powodu ucieczki Stefana uwięziono jego brata Stanisława, który zmarł na gruźlicę krótko po wyjściu na wolność w 1948.

W 1950 Stefan Dąmbski wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie zamieszkał w Chicago. W 1976 osiadł w Miami, mieszkając tam do samobójczej śmierci w 1993. W 1975 odwiedził Polskę, gdzie na Śląsku spotkał się z bratem stryjecznym, Aleksandrem. W ostatnich miesiącach życia był nieuleczalnie chory na raka.

Po wojnie przebywając na emigracji w Stanach Zjednoczonych Ameryki napisał kontrowersyjną książkę pt. Egzekutor wydaną w Polsce w 2010 przez Ośrodek KARTA. Publikacja została przyjęta krytycznie przez środowiska żołnierzy Armii Krajowej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]