Stefan Demby

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stefan Demby
Ilustracja
Stefan Demby jako dyrektor Biblioteki Narodowej
Data i miejsce urodzenia 4 czerwca 1862
Łomża
Data i miejsce śmierci 10 listopada 1939
Warszawa
Dyrektor Biblioteki Narodowej
Okres od 1928
do 1937
Poprzednik stanowisko utworzone
Następca Stefan Vrtel-Wierczyński
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Wawrzyn Akademicki

Stefan Demby (ur. 4 czerwca 1862 w Łomży[1], zm. 10 listopada 1939 w Warszawie) – polski historyk literatury, bibliograf, bibliotekarz i bibliofil, inicjator, a następnie pierwszy dyrektor Biblioteki Narodowej im. J. Piłsudskiego w Warszawie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 4 czerwca 1862 w Łomży, w rodzinie Józefa i Zofii z Alexandrowiczów[1]. Uczęszczał do gimnazjum klasycznego w Płocku[1], dokąd przenieśli się jego rodzice. Po zdaniu matury w 1883 wyjechał do Stolicy, gdzie zapisał się na wydział prawny uniwersytetu. Studia ukończył w 1889, bez formalnego stopnia akademickiego.

Od śmierci ojca w 1879, zmuszony był do utrzymania nie tylko siebie, ale także matki, podjął się więc udzielania korepetycji – uczył m.in. dzieci Aleksandra Świętochowskiego, co miało duży wpływ na jego dalsze życie.

14 stycznia 1894 ożenił się z wdową Leontyną z Gogolewskich Zajdlerową i zajął się jej dwiema córkami. Dzięki posagowi mógł założyć księgarnię nakładową – przetrwała ona sześć lat (1897–1903).

W latach 1908–1909 redagował pierwsze czasopismo bibliotekarskie w Polsce pt. „Przegląd Biblioteczny”. Ponadto był inicjatorem pierwszej polskiej bibliografii bieżącej (ogólnej) pt. „Urzędowy Wykaz Druków”.

Po odzyskaniu niepodległości propagował ideę utworzenia Biblioteki Narodowej i działał  na rzecz jej realizacji. Jako naczelnik Wydziału Bibliotek w Ministerstwie WRiOP (1925–1928) doprowadził do powołania Biblioteki Narodowej im. J. Piłsudskiego w Warszawie i objął  stanowisko jej kierownika (1928–1934), a następnie, do 1937, pełnił funkcję jej dyrektora. Członek Związku Bibliotekarzy Polskich. Współtwórca i wieloletni członek Towarzystwa Bibliofilów Polskich w Warszawie. Z dniem 1 lipca 1937 odszedł w stan spoczynku[2].

Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 347-6-23)[3].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 138.
  2. Pożegnanie dyr. Stefana Dembego. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 146 z 3 lipca 1937. 
  3. Cmentarz Stare Powązki: LEONTYNA ULATOWSKA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2019-05-28].
  4. M.P. z 1936 r. nr 263, poz. 468 „za zasługi na polu pracy naukowej”.
  5. M.P. z 1929 r. nr 276, poz. 638 „za zasługi położone w pracy około utworzenia wielu bibljotek oraz na polu bibljotekarskiem”.
  6. M.P. z 1935 r. nr 257, poz. 305 „za wybitne zasługi dla dobra literatury polskiej”.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]