Stefan Norblin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stefan Norblin
Ilustracja
Imię i nazwisko Juliusz Stefan Norblin de la Gourdaine
Data i miejsce urodzenia 26 czerwca 1892
Warszawa
Data i miejsce śmierci 12 sierpnia 1952
San Francisco
Narodowość polska
Dziedzina sztuki malarstwo
Epoka secesja, modernizm, art déco
Ważne dzieła

malowidła w pałacu Umaid Bhawan[1]

Strona internetowa

Stefan Norblin, właśc. Juliusz Stefan Norblin de la Gourdaine (ur. 26 czerwca 1892[2] w Warszawie, zm. 12 sierpnia 1952 w San Francisco[1]) – polski artysta plastyk, malarz, karykaturzysta, ilustrator i plakacista, projektant wnętrz, architektury i mody[1]. Tworzył m.in. modernistyczne i secesyjne plakaty reklamowe oraz malowidła w stylu art déco[3][1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Malowidło ścienne Bitwa założyciela miasta Radhora przeciwko Mongołom[4] w pałacu Umaid Bhawan, 1943 r.[5]
Portret Kazimierza Skarżyńskiego, 1935 r.

Urodził się w Warszawie w 1892 roku w rodzinie o tradycjach artystycznych. Jego pradziadem był malarz Piotr Norblin[6]. Studiował malarstwo w Antwerpii i Dreźnie[7]. W 1920 roku Stefan Norblin wziął udział w wojnie polsko-sowieckiej. Po wojnie wrócił do Warszawy, gdzie ożenił się z Leną Żelichowską, znaną podówczas aktorką i tancerką[8].

We wrześniu 1939 roku wyjechał z kraju[3] do Rumunii, gdzie w podróży, oprócz małżonki, towarzyszył mu Marian Hemar. Na czas okupacji Norblinowie mieli schronić się w Stanach Zjednoczonych, dokąd postanowili dostać się przez Azję. W czasie II wojny światowej Norblin przebywał w Persji, a następnie w Indiach, gdzie dla maharadży Jodhpuru Umaida Singha wykonał serię malowideł zdobiących wnętrze pałacu Umaid Bhawan[3], największej prywatnej rezydencji w tym kraju. Malował także portrety lokalnej arystokracji i ozdabiał jej rezydencje[9]. Po wojnie osiadł na stałe w Stanach Zjednoczonych, gdzie zarabiał na życie jako portrecista[10]. Zmarł w San Francisco 12 sierpnia w 1952 śmiercią samobójczą, przypuszczalnie motywowaną postępującą utratą wzroku[11].

W 2007 roku Telewizja Polska wyprodukowała film dokumentalny Stefan Norblin, opowiadający o życiu artysty[12]. W 2011 powstał także film dokumentalny Chitraanjali. Stefan Norblin w Indiach reżyserii Małgorzaty Skiby, wyprodukowany przez Narodowy Instytut Audiowizualny przy współpracy z Ambasadą RP w Nowym Delhi. Film pokazuje twórczość artysty w Indiach, która łączy motywy europejskie z mitologią i kulturą indyjską. Dokument ten otrzymał Honorowe Wyróżnienie w prestiżowym konkursie Los Angeles Film Awards 2012[13]. Dostępny jest w całości na platformie internetowej Ninateka. Dalszymi badaniami i wszechstronną promocją twórczości Norblina zajmuje się powstały w 2017 r. Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”, który zrealizował dwa filmy animowany „Wieczny ogień”[14] i dokumentalny „Ramayana w pałacu w Jodhpurze. Odzyskany wątek w twórczości Stefana Norblina”[15].

12 października 2012 prochy Stefana Norblina i jego żony spoczęły w rodzinnym grobowcu Norblinów na Starych Powązkach w Warszawie[16] (kwatera F/G-5-1/2)[17].

Grób Leny Żelichowskiej i jej męża Stefana Norblina na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (styczeń 2015).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Stefan Norblin (1892–1952). Artysta wszechstronny, Muzeum Regionalne w Stalowej Woli [dostęp 2017-06-29] (pol.).
  2. Stanisław Werner, Korzenie: sławni i bliscy z rodziny Wernerów oraz rodzin skoligaconych: Norblinów, Schuchów, Malczów, Fukierów, Meisnerów., Łośgraf, 2002, s. 179, ISBN 978-83-87572-95-2, OCLC 56413086.
  3. a b c Steciński 2010 ↓, s. 341.
  4. Steciński 2010 ↓, s. 345.
  5. Steciński 2010 ↓, s. 342.
  6. Drzewo rodowe Norblinów. [dostęp 2012-11-28].
  7. Sylwia Giżka, Plakat polski w okresie dwudziestolecia międzywojennego. w serwisie Culture.pl
  8. Gazeta Olsztyńska: Olsztyńska konserwatorka uratowała akwarele Norblina, wrzesień 2008.
  9. Malarstwo Stefana Norblina, Instytut Adama Mickiewicza [zarchiwizowane z adresu 2007-01-17].
  10. http://www.tvp.pl/tvphistoria/programy/seria.html?dzial_name=historia.i.dokument&news_name=historia.i.dokument.stefan.norblin.788278.
  11. Steciński 2010 ↓, s. 343.
  12. Internetowa Baza Filmu Polskiego: Stefan Norblin, film dokumentalny.
  13. Chitraanjali. Stefan Norblin w Indiach | Małgorzata Skiba, ninateka.pl [dostęp 2016-01-07].
  14. Wieczny ogień, polonika.pl [dostęp 2019-06-04].
  15. Stefan Norblin | Odzyskany wątek twórczości Stefana Norblina, polonika.pl [dostęp 2019-06-04].
  16. em, pap: Malował dla indyjskiego maharadży; wystawa Norblina w Wilanowie. W: Wprost [on-line]. 2012-10-12. [dostęp 2012-11-28].
  17. Cmentarz Stare Powązki: NORBLINOWIE, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-01-31].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]