Stefan Petriceicu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Stefan Petriceicu, w Polsce zwany Petryczejko (rum. Ştefan Petriceicu) – hospodar Mołdawii w latach 1672-1674 i 1684.

Pochodził z możnej rodziny mołdawskiej. Wstąpił na tron mołdawski za zgodą Wysokiej Porty po usunięciu przez Imperium osmańskie podejrzewanego o sprzyjanie Polsce Jerzego Duki w czasie wojny polsko-tureckiej. Jednak po objęciu władzy Stefan również zaczął wspomagać Polaków, a w trakcie bitwy pod Chocimiem w 1673 otwarcie zaatakował wojska tureckie. Jego działania spotkały się jednak z niechęcią lokalnych bojarów, przekonanych do Turków w szczególności oddaniem pod władzę mołdawską w 1672 części terytoriów ukraińskich odebranych Polsce na mocy traktatu z Buczacza, położonych na północ od Dniestru. Z tego też powodu, gdy tylko z Mołdawii wycofały się wojska polskie, zmuszony do ucieczki został także i hospodar. Zbiegł w 1674 r. do Polski, gdzie wraz z grupą innych możnych Mołdawian otrzymał polski indygenat.

Quote-alpha.png
Po zwycięstwie chocimskiem 1673 wyprawił się Mikołaj Hieronim Sieniawski w 4000 ludzi z polecenia hetmana w. kor. Jana Sobieskiego na Wołoszczyznę po rodzinę i skarby wojewody Petryczenki, który uszedł do Polski. W powrocie ścigał go Achmed Girej aż po Sniatyń w 80 tysięcy Tatarów. Za tę usługę dał Petryczenko ten relikwiarz (rękę św. Jana Chrzciciela) Sieniawskiemu, który autentyki złożył w skarbcu brzeżańskim, a relikwiarz brał ze sobą na wyprawy. Po śmierci Mikołaja S. niechciał ks. Arcyb. Skarbek przyjąć relikwiarza bez autentyków, które odnaleziono dopiero po r. 1717, gdy skarbiec napowrót do Brzeżan przywieziono. Teraźniejsza trumienka jest posrebrzaną, pierwotną bowiem zabrano w r, 1784.[1]

Z inicjatywy Jana III Sobieskiego Petryczejko wrócił na tron hospodarski w 1684 r., wspierany przez oddziały polskie pułkownika Dymideckiego, zasilone chorągwią Stefana Kunickiego. [2] Jednak po porażce tych ostatnich musiał po zaledwie kilkunastu tygodniach wrócić do Polski, gdzie otrzymał starostwo zwolińskie i gdzie pozostał aż do śmierci.

Przypisy

  1. Relacja Mikołaja Dyakowskiego, podano za Maurycym Maciszewskim Brzeżany w czasach Rzeczypospolitej Polskiej, Brody 1910
  2. Owe wydarzenia opisuje Jan Tomasz Józefowicz w swojej kronice.

Literatura:

  • Czamańska Ilona: Mołdawskie sprawy i sprawki, w: "Mówią wieki. Magazyn historyczny", wydanie specjalne nr 01/2010, s. 14-21;
  • Demel Juliusz: Historia Rumunii, Wrocław 1970.



Poprzednik
Jerzy Duca
Jerzy Duca
Coat of arms of Moldavia.svg Hospodar Mołdawii
1672-1674
1684
Coat of arms of Moldavia.svg Następca
Dymitr Cantacuzino
Dymitr Cantacuzino