To jest dobry artykuł

Stefan Rowecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stefan Rowecki
Grot
Ilustracja
generał dywizji generał dywizji
Data i miejsce urodzenia 25 grudnia 1895
Piotrków Trybunalski
Data i miejsce śmierci pomiędzy 2 a 7 sierpnia 1944
Sachsenhausen
Przebieg służby
Lata służby 1914-1943
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie (II RP)
Armia Krajowa Armia Krajowa
Stanowiska komendant główny ZWZ
i Armii Krajowej
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje - trzykrotnie ranny
Order Orła Białego Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Polski Podziemnej z Mieczami Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Krzyż Walecznych (od 1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Krzyż Armii Krajowej Gwiazda Wytrwałości Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Legia Zasługi - Commander (USA)
Galeria
Czteroletni Stefan w rodzinnym Piotrkowie Trybunalskim (1899)
Stefan Rowecki w 1915 roku
Stefan Rowecki w 1926 roku
Stefan Rowecki w latach 30. XX. wieku
Stefan Rowecki w 1930 roku
Z bratem Stanisławem w Alejach Ujazdowskich w Warszawie (1931)
Stefan Rowecki w 1940 roku

Stefan Paweł Rowecki, ps. „Grot”, „Rakoń”, „Grabica”, „Inżynier”, „Jan”, „Kalina”, „Tur”[1] (ur. 25 grudnia 1895 w Piotrkowie Trybunalskim[2], zm. między 2 a 7 sierpnia[3] 1944 w Sachsenhausen) – generał dywizji Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej, Dowódca Armii Krajowej (dowódca Sił Zbrojnych w Kraju) od 14 lutego 1942 do 30 czerwca 1943 r., Komendant Główny Związku Walki Zbrojnej od czerwca 1940 roku do lutego 1942 roku, zastępca Komendanta Głównego ZWZ w czerwcu 1940 roku[4], teoretyk wojskowości[5].

Życiorys[edytuj]

Dzieciństwo i młodość[edytuj]

Był synem Stefana Augusta Leona i Zofii z Chrzanowskich. Edukację rozpoczął w 1906 w gimnazjum polskim w Piotrkowie Trybunalskim, gdzie zaprzyjaźnił się m.in. z Tadeuszem Puszczyńskim. W 1911 był współorganizatorem, a następnie stał na czele pierwszego, tajnego zastępu skautowego w Piotrkowie Trybunalskim. Od jesieni 1912 rozpoczął studia techniczne w Warszawie, w Szkole Mechaniczno-Technicznej H. Wawelberga i S. Rotwanda. W 1913 wstąpił do Polskich Drużyn Strzeleckich w Warszawie. Wówczas oraz w późniejszym okresie w Legionach Polskich używał pseudonimu Stefan Radecki[1]. W styczniu 1914, po ukończeniu kursu podoficerskiego w Rabce, wrócił do Warszawy, gdzie dowodził IV plutonem kompanii warszawskich Polskich Drużyn Strzeleckich. W lipcu 1914 wyjechał potajemnie na kurs oficerski w Nowym Sączu (wówczas w zaborze austriackim), a pod koniec 1914 wstąpił do Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego.

I wojna światowa[edytuj]

W czasie I wojny światowej walczył w I Brygadzie Legionów Polskich. Po kryzysie przysięgowym, w lipcu 1917, od 11 sierpnia 1917 przebywał w obozie dla internowanych oficerów Legionów w Beniaminowie. W lutym 1918 wstąpił do Polskiej Siły Zbrojnej (tzw. Polnische Wehrmacht). 27 marca 1918 został mianowany porucznikiem, następnie został wykładowcą przedmiotu „umocnienia polowe” w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. Na przełomie 1918 i 1919 ukończył dodatkowo kurs fortyfikacyjny i minerski w Modlinie.

Dwudziestolecie międzywojenne[edytuj]

W listopadzie 1918, gdy utworzono niepodległe państwo polskie, uczestniczył w rozbrajaniu okupantów niemieckich[1]. Od 16 czerwca do 30 listopada 1919 roku był słuchaczem I Kursu Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego w Warszawie. W 1920 roku walczył na wojnie z bolszewikami, m.in. jako szef Oddziału II Sztabu Frontu Południowo-Wschodniego i Grupy Uderzeniowej generała porucznika Edwarda Rydza-Śmigłego.

W latach 1921-1922 był słuchaczem I Kursu Doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Po ukończeniu kursu i uzyskaniu tytułu oficera Sztabu Generalnego został przydzielony do Wojskowego Instytutu Naukowo-Oświatowego na stanowisko szefa Wydziału I Naukowego, sprawując tę funkcję w latach 1923-1926. W latach 1921-1926 był również oficerem Biura Ścisłej Rady Wojennej. 1 grudnia 1924 roku został awansowany na podpułkownika ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 roku i 98. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Podczas zamachu majowego w 1926 roku, mimo iż był piłsudczykiem, opowiedział się po stronie legalnych władz[6]. We wrześniu 1926 obowiązki szefa wydziału przekazał majorowi Marianowi Porwitowi, po czym objął stanowisko I oficera sztabu w Inspektoracie Armii generała dywizji Józefa Rybaka, na którym pozostawał do 1930 roku. W 1928 roku był przydzielony do 41 Pułku Piechoty.

Był założycielem i redaktorem „Przeglądu Wojskowego”. W latach 1930-1935 pełnił funkcję dowódcy 55 Poznańskiego Pułku Piechoty w Lesznie. W listopadzie 1935 powierzono mu dowodzenie Brygadą KOP „Podole”. W lipcu 1938 roku został dowódcą piechoty dywizyjnej 2 Dywizji Piechoty Legionów w Kielcach.

II wojna światowa[edytuj]

10 czerwca 1939 minister spraw wojskowych, gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki zaproponował mu objęcie dowództwa nad drugą w Wojsku Polskim brygadą pancerno-motorową. 20 czerwca wyznaczony został na stanowisko dowódcy Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej. Ostatnie dwa miesiące pokoju poświęcił na organizację powierzonej mu wielkiej jednostki motorowej. Zbyt późna decyzja naczelnych władz wojskowych o utworzeniu brygady uniemożliwiła mu jej wyszkolenie i zgranie. 4 września podporządkowany został gen. dyw. Tadeuszowi Piskorowi, dowódcy improwizowanej Armii „Lublin”. W czasie kampanii wrześniowej dowodził brygadą w obronie środkowej Wisły, a później w pierwszej bitwie pod Tomaszowem Lubelskim. Po kapitulacji armii uniknął niewoli i powrócił do Warszawy. Tam 5 października 1939 został zastępcą komendanta Służby Zwycięstwu Polski gen. bryg. Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza. 3 maja 1940 został mianowany generałem brygady. W tym samym roku został komendantem Obszaru Warszawskiego ZWZ, a następnie całego obszaru Polski pod okupacją niemiecką – 30 czerwca 1940 został komendantem głównym ZWZ i dowódcą Sił Zbrojnych w Kraju. Był wówczas inicjatorem powołania stanowiska Delegata Rządu na Kraj, co zaproponował gen. Władysławowi Sikorskiemu w 1940[5]. W grudniu 1940 z polecenia[7] Roweckiego, w Biurze Informacji i Propagandy utworzono specjalną komórkę „N” (jej powołanie zaproponował na wiosnę 1940 płk Jan Rzepecki[7]). Komórka w październiku 1941 została przekształcona w Samodzielny Podwydział N, zwany potocznie akcją N. Akcja N zajmowała się dywersją, wojną psychologiczną i propagandą, wymierzoną przeciwko okupantowi niemieckiemu. Rowecki cyklicznie informował Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie o rezultatach działalności akcji N.

Pod koniec 1941 r. utworzył organizację „Wachlarz”. Doprowadził do połączenia najważniejszych organizacji konspiracyjnych w kraju w jednolite wojsko podziemne, od 1942 roku występujące jako Armia Krajowa. 14 lutego 1942 został komendantem głównym Armii Krajowej, następnie dokonał jej restrukturyzacji, usprawniając system dowodzenia. Był przeciwny współpracy z komunistami polskimi z PPR, m.in. nie zgadzając się na mediacje z jej nieoficjalnym przedstawicielem Michałem Żymierskim (wówczas agentem NKWD), mające miejsce w roku 1940. Od 1942, gdy uzyskał zgodę na prowadzenie ograniczonej walki zbrojnej, nadzorował przygotowanie planu powstania powszechnego, jakie Polskie Państwo Podziemne zamierzało wywołać pod koniec wojny[5]. Od 7 grudnia 1942 r. pełnił dodatkowo funkcję delegata ministra obrony narodowej w Kraju.

W czasie okupacji niemieckiej stał się obiektem szczególnego zainteresowania niemieckich władz bezpieczeństwa, głównie z uwagi na znaczenie stanowisk, które zajmował w polskim ruchu oporu. Został uznany za „wroga numer jeden” III Rzeszy w okupowanej Polsce i umieszczony na pierwszym miejscu[1] niemieckiej listy poszukiwanych Polaków (niem. Bekanntgewordene Personen der polnischen Widerstandsbewegung), która obejmowała 165 nazwisk najaktywniejszych dowódców polskiej konspiracji. Gestapo przywiązywało szczególną wagę do zdekonspirowania i pochwycenia Roweckiego – utworzono w tym celu specjalną komórkę zajmującą się wyłącznie polowaniem na przywódców podziemia, która dysponowała rysopisem Roweckiego i jego personaliami. W centrali niemieckich władz bezpieczeństwa w alei Szucha wisiał jego ogromny podświetlany portret[8], z którym każdy funkcjonariusz lub agent niemiecki działający na terenie Warszawy musiał się dokładnie zapoznać.

Wczesną wiosną 1943 roku odnalazł Roweckiego członek siatki NKWD w Warszawie Bogusław Hrynkiewicz i zaproponował zwierzchnikom jego likwidację. Jednak jej kierownik Czesław Skoniecki po konsultacjach z Moskwą i kierownictwem PPR nie wyraził zgody[9].

Sam Rowecki nie był zwolennikiem ścisłej konspiracji[8], mimo iż zgodził się na ochronę osobistą wywiadu AK, ograniczył ją do spotkań służbowych – w terenie poruszając się bez obstawy[8]. W większym stopniu zakładał, iż przed aresztowaniem i rozpoznaniem na terenie Warszawy uchroni go wtopienie się w tłum, dobra orientacja w mieście, zmiana wyglądu zewnętrznego oraz doskonale podrobione dokumenty (niem. Kennkarte) poświadczające, iż pracuje w instytucjach niemieckich[8].

Został wydany Niemcom przez agentów Gestapo ulokowanych w wywiadzie AK (Blanka Kaczorowska, Ludwik Kalkstein, Eugeniusz Świerczewski; w 1944 kontrwywiad AK zlikwidował Świerczewskiego za zdradę)[a]. Został zdekonspirowany i aresztowany 30 czerwca 1943 ok. godz. 9.30 w znajdującym się na pierwszym piętrze mieszkaniu przy ul. Spiskiej 14 m. 10 (wynajmowanym na fikcyjne nazwisko przez jego brata Stanisława Roweckiego i wykorzystywanym w celach konspiracyjnych), na krótko przed zaplanowaną na godz. 10.00 przy ul. Barskiej 5 całodniową odprawą Komendy Głównej Armii Krajowej[11]. Aresztowania dokonała ekipa Gestapo dowodzona przez SS-Untersturmführera Ericha Mertena. Został przewieziony do siedziby Gestapo przy alei Szucha 25, a później przetransportowany samolotem do Berlina. Tam stanowczo odrzucił niemiecką propozycję współdziałania (m.in. wzięcia udziału w planowanej akcji antybolszewickiej)[1]. Został osadzony w połowie lipca 1943 w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen, jako więzień honorowy.

1 sierpnia 1944, Heinrich Himmler, na wieść o wybuchu powstania warszawskiego nakazał niezwłoczne zgładzenie Stefana Roweckiego. Według powojennych ustaleń historyków, został zamordowany w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen, kilka minut po godz. 3.00 w nocy z 1 na 2 sierpnia 1944[12]. Natomiast IPN w toku śledztwa zakończonego w 2007 ustalił datę śmierci na dni 2–7 sierpnia 1944[3].

Okres powojenny[edytuj]

W latach stalinizmu w Polsce (1945-1956) oficjalna ocena działalności Roweckiego była skrajnie i jednostronnie negatywna[13]. Ówczesna historiografia, posługując się oskarżeniami nie popartymi faktami[1], twierdziła iż dowództwo Armii Krajowej współpracowało z Niemcami. Rowecki również był prezentowany w tym kontekście, dominowało jednak przedstawianie go w opozycji do sanacyjnych oficerów z Komendy Głównej Armii Krajowej (w szczególności Tadeusza Komorowskiego i Tadeusza Pełczyńskiego), a w konsekwencji jako ich ofiarę – działania te wpisywały się w politykę prześladowania członków Armii Krajowej, która oficjalnie zakończyła się wraz ze śmiercią Bieruta w 1956. Dopiero w następnych latach, kiedy rozpoczął się etap rehabilitacji bezpodstawnie skazanych żołnierzy AK, podjęto próby obiektywnych ocen jego dokonań – pierwszy biogram Roweckiego opublikowano dopiero w Encyklopedii Współczesnej z 1959. W późniejszym okresie publikowano również wspomnienia ludzi, z którymi współpracował (Jana Rzepeckiego, Józefa Szyrmera, Antoniego Sikorskiego i Stanisława Kozickiego).

Rehabilitacja i upamiętnienie[edytuj]

Tablica pamiątkowa przy ul. Spiskiej 14 w Warszawie, gdzie został aresztowany Rowecki
Tablica pamiątkowa przy ul. Chocimskiej 22 w Warszawie

Ograniczone przemiany ustrojowe w Polsce po protestach społecznych z roku 1980, które dotyczyły także zmian w postrzeganiu historii najnowszej, spowodowały wzrost zainteresowania postacią Roweckiego i próby przywrócenia pamięci o jego dokonaniach. Zaczęły się ukazywać reportaże i publikacje, które przedstawiały postać generała w bardziej pozytywnym świetle, w dalszym ciągu jednak pozostawały zniekształcone przez propagandę PRL.

1 sierpnia 1980 na ścianie budynku przy ul. Spiskiej 14 w Warszawie, gdzie Rowecki został aresztowany, odsłonięto tablicę pamiątkową[14]. We wrześniu 1981 umieszczono kolejną tablicę w jego rodzinnym mieście, Piotrkowie Trybunalskim (mszę z tej okazji sprawował biskup Józef Rozwadowski, a tablicę odsłaniała córka - Irena wraz z bratem - Stanisławem)[15]. W marcu 1983 odsłonięto tablicę przy ul. Marszałkowskiej 4 w Warszawie (dawny lokal konspiracyjny „Grota”). W lutym 1997 tablicę pamiątkową umieszczono także przy ul. Chocimskiej 22, gdzie znajdowało się jedno z warszawskich mieszkań generała[16].

W 1981 jego imię otrzymał także nowo wybudowany most w Warszawie oraz w 1985 statek MS „Generał Grot-Rowecki”. Imię generała nosi także wiadukt w Lesznie wybudowany w latach 70. ubiegłego wieku – był swego czasu najdłuższym wiaduktem w Europie.

Pierwszy pomnik Grota-Roweckiego w Polsce odsłonięto 19 września 2004 w Tychach. 11 czerwca 2005 u zbiegu ulicy Fryderyka Chopina i Alej Ujazdowskich w Warszawie odsłonięto także jego pomnik.

Uchwałą z 8 stycznia 2004 Sejm RP zdecydował o ustanowieniu roku 2004 Rokiem Stefana Roweckiego[17].

Imię Generała nosi
  • Zespół Szkół Samochodowych w Gliwicach,
  • Jednostka Wojskowa AGAT (od 24 maja 2012),
  • Centralny Ośrodek Szkolenia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Emowie (od 2003),
  • 69 Leszczyński Pułk Przeciwlotniczy w Lesznie (do 31 grudnia 2011),
  • 4 Zielonogórski Pułk Przeciwlotniczy w Czerwieńsku (od 4 października 2013)
  • Szkoła Podstawowa nr 12 w Lesznie,
  • IV Liceum Ogólnokształcące w Piotrkowie Trybunalskim,
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 w Jędrzejowie,
  • Gimnazjum Nr 15 w Warszawie (na Ochocie),
  • Zespół Szkół Nr 4 w Mrągowie,
  • Szkoła Podstawowa Nr 23 we Wrocławiu,
  • 111 Częstochowska Drużyna Harcerska "Grot".
  • Księgarnia Historyczno-Wojskowa im. gen. dyw. Stefana Grota Roweckiego w Łodzi
  • Szkoła Podstawowa w Koziegłowach
  • 11 Bolesławiecka Drużyna Harcerska "Grot"
  • Liceum Ogólnokształcące w Czerwieńsku (od 7 listopada 2014)
  • 8 Poznańska Drużyna Harcerzy JAR ZHR im. Generała Stefana Grota Roweckiego
  • Zespół Szkół Ekonomicznych im. Generała Stefana Roweckiego „Grota” w Opolu[18]

W 2011 r. ustanowiono odznakę honorową jego imienia, nadawaną przez szefa ABW za zasługi położone dla ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i porządku konstytucyjnego.

Powstał film dokumentalny pt. Biografie – Generał Grot Rowecki, realizacja i scenariusz: Stanisław Trzaska, 1989. 4 listopada 2014 na terenie byłego obozu koncentracyjnego Sachsenhausen został odsłonięty pomnik Stefana Roweckiego i otwarta okolicznościowa wystawa upamiętniająca jego osobę[19].

Śledztwo IPN[edytuj]

30 marca 2007 Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu umorzyła śledztwo w sprawie zamordowania w sierpniu 1944 w niemieckim obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen gen. dyw. Stefana „Grota” Roweckiego z uwagi na śmierć sprawców: Heinricha Himmlera, Antona Kaindla (komendanta obozu w Sachsenhausen) i Kurta Eccariusa (komendanta podobozu Zellenbau)[3].

W toku śledztwa prowadzonego przez IPN-KŚZpNP ustalono, iż generał Stefan Rowecki został zamordowany w okresie pomiędzy 2 sierpnia a 7 sierpnia 1944[3], prawdopodobnie na terenie krematorium obozu Sachsenhausen, na specjalny rozkaz Heinricha Himmlera, który polecił Antonowi Kaindlowi – komendantowi obozu w Sachsenhausen oraz Kurtowi Eccariusowi – komendantowi podobozu Zellenbau natychmiastowe wykonanie egzekucji generała. Przeprowadzenie egzekucji nastąpiło bezpośrednio po wybuchu powstania warszawskiego w dniu 1 sierpnia 1944[3]. Nie ustalono miejsca pochówku generała, ani też bezpośrednich sprawców zabójstwa.

Jednocześnie IPN-KŚZpNP stwierdził, iż zamordowanie generała Stefana „Grota” Roweckiego stanowiło zbrodnię w rozumieniu art. 1 pkt 1 Dekretu z dnia 31 sierpnia 1944, „o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy, winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego”. Uznano także, że zbrodnia ta miała charakter zbrodni przeciwko ludzkości, ponieważ była aktem prześladowania z uwagi na przynależność generała do określonej grupy narodowościowej i politycznej[3].

Rodzina[edytuj]

Jego córka nauczała się w szkole przy klasztorze sióstr niepokalanek w Jazłowcu[20].

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Książki i publikacje[edytuj]

  • Stefan Rowecki: Umocnienia polowe. Warszawa: Komisja Wojskowa, Szkoła Podchorążych W.P., 1918.
  • Stefan Rowecki: Umocnienia polowe. Cz. 2 Kurs I-ej klasy. Warszawa: Komisja Wojskowa, Szkoła Podchorążych W. P., 1918.
  • Stefan Rowecki: Atlas (100 rysunków) do Umocnień polowych wojny pozycyjnej (część II-ga). Warszawa: Komisja Wojskowa, Szkoła Podchorążych W.P., 1918.
  • Stefan Rowecki: Umocnienia polowe. Warszawa: Księgarnia Wojskowa, M.S.W. Departament Naukowo-Szkolny, 1919.
  • Stefan Rowecki: Umocnienia polowe. Atlas. Warszawa: Księgarnia Wojskowa, M.S.W. Departament Naukowo-Szkolny, 1919.
  • Stefan Rowecki, Seweryn Elterlein: Czerwona Armja Bolszewicka: (jej organizacja, wartość i taktyka). Opracowane na podstawie doświadczeń bojowych z 1918-20 r. [S.l.; s.n] Drukarnia D-wa 4 Armii, 1920.
  • Stefan Rowecki: Okopywanie się i urządzanie pozycji. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1921.
  • Stefan Rowecki: Walki uliczne. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1928.
  • Stefan Rowecki: Propaganda jako środek walki. 1932.
  • Stefan Rowecki (red.): Przegląd Wojskowy. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Oddział II Sztabu Generalnego i Towarzystwo Wiedzy Wojskowej, 1924-1935.
  • Stefan Rowecki: Wspomnienia i notatki: czerwiec wrzesień 1939. [S.l. s.n.], 1980.
  • Stefan Rowecki: Dzieje oręża polskiego. [S.l.] „Wolny Polak”, 1983.
  • Stefan Rowecki: Wspomnienia i notatki autobiograficzne (1906-1939) (wybór tekstów: Andrzej Krzysztof Kunert, Józef Szyrmer; [wstęp A.K. Kunert]). Warszawa: Czytelnik, 1988. ISBN 83-07-01547-2.
  • Witold Pronobis - Generał Grot. Kulisy zdrady i śmierci;- wydawnictwo - Editions Spotkania (​ISBN 978-83-7965-000-2​)

Odniesienia w kulturze[edytuj]

Scena aresztowania generała Roweckiego jest ukazana w odcinku 11 pt. „W obronie własnej” serialu Polskie drogi z 1976.

Uwagi

  1. Wg Tadeusza Kisielewskiego informację o miejscu pobytu „Grota” podrzucili Niemcom polscy agenci wywiadu radzieckiego[10].

Przypisy

  1. a b c d e f Wstęp: Biografia Stefana Roweckiego. W: Andrzej Krzysztof Kunert, Józef Szyrmer: Stefan Rowecki. Wspomnienia i notatki autobiograficzne 1906-1939. Warszawa: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, 1988, s. 5-14. ISBN 83-07-01547-2.
  2. Rowecki Stefan – Encyklopedia PWN. PWN. [dostęp 2010-02-27].
  3. a b c d e f Umorzenie śledztwa w sprawie zamordowania w sierpniu 1944 r. gen. dyw. Stefana „Grota” Roweckiego. Instytut Pamięci Narodowej, 30.03.2007.
  4. Armia Krajowa - szkice z dziejów Sił Zbrojnych Polskiego Państwa Podziemnego, pod redakcją Krzysztofa Komorowskiego, Warszawa 1999, s. 369-370.
  5. a b c Słownik biograficzny Europy Środkowo-Wschodniej XX wieku. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM. Instytut Nauk Politycznych PAN, 2004, s. 1082-1083. ISBN 83-88490-67-2.
  6. Jan Ciechanowski „Powstanie Warszawskie” Bellona S.A. str. 81 ​ISBN 978-83-7549-074-9
  7. a b Grzegorz Mazur: Biuro Informacji i Propagandy SZP-ZWZ-AK 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1987, s. 96-97. ISBN 83-2110-892-X.
  8. a b c d Wydany czy rozpoznany. Okoliczności aresztowania komendanta „Grota”. W: Paweł Wieczorkiewicz: Sekrety Historii Polski. Reader’s Digest, Warszawa, 2004, s. 258-259. ISBN 83-88243-87-X.
  9. Piotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941-1944, Warszawa 2003, s. 211.
  10. Tadeusz A. Kisielewski: Zabójcy. Widma wychodzą z cienia. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2006, s. 119. ISBN 83-7301-961-8.
  11. Andrzej Chmielarz, Andrzej Krzysztof Kunert: Spiska 14. Aresztowanie generała „Grota” – Stefana Roweckiego. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983, s. 83–85. ISBN 83-06-01022-1.
  12. Adam Borkiewicz, Powstanie Warszawskie 1944, Wydawnictwo Pax, Warszawa 1957, s. 96.
  13. Generalicja polska. Popularny słownik biograficzny. Pruszków: Oficyna Wydawnicza Ajaks, 2001, s. 135 (tom 2). ISBN 83-87103-81-0.
  14. Stanisław Ciepłowski: Napisy pamiątkowe w Warszawie XVII-XX w.. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 207. ISBN 83-01-06109-X.
  15. AWER, JOL, W Piotrkowie Trybunalskim odsłonięto tablicę upamiętniającą gen. Grota-Roweckiego, w: Słowo Powszechne, 8.9.1981, s.1
  16. Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 47. ISBN 83-912463-4-5.
  17. M.P. z 2004 r. Nr 4, poz. 52.
  18. Uchwała Nr XXXIV/320/04 Rady Miasta Opola z dnia 1 lipca 2004 roku w sprawie nadania imienia Zespołowi Szkół Ekonomicznych w Opolu i zmiany uchwały.
  19. Gedenktafel und Sonderausstellung erinnern an den Befehlshaber der polnischen Untergrundarmee, General Stefan „GROT“ Rowecki (niem.). stiftung-bg.de. [dostęp 4 listopada 2014].
  20. Natalia Tomczewska-Popowycz. [ Problemy wykorzystania potencjału turystycznego Kresów Wschodnich na Ukrainie na przykładzie obwodu Tarnopolskiego]. „Turystyka Kulturowa”. 2, s. 148, marzec-kwiecień 2017.
  21. M.P. z 1996 r. Nr 11, poz. 124
  22. Odznaczenia Krzyżem i Medalem Niepodległości. „Słowo Polskie”, s. 8, Nr 104 z 17 kwietnia 1931. 
  23. Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Nadanie Krzyża i Medalu Niepodległości. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 362, Nr 8 z 11 listopada 1931. Ministerstwo Spraw Wojskowych. 
  24. M.P. z 1925 r. Nr 102, poz. 435
  25. Niektóre źródła podają, że generał był odznaczony KW ośmiokrotnie, w tym w roku 1943.
  26. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2031 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 40, poz. 1854, s. 1539)
  27. Rozporządzenie Kierownika MSWojsk. L. 4597/22 (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 315)
  28. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 15 z 11.11.1928.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]