Stefan Szuman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stefan Szuman
Ilustracja
Portret Stefana Szumana autorstwa Witkacego, 31 maja 1933
Data i miejsce urodzenia 2 stycznia 1889
Toruń
Data i miejsce śmierci 16 maja 1972
Warszawa
Zawód, zajęcie Pedagog, psycholog, lekarz
Tytuł naukowy Profesor zwyczajny
Rodzice Leon Szuman, Eugenia Szuman (z domu Gumpert)
Małżeństwo Zofia Szczepanowska
Krewni i powinowaci Henryk Antoni Szuman(brat),Wanda Szuman(siostra)
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941)Krzyż PartyzanckiKrzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Stefan Szuman (ur. 2 stycznia 1889 w Toruniu, zm. 16 maja 1972 w Warszawie) – polski pedagog, psycholog i lekarz. Brat Wandy Szuman.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Mieszkał z ojcem Leonem, który posiadał własną klinikę i sześciorgiem rodzeństwa. Matka Eugenia z domu Gumpert zmarła młodo. W rok po śmierci matki ojciec poślubił jej siostrę.

Szuman jako dziecko bardzo lubił przebywać z macochą, słuchając jak gra na fortepianie. Sam nauczył się grać na tym instrumencie jak i na skrzypcach. Wykazywał uzdolnienia nie tylko muzyczne, ale także plastyczne, zajmował się głównie malarstwem i grafiką.

Uczęszczał do pruskiego gimnazjum w Toruniu, w którym to poza muzyką, plastyką, przyrodą i językiem francuskim nie odnosił większych sukcesów. Po szkole, aby zadowolić ojca rozpoczął studia medyczne we Wrocławiu. Stamtąd przeniósł się do Monachium, a następnie do Włoch. W 1913 roku ukończył studia i rozpoczął praktykę w Monachijskim Instytucie Patologicznym. W czasie I wojny światowej został wcielony do niemieckiego wojska. W 1917 roku, w bitwie pod Cambrai został ciężko ranny. Wiosną 1919 roku udało mu się przedostać do Torunia, gdzie brał udział w powstaniu wielkopolskim. Za swoje zasługi otrzymał w 1920 roku Krzyż Walecznych.

Po śmierci ojca, Szuman nie objął po nim kliniki, twierdząc, że w wykonywaniu zawodu chirurga przeszkadza mu brak palca, który mu amputowano (amputacji poddał się, ponieważ w trakcie jednej z licznych operacji, jakie przeprowadzał, wbiła mu się w palec zakażona kość pacjenta, w wyniku czego wdała się gangrena). Zamiast tego rozpoczął studia z zakresu filozofii i estetyki na Uniwersytecie Poznańskim oraz studia plastyczne w Szkole Sztuk Zdobniczych; porzucił je jednak na rzecz studiów psychologicznych. Jednocześnie podjął pracę jako lekarz szkolny oraz jako wizytator higieny i wychowania fizycznego w Kuratorium Poznańskim.

W tym samym czasie pojął za żonę Zofię Szczepanowską, która stała się jego najbliższą współpracowniczką spisującą jego obserwacje.

Studia psychologiczne Szuman zakończył obroną pracy doktorskiej "Sztuka dziecka. Psychologia twórczości rysunkowej dziecka", w 1927 roku[1].

Po uzyskaniu habilitacji udał się w podróż naukową do Niemiec na Międzynarodowy Kongres Psychologiczny i Szwajcarii, gdzie został słuchaczem w Instytucie J.J. Rousseau.

W roku 1928 powołał Katedrę Psychologii Wychowawczej na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1934 roku otrzymał tytuł profesora zwyczajnego, a w 1939 został członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. W tym samym roku podczas okupacji niemieckiej zorganizował w Chrzanowie punkt opatrunkowy. Następnie wstąpił w szeregi Armii Krajowej, gdzie w batalionie "Skała" działał jako lekarz, znany jako doktor Flis. Za swoje zasługi otrzymał w 1961 roku Krzyż Partyzancki.

Po wojnie Stefan Szuman powrócił na Uniwersytet Jagielloński, dodatkowo rozpoczął zajęcia w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie, gdzie objął stanowisko rektora. Był także członkiem Związku Nauczycielstwa Polskiego, Komitetu Nauk Psychologicznych PAN, a także Polskich Towarzystw Naukowych, psychologicznym, filozoficznym i psychiatrycznym.

Został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1954)[2].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Jest autorem ponad 150 publikacji, w tym[3]:

  • Strach i odwaga (1924)
  • Badania nad rozwojem chodu dziecka (1925)
  • Rysunki schematyczne dzieci upośledzonych umysłowo (1925)
  • Psychologia twórczości artystycznej ludu. Kilimkarstwo (1925)
  • O psychicznych czynnikach zachowania się w rozwoju dziecka (1927)
  • Obserwacje dotyczące tzw. synkretycznego spostrzegania u dziecka (1927)
  • O testach ruchowych i możliwości zastosowania ich do wychowania fizycznego (1927)
  • Analiza formalna i psychologiczna widzeń meskalinowych (1930)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stefan Szuman: Sztuka dziecka : psychologia twórczości rysunkowej dziecka. W: Informacja bibliograficzna [on-line]. WorldCat.org. [dostęp 2017-01-15].
  2. M.P. z 1954 r. nr 112, poz. 1588
  3. au:Szuman, Stefan (ang.). W: WorldCat, the world's largest library catalog [on-line]. [dostęp 2017-01-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]