Stepań

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stepań
Ilustracja
Cerkiew prawosławna Św. Trójcy
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód rówieński
Powierzchnia 3,33 km²
Populacja (2018)
• liczba ludności

4181[1]
Nr kierunkowy +380 3655
Kod pocztowy 34560
Położenie na mapie obwodu rówieńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu rówieńskiego
Stepań
Stepań
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Stepań
Stepań
Ziemia51°08′N 26°18′E/51,133333 26,300000
Portal Portal Ukraina
Stepań - galeria
Dawny herb
Pozostałości grobowca rodziny Worcellów
Pomnik na jednym z cmentarzy katolickich
Żuraw charakterystyczny dla wsi Polesia wołyńskiego
Pozostałości zamku z XVI w.
Widok

Stepań (ukr. Степань) – osiedle typu miejskiego w rejonie sarneńskim obwodu rówieńskiego, nad rzeką Horyń.

Prywatne miasto szlacheckie położone było w XVI wieku w województwie wołyńskim[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Stepań został założony w 1290 r. Stepań był kolejno własnością Holszańskich, Dubieńskich, Ostrogskich, Zasławskich, Sanguszków, Lubomirskich, Potockich, hrabiów Worcellów i innych.

Świadectwem różnorodności była duża liczba sąsiadujących budowli sakralnych: kościoła, synagogi i czterech cerkwi. Najpóźniej w 1505 w Stepaniu ufundowany został męski klasztor prawosławny, który przestał istnieć po tym, gdy synowie Konstantego Wasyla Ostrogskiego przyjęli katolicyzm i przestali się nim opiekować[3]. Wzniesiony w 1613 drewniany katolicki kościół w Stepaniu był fundacją Janusza Ostrogskiego, głowy rodu po śmierci Konstantego. W 1803 r. Stanisław Worcell ufundował nowy, murowany kościół pw. Św. Michała Archanioła. W XVIII w. zrujnowany został zamek.

XX w. przyniósł kolejne zniszczenia:

  • cerkiew pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny[potrzebny przypis] spłonęła na początku XX wieku
  • kościół pw. św. Michała Archanioła wysadziła w 1943 r. Ukraińska Powstańcza Armia
  • synagoga po II wojnie św. została zamieniona na magazyn, a w latach 70. XX w. zrujnowana
  • cerkiew pw. Przemienienia Pańskiego została zniszczona w ciągu jednej sierpniowej nocy 1961 r. przez specjalnie dla tego zebranych rezerwistów, komsomolców i budowlańców z pobliskich wsi.

W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Stepań w powiecie rówieńskim, a od 1 stycznia 1925 r. kostopolskim województwa wołyńskiego.

Na wiadomość o wkroczeniu do Polski 17 września 1939 r. wojsk sowieckich, uzbrojeni Ukraińcy (i kilku Żydów) brutalnie aresztowało kilkudziesięciu Polaków pełniących różne funkcje w Stepaniu oraz uciekinierów z Polski centralnej, i zamknęli ich na opanowanym posterunku policji, po czym sterroryzowali miasteczko. 19 września, po walce, miasteczko zostało uwolnione od dywersantów przez wycofujące się na zachód jednostki WP i KOP-u.

3 lipca 1941 r. miasteczko zajął Wehrmacht. W październiku 1941 r. w Stepaniu zostało utworzone getto[4], w którym zgromadzono Żydów z gmin Stepań i Stydyń. W nocy z 21 na 22 sierpnia 1942 r. Niemcy wspólnie z policją ukraińską[5] zlikwidowali getto. Żydów w liczbie około 1500 przewieziono pod Kostopol i tam rozstrzelano; zdołało zbiec kilkaset osób[4]. W latach 1939-1943 r. w różnych napadach Ukraińców na Polaków w Stepaniu zginęły co najmniej 24 osoby. Po jednym z mordów w kwietniu 1943 r. Polacy przenieśli się do Huty Stepańskiej. Niedługo potem upowcy wysadzili kościół pw. Św. Michała Archanioła[5].

W 1989 liczyło 4536 mieszkańców[6].

17 lipca 2011 r. ukraińscy nacjonaliści nie dopuścili do poświęcenia krzyża, który stanął na miejscu zniszczonego kościoła. Podczas manifestacji padały antypolskie hasła. Specjalna jednostka policji starała się nie dopuścić do zamieszek, szczególnie, gdy inna grupa mieszkańców Stepania stanęła w obronie Polaków[7].

W 2013 liczyło 4173 mieszkańców[8].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Zamek w Stepaniu.

Sanatorium[edytuj | edytuj kod]

Stepań znajduje się na liście miejscowości uzdrowiskowych Ukrainy[10]. W miejscowości funkcjonuje zespół sanatoryjno-wypoczynkowy Horyń (wody lecznicze)[11].

Urodzeni[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • W 1431 r. ukrywał się w Stepaniu książę litewski Świdrygiełło
  • Stepań miał przywileje na 4 jarmarki w ciągu roku, na które zjeżdżali się kupcy z całego świata.
  • Pierwsza szkoła w Stepaniu została otwarta w XVI st. przy cerkwi pw. św. Trójcy.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Чисельність наявного населення України на 1 січня 2018 року. Державна служба статистики України. Київ, 2018. стор.62
  2. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 164.
  3. Mironowicz A.: Biskupstwo turowsko-pińskie w XI-XVI wieku. Trans Humana, 2011, s. 275-276. ISBN 978-83-61209-55-3.
  4. a b Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ​ISBN 978-5-8243-1296-6​ s.946-947
  5. a b Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, Warszawa: „von borowiecky”, 2000, s. 298-301, ISBN 83-87689-34-3, OCLC 749680885.
  6. Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу
  7. KAI: Nacjonaliści ukraińscy nie dopuścili do poświęcenia krzyża w Stepaniu. [dostęp 19 lipca 2011].
  8. Чисельність наявного населёння України на 1 січня 2013 року. Державна служба статистики України. Київ, 2013. стор.91
  9. Stepań. [dostęp 5.9.13].
  10. Постанова Кабінету Міністрів України від 28 грудня 1996 р. № 1576
  11. Grzegorz Rąkowski, Wołyń. Przewodnik po Ukrainie Zachodniej. Część I, Pruszków: Rewasz, 2005, s. 135, ISBN 83-89188-32-5, OCLC 69330692.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XI, Warszawa, 1880–1902, s. 326
  • Stepań: siedem wieków na Horyniem. [dostęp 19 lipca 2011].
  • Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, Warszawa 2000, Wydawnictwo "von Borowiecky"

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]