Stołeczne Królewskie Miasto Kraków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Stołeczne Królewskie Miasto Kraków – tytuł Krakowa, stanowiący jego nazwę pełną, używany zarówno w uroczystych dokumentach, jak również w oficjalnej, codziennej retoryce. Jest to tytuł formalny, usankcjonowany prawnie przez Urząd Rady Ministrów RP, poprzez zatwierdzenie Statutu Miasta Krakowa. W wyniku akceptacji prawnej, ogłoszony na odpowiednich stronach Biuletynu Informacji Publicznej Miasta Krakowa. Termin "Stołeczne Królewskie Miasto Kraków" określony został w Statucie Miasta Krakowa (§4 pkt 1), przyporządkowane są do niego symbole Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa tj. Herb, Chorągiew, Flaga, Pieczęć.

Zarówno Sejm RP jak również Rząd RP w okresie II Rzeczypospolitej, do której tradycji nawiązuje w swojej Konstytucji obecna III Rzeczpospolita używał w swoich ustawach[1] i rozporządzeniach[2] nazwy Stołeczne Królewskie Miasto Kraków zarówno w tytułach tych aktów prawnych, jak również w ich treści (natomiast w skrócie: st. król miasto Kraków, st.kr. miasto Kraków albo stoł. król. miasto Kraków). Niektóre z tych aktów prawnych obowiązują do dzisiaj[3][4].

Tytuł Krakowa zmieniał się na przestrzeni dziejów, zachowując ciągłość znaczeniową.

Tytuły Krakowa[edytuj]

  • do 25 maja 1609: stolica Królestwa Polskiego
  • od 1621: Cracovia metropolis regni Poloniae
  • od 13 marca 1792: Królewskie, wolne, stołeczne i wydziałowe miasto Kraków
  • od 23 listopada 1793: Miasto Główne Rzeczypospolitej, wolne i wydziałowe Kraków
  • od 24 kwietnia 1794: Magistrat ogólny miasta stołecznego i wydziałowego Krakowa
  • od 15 czerwca 1794 (ponownie): Miasto Główne Rzeczypospolitej, wolne i wydziałowe Kraków
  • od 1794: Miasto Główne i Stołeczne Kraków[5]
  • od 1796: K.K. Provinzial-Hauptstadt Krakau
  • die Königliche Hauptstadt Krakau
  • Wolnohandlowe miasto Kraków
  • Wolne, Niepodległe i Ściśle Neutralne Miasto Kraków i jego Okręg, inaczej Rzeczpospolita Krakowska
  • Administracja Tymczasowa Cywilna Wolnego Miasta i jego Okręgu
  • C.K. Główne Miasto Krajowe Kraków
  • od 1858: Królewskie Główne Miasto Kraków
  • od 1866: Stołeczne Królewskie Miasto Kraków
  • w czasie II wojny światowej: Die Hauptstadt des Generalgouvernements Krakau
  • od 1950: Miasto Kraków[6]

20 czerwca 1990 r., przy wyborze Jacka Woźniakowskiego na urząd prezydenta Krakowa, radni ustalili dla krakowskiego samorządu obowiązującą nazwę "Rada Miasta Krakowa", a w uroczystych dokumentach "Rada Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa"[7]

W latach następnych, w Statucie Miasta Krakowa stanowiącym o ustroju Gminy znalazło się sformułowanie, które stanowi, że: "Miasto Kraków zgodnie z tradycją zachowuje nazwę Stołeczne Królewskie Miasto Kraków. Używa również nazwy skróconej Miasto Kraków." (§4 ust.1 Statutu). Nazwa pełna Stołeczne Królewskie Miasto Kraków jest nazwą nieurzędową. Nazwy urzędowe miast, na podstawie Ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych oraz obowiązującego wcześniej Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o ustaleniu nazw miejscowości i o numeracji nieruchomości mającego moc ustawy, mogą być nadawane lub zmieniane wyłącznie rozporządzeniami Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Na mocy § 85 cyt. Statutu, zmiany Statutu Miasta Krakowa mogą nastąpić uchwałą Rady Miasta Krakowa, w uzgodnieniu z Prezesem Rady Ministrów.

Inne polskie miasta stołeczne[edytuj]

Przypisy

  1. [1] Dz.U. 1921 nr 59 poz. 371 Ustawa z dnia 14 czerwca 1921 r. w przedmiocie zmiany postanowień ust. 2 § 42, ust. 1 § 48, § 54, ust. 2 § 62 i § 85 statutu gminnego dla st. król. miasta Krakowa.
  2. [2] Dz.U. 1930 nr 89 poz. 698 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 listopada 1930 r. o przyłączeniu do gminy st. kr. miasta Krakowa kilku parcel z gminy wiejskiej Wola Duchacka w powiecie krakowskim.
  3. Dz.U. 1930 nr 89 poz. 698 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 listopada 1930 r. o przyłączeniu do gminy st. kr. miasta Krakowa kilku parcel z gminy wiejskiej Wola Duchacka w powiecie krakowskim" - jako przykład obowiązującego aktu prawnego, ogłoszonego na stronach Internetowego Systemu Aktów Prawnych Kancelarii Sejmu RP
  4. Dz.U. 1926 nr 61 poz. 359 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 czerwca 1926 r. o przyłączeniu do gminy st. kr. miasta Krakowa parcel gruntowych L. k. 132/1, 135 i 136 L. wh. 136 księgi gruntowej gminy katastralnej Wola Duchacka w powiecie krakowskim.- jako przykład obowiązującego aktu prawnego, ogłoszonego na stronach Internetowego Systemu Aktów Prawnych Kancelarii Sejmu RP
  5. podstawie terminologii zawartej na stronach Archiwum Narodowego w Krakowie)
  6. Ten i poprzednie tytuły Krakowa za [Adamczewski, 2003]
  7. Informacja w Gazecie Wyborczej (pod 20 czerwca)
  8. nazwa ta nie odnosi się do stolicy Polski lecz Galicji, od zakończenia II wojny światowej miasto nie znajduje się na terenie Polski, a od rozpadu ZSRR jest miastem na terytorium Ukrainy

Bibliografia[edytuj]

  1. Jan Adamczewski: Mała encyklopedia Krakowa. Kraków: 2003. ISBN 8391880206.