Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”
Ilustracja
Logo Muzyki Przeciwko Rasizmowi
Państwo

 Polska

Siedziba

ul. Bagno 3/93 00-112 Warszawa

Data założenia

1996

Status

działa

Prezes

Rafał Pankowski

Nr KRS

0000136963

Powiązania

Muzyka Przeciwko Rasizmowi

brak współrzędnych
Strona internetowa

Stowarzyszenie „Nigdy Więcej” – polskie stowarzyszenie antyrasistowskie, założone przez Marcina Kornaka w 1996 r. Zgodnie z deklaracją za cele stawia sobie przeciwdziałanie szowinizmowi, neofaszyzmowi i nienawiści wobec cudzoziemców.

Stowarzyszenie utworzono z inicjatywy działaczy nieformalnej, młodzieżowej Grupy Anty-Nazistowskiej, założonej w 1992 r. w Bydgoszczy.

Kampanie społeczne[edytuj | edytuj kod]

Stowarzyszenie jest organizatorem m.in. kampanii „Muzyka Przeciwko Rasizmowi”. Prowadzi monitoring przestępstw i incydentów o charakterze rasistowskim i ksenofobicznym oraz aktów dyskryminacji na terenie Polski pt. Brunatna Księga[1]. Koordynuje akcję „Racism-Delete”, której celem jest zamykanie stron internetowych propagujących rasizm i ustroje totalitarne. Wydaje także kwartalnik „Nigdy Więcej”.

Organizacja prowadzi kampanię społeczną „Wykopmy Rasizm ze Stadionów”, adresowaną do kibiców piłki nożnej w Polsce, mającą na celu oczyszczenie piłkarskich stadionów z faszystowskiej symboliki, wyeliminowanie rasistowskich okrzyków i haseł oraz stworzenie sieci antyrasistowskich klubów kibica. W jej ramach wydaje magazyn „Stadion”, jak też prowadzi monitoring incydentów rasistowskich na stadionach w Polsce i za granicą[2]. W 2002 r. wydana została składanka Wykopmy Rasizm ze Stadionów.

W 2011 r. Stowarzyszenie „Nigdy Więcej” wraz z Ministrem Spraw Zagranicznych Radosławem Sikorskim zainicjowało ogólnopolską akcję „Polska dla Wszystkich”. W jej ramach co roku organizowany jest konkurs Ministra Spraw Zagranicznych mający na celu promocję dialogu międzykulturowego oraz zapobieganie antysemityzmowi i ksenofobii[3][4][5].

Współpraca z organizacjami[edytuj | edytuj kod]

Stowarzyszenie „Nigdy Więcej” współpracuje z organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Rada Europy, ONZ oraz OBWE. Należy do międzynarodowych sieci antyrasistowskich: UNITED for Intercultural Action, International Network against Cyber Hate (INACH), Football against Racism in Europe (FARE)[6], Helsinki Citizens’ Assembly (hCa) oraz Anti-fascist Network for Research and Education (Antifanet). We współpracy z nimi Stowarzyszenie zorganizowało międzynarodowe konferencje i warsztaty w Polsce i na świecie[7][8][9].

Antyfaszysta Roku[edytuj | edytuj kod]

Antyfaszysta Roku był honorowym tytułem przyznawanym od 2002 r. do 2006 r. przez stowarzyszenie. Tytuł przyznawany był za działalność społeczną, promującą postawy tolerancji i solidarności.

Laureaci nagrody:

  • 2002 – Jerzy Owsiak[10] – prezes fundacji WOŚP, organizator festiwali muzycznych Przystanek Woodstock.
  • 2003 – Simon Mol – działacz Stowarzyszenia Uchodźców, oskarżony w późniejszym czasie o zarażanie kobiet wirusem HIV, zmarł podczas procesu.
  • 2004 – Masala Sound System – kolektyw muzyczny czerpiący inspiracje z wielu kultur.
  • 2005 – Barbara Radziewicz[11] – przewodnicząca Ogólnopolskiego Związku Bezrobotnych.
  • 2006 – Krzysztof Skiba wraz z zespołem Big Cyc[12] – muzyk rockowy, lider grupy Big Cyc, felietonista i prezenter TV.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Stowarzyszenie „Nigdy Więcej” otrzymało Medal Honorowy Powstania w Getcie Warszawskim przyznany przez Stowarzyszenie Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej[13], Medal „Zasłużony dla Tolerancji” przyznawany przez Fundację Ekumeniczną „Tolerancja” i Medal XV-lecia[14] oraz XX-lecia[15] Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy za wieloletnie zaangażowanie we wspólne działania. Dostało też Europejską Nagrodę dla Kibiców Piłki Nożnej[16], a jako członek założyciel FARE zostało laureatem nagrody Free Your Mind przyznawanej przez MTV Europe, a także Europejskiego Medalu Tolerancji 2015[17]. Znalazło się w finale nagrody „Okulary Równości” przyznawanej przez Fundację im. Izabeli Jarugi-Nowackiej[18].

Nagrody dla przedstawicieli Stowarzyszenia:

Marcin Kornak (1968–2014; założyciel i prezes Stowarzyszenia „Nigdy Więcej”, redaktor naczelny magazynu „Nigdy Więcej”):

  • 2012 – otrzymał tytuł „Człowieka bez Barier” przyznawany przez Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji (poruszał się na wózku po wypadku w 15. roku życia),
  • 2012 – laureat konkursu „Społecznik Roku” tygodnika „Newsweek”,
  • 2011 – odznaczony przez prezydenta Bronisława Komorowskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski,
  • 2005 – uhonorowany nagrodą australijskiej Niezależnej Fundacji Popierania Kultury Polskiej im. Jerzego Bonieckiego (Polcul)
  • 2003 – laureat III edycji Ogólnopolskiego Konkursu dla Wolontariuszy „Barwy Wolontariatu”.

Rafał Pankowski (współzałożyciel Stowarzyszenia „Nigdy Więcej”):

  • 2019 – otrzymał Nagrodę Praw Człowieka im. Paula Ehrlicha i Gunthera K. Schwerina – wyróżnienie zostało ustanowione przez amerykańską Ligę Przeciwko Zniesławieniu w celu uhonorowania osób walczących z antysemityzmem w Europie[19][20],
  • 2017 – nagrodzony przez australijską Niezależną Fundację Popierania Kultury Polskiej im. Jerzego Bonieckiego (Polcul) za „działalność pedagogiczną, publicystyczną i kulturalną na rzecz tolerancji rasowej, etnicznej i religijnej oraz prace służące budowie społeczeństwa obywatelskiego i demokracji w Polsce”[21],
  • 2017 – otrzymał Odznakę Honorową Rzecznika Praw Obywatelskich „Za Zasługi dla Ochrony Praw Człowieka”[22],
  • 2007 – nagrodzony Medalem Honorowym Powstania w Getcie Warszawskim[23].
Anna Tatar na Wiecu Przyzwoitości z okazji 100. urodzin Władysława Bartoszewskiego, 2022.

Anna Tatar (współredaktorka monitoringu „Brunatna Księga”, sekretarz redakcji magazynu „Nigdy Więcej”):

  • 2019 – została uhonorowana nagrodą australijskiej Niezależnej Fundacji Popierania Kultury Polskiej im. Jerzego Bonieckiego (Polcul) za „propagowanie tolerancji wobec mniejszości etnicznych i religijnych oraz za wieloletnią pracę publicystyczną i naukową na temat społecznych źródeł ksenofobii, uprzedzeń i przemocy”[24].

Joanna Naranowicz (wokalistka zespołu Qulturka, animatorka kampanii „Muzyka Przeciwko Rasizmowi”):  

  • 2019 – otrzymała nagrodę australijskiej Niezależnej Fundacji Popierania Kultury Polskiej im. Jerzego Bonieckiego (Polcul) za „wieloletnie i niezwykle skuteczne propagowanie pluralizmu i tolerancji, walkę z uprzedzeniami etnicznymi i religijnymi oraz działalność w Stowarzyszeniu Nigdy Więcej”[25],
  • 2018 – otrzymała statuetkę „Człowiek Roku 2017” w kategorii Kultura i Działalność Społeczna podczas Wielkiej Gali Ludzi Roku „Tygodnika Pilskiego” oraz „Głosu Wielkopolskiego”[26][27],
  • 2014 – otrzymała nagrodę Prezydenta Miasta Piły (statuetkę Syriusza) za działalność na rzecz przeciwdziałania rasizmowi, ksenofobii i nietolerancji[28].

Małgorzata Matecka:

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

W 2003 roku Stowarzyszenie "Nigdy Więcej" przyznało tytuł "Antyfaszysty roku" Simonowi Molowi, który celowo zaraził co najmniej 16 kobiet wirusem HIV[30][31]. Po wyjściu na jaw tych faktów, Stowarzyszenie zaprzestało przyznawania nagrody, natomiast w żaden sposób nie wycofało się z decyzji o jej przyznaniu Molowi.

W 2011 roku podczas imprezy "Polska jest dla wszystkich", organizowanej w ramach przygotowań do Euro 2012 a mającej na celu zwalczanie rasizmu, do absurdalnej sytuacji doszło w Gdańsku. Ponieważ w okolicach gdańskich stadionów nie znaleziono żadnych ksenofobicznych napisów, organizatorzy sami stworzyli transparent o treści "Nie jesteś Polakiem - wynocha!", by go następnie zamalować. Początkowo "Nigdy Więcej" było podawane przez media wśród organizatorów, jednakże stowarzyszenie sprostowało tę informację jako błędną[32].

Stowarzyszeniu przypisuje się doprowadzenie do ukarania klubu sportowego Śląsk Wrocław za wywieszenie podczas meczu ze słoweńskim klubem NK Celje transparentu z herbem miasta Brzeg, przedstawiającym trzy kotwice, który to symbol rzekomo został uznany za faszystowski. Do ukarania doszło w 2015 roku[33]. Jacek Purski, działacz stowarzyszenia, wyjaśnił w rozmowie z Dużym Formatem, że nie chodziło o herb, lecz o widoczny na terenie stadionu napis "Je..ć ru..ą ku..ę"[34].

W 2023 roku "Nigdy Więcej" nagłośniło sprawę wystąpienia sędziego piłkarskiego Szymona Marciniaka na konferencji biznesowej Everest organizowanej przez polityka Konfederacji, Sławomira Mentzena. W wyniku tych działań, UEFA zainteresowała się sprawą, rozważając odsunięcie Marciniaka od prowadzenia finałowego meczu Ligi Mistrzów, pod zarzutem wspierania poglądów skrajnie sprzecznych z promowanymi przez UEFA. Ostatecznie sędzia po złożeniu wyjaśnień i wystosowaniu przeprosin nie został odsunięty od prowadzenia meczu finałowego. Stowarzyszenie twierdzi, że "nie kierowało donosu do UEFA", lecz jedynie wezwało Szymona Marciniaka do odcięcia się od poglądów głoszonych przez organizatora konferencji[35].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Marcin Kornak: Brunatna Księga. nigdywiecej.org. [dostęp 2015-01-07]. (pol.).
  2. Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”: Wykopmy Rasizm ze Stadionów. nigdywiecej.org. [dostęp 2015-01-07]. (pol.).
  3. Redakcja magazynu „Nigdy Więcej”: „POLSKA DLA WSZYSTKICH” – WIELOKULTUROWY MECZ GWIAZD I GRAFFITI PRZECIWKO RASIZMOWI. nigdywiecej.org. [dostęp 2015-11-03].
  4. Polska dla wszystkich. polskadlawszystkich.pl. [dostęp 2015-11-03]. (pol.).
  5. Finał konkursu MSZ „Polska dla wszystkich”. msz.gov.pl. [dostęp 2015-11-04].
  6. RESPECT Diversity – Football Unites. The FARE Network’s Programme of Activities at Euro 2012. Project Report. Warszawa: Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”, FARE, 2013. ISBN 978-83-928440-7-5.
  7. Wirtualny Sztetl: Międzynarodowa konferencja na temat antysemityzmu i rasizmu. sztetl.org.pl. [dostęp 2015-01-07]. (pol.).
  8. Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”: UEFA w Warszawie przeciwko rasizmowi. nigdywiecej.org. [dostęp 2015-01-07]. (pol.).
  9. Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”: Europejska konferencja przeciwko rasizmowi i faszyzmowi w Krakowie. nigdywiecej.org. [dostęp 2015-01-07]. (pol.).
  10. Stowarzyszenie Nigdy Więcej: Jerzy Owsiak Antyfaszystą Roku. ngo.pl. [dostęp 2015-01-14]. (pol.).
  11. Kanadyjska Fundacja Dziedzictwa Polsko-Żydowskiego w Montrealu: Przeciwko rasizmowi i społecznemu wykluczeniu: Antyfaszysta Roku 2005. polish-jewish-heritage.org. [dostęp 2015-01-14]. (pol.).
  12. Big Cyc i Krzysztof Skiba – Antyfaszyści Roku. ngo.pl, 2007-01-15. [dostęp 2015-01-14].
  13. Neurokultura: Kronika rasistowskiej przemocy: 2009-2010. neurokultura.pl. [dostęp 2015-01-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-07)]. (pol.).
  14. Redakcja. Orkiestra nagradza antyfaszystów. „Nigdy Więcej”. 16 (16), s. 8, 2008. Warszawa: Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”. ISSN 1428-0884. 
  15. WOŚP: Relacja z gali 20-lecia WOŚP. kreciola.tv. [dostęp 2015-01-07]. (pol.).
  16. Redakcja. Europejska Nagroda Fair Play dla Stowarzyszenia Nigdy Więcej. „„Nigdy Więcej””. 20 (wiosna), s. 3, 2012. Warszawa: Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”. ISSN 1428-0884. 
  17. Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”: CEREMONIA W PAŁACU KENSINGTON Z UDZIAŁEM „NIGDY WIĘCEJ”. nigdywiecej.org. [dostęp 2015-04-11]. (pol.).
  18. Fundacja im. Izabeli Jarugi-Nowackiej: Laureaci 2012. jaruga-nowacka.pl/. [dostęp 2015-01-07]. (pol.).
  19. Prof. Rafał Pankowski uhonorowany Nagrodą Praw Człowieka im. Paula Ehrlicha i Gunthera K. Schwerina, Collegium Civitas, 11 lutego 2019 [dostęp 2019-04-15] (pol.).
  20. HUMAN RIGHTS AWARD FOR ‘NEVER AGAIN’ CO-FOUNDER, The Jewish Voice, 10 lutego 2019 [dostęp 2019-04-15] (ang.).
  21. NAGRODY I DZIAŁANIA, „Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”” [dostęp 2017-10-03] (pol.).
  22. Rafał Pankowski laureatem odznaki honorowej RPO „Za zasługi dla ochrony praw człowieka”, „Rzecznik Praw Obywatelskich”, 20 września 2017 [dostęp 2017-10-03] (pol.).
  23. Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”: Medal dla Rafała Pankowskiego. nigdywiecej.org. [dostęp 2015-01-07]. (pol.).
  24. POLCUL – Anna Tatar – laudacja, www.polcul.pl [dostęp 2019-06-03].
  25. POLCUL – Joanna Naranowicz – laudacja, www.polcul.pl [dostęp 2019-06-03].
  26. Wielka Gala Ludzi Roku Tygodnika Pilskiego | Tętno Regionu. Wiadomości pilskie, z rejonu pilskiego, tetnoregionu.pl [dostęp 2019-06-03].
  27. TR, Piła. Wielka gala Ludzi Roku 2017. Sprawdź do kogo trafiły nagrody dziennikarzy i tytuł Człowieka Roku [ZDJĘCIA], pila.naszemiasto.pl, 16 marca 2018 [dostęp 2019-06-03] (pol.).
  28. Świecą jak Syriusz!, „Fakty Pilskie”, marzec 2014.
  29. Centrum Edukacji Obywatelskiej: Laureatka nagrody im. Ireny Sendlerowej. ceo.org.pl. [dostęp 2015-01-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-08)]. (pol.).
  30. Edyta Gietka: Sekretne życie Simona Mola. 2018-12-14. [dostęp 2023-06-04].
  31. Ministerstwo Sprawiedliwości RP: Upublicznienie wizerunku Simona Moleke Njie. 2007-01-05. [dostęp 2023-06-04].
  32. futbolnews.pl: Namalowali i zamalowali rasistowski napis. 2011-11-17. [dostęp 2023-06-04].
  33. Wprost Sport: UEFA ukarała Śląsk za... herb miasta?. 2015-08-04. [dostęp 2023-06-04].
  34. Dawan: Śląsk ukarany przez UEFA nie za herb Brzegu, a napis sprzed Euro 2012?. 2015-08-22. [dostęp 2023-06-04].
  35. Marcin Jaz: Współzałożyciel "Nigdy Więcej" tłumaczy: "Nikt nie kierował donosu do UEFA". 2023-06-02. [dostęp 2023-06-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]