Strój wilamowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strój wilamowski – odświętny zwyczajny
Strój wilamowski – odświętny na większe święta, a w środku żałobny
Kobiety w wilamowskich strojach

Strój wilamowski – oryginalny strój ludowy używany tylko w Wilamowicach koło Bielska-Białej, często pomijany w opracowaniach naukowych. Strój charakteryzuje się kilkunastoma rodzajami spódnic, pięcioma rzędami korali z krzyżykiem, oraz zakładaniem przez mężatki siedmiu czepców naraz. Język wilamowski i kultura wilamowska zanikają, aczkolwiek strój pozostaje nadal żywym elementem kultury, promowanym przez wilamowskie zespoły regionalne.

Strój kobiecy[edytuj | edytuj kod]

W każdej części stroju poszczególne warianty napisane są w kolejności od najbogatszej do najuboższej.

  1. Fartuchy (zapaski)
    • zielony
    • ponad 11 rodzajów białego fartucha
    • biały w niebieskie pasy
  2. Spódnice
    • niebieska ze złotym galonem
    • czerwona ze złotym galonem
    • kolejno ponad 15 rodzajów spódnic w paski.
  3. Oplecki
    • złoty
    • srebrny
    • różne rodzaje w kwiaty
  4. Pończochy w kolorowe paski
  5. Kaftany (Jupki)
    • bardzo duża różnorodność kolorów: czerwone, niebieskie, różowe, granatowe, bordowe itd. Wszystkie mają wewnętrzny pas w innym kolorze, oraz dużo różnego rodzaju haftów. Od rodzaju tych haftów zależało miejsce w "hierarchii" jupki
  6. Koszule
    • koszula biała z oryginalnym haftem (jypła) (hafty w różnych kolorach w zależności od okazji:od białych przez żółte i złote aż po pomarańczowe)
  7. Czepce
    • złoty czepiec ( na samą górę)
    • różne czepce z gorszych materiałów(6 rodzajów)
  8. Chusty odziewacze (napisane są w kolejności od najbogatszej, do najuboższej)
    • Dziewczęta w strojach wilamowskich
      biała z kwiatami
    • turecka
    • różne chusty czerwone w kratę
    • brązowa lub szara chusta w kratę.
  9. Chusty na głowę
    • czerwona w kwiaty, wykonana metodą klockową (s'toüruty tichła) kilkanaście różnych wariantów. Noszona na niedzielę
    • biała w kwiaty (s'wajsytichła) kilkanaście różnych wariantów. Noszona na post.
    • biała w różne wzory (na pogrzeb, żałobę).
    chustki na głowę w Wilamowicach wiązało się na "cypułn", czyli na rogi. Po zawiązaniu z przodu znajdowały się 2 rogi sterczące do góry (przy toürut tichła) albo sterczące prosto (przy żałobnych i postnych).
  1. Związki (drymły)
    • bordowa
    • żółta
    • biała
  2. Biżuteria

Strój męski[edytuj | edytuj kod]

Strój męski, a właściwie jego rekonstrukcja z 1948 r. składa się z:

  • Kamizelka w różnych kolorach: niebieski, granatowy, czarny, fioletowy i bordowy.
  • Biała koszula
  • Wstążki takie same jak w kobiecym stroju.
  • Spodnie czarne
  • Buty skórzane wysokie
  • Kapelusz czarny z czerwoną wstążką w kwiaty

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]