Strażnica KOP „Karolin”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica KOP „Karolin”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1925
Rozformowanie 1939
Organizacja
Dyslokacja Karolin[a] (dwór)
Formacja Korpus Ochrony Pogranicza
Podległość Kompania graniczna KOP „Dołhinów”
Rozmieszczeniebatalionu KOP „Budsław” w 1931
Kompania KOP Dołhinów w 1934.png

Strażnica KOP „Karolin” – zasadnicza jednostka organizacyjna Korpusu Ochrony Pogranicza pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-sowieckiej.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Do czasu zakończenia wojny polsko-bolszewickiej, czyli do jesieni 1920 roku, wschodnią granicę państwa polskiego wyznaczała linia frontu. Dopiero zarządzeniem z 6 listopada 1920 roku utworzono Kordon Graniczny Ministerstwa Spraw Wojskowych[1]. W połowie stycznia 1921 roku zmodyfikowano formę ochrony granicy i rozpoczęto organizowanie Kordonu Granicznego Naczelnego Dowództwa WP. Obsadzony on miał być przez żandarmerię polową i oddziały wojskowe[2]. Latem 1921 roku ochronę granicy wschodniej postanowiło powierzyć Batalionom Celnym[3]. W Dołhinowie rozmieszczono dowództwo i pododdziały sztabowe 44 batalionu celnego, a w Karolinie wystawiono placówkę 2 kompanii celnej. W drugiej połowie 1922 roku przeprowadzono kolejną reorganizację organów strzegących granicy wschodniej[4]. 1 września 1922 bataliony celne przemianowano na bataliony Straży Granicznej[5]. W rejonie odpowiedzialności przyszłej kompanii granicznej KOP „Dołhinów” służbę graniczną pełniły pododdziały 44 batalionu Straży Granicznej. W Karolinie nadal stacjonowała placówka celna 2 kompanii Straży Granicznej. Już w następnym roku zlikwidowano Straż Graniczną, a z dniem 1 lipca 1923 roku pełnienie służby granicznej na wschodnich rubieżach powierzono Policji Państwowej[6]. W sierpniu 1924 roku podjęto uchwałę o powołaniu Korpusu Ochrony Pogranicza – formacji zorganizowanej na wzór wojskowy, a będącej w etacie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych[7].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W 1924 roku, w składzie 3 Brygady Ochrony Pogranicza, został sformowany 1 batalion graniczny. W 1928 roku w skład batalionu wchodziło 18 strażnic[8]. Strażnica KOP „Karolin” w latach 1928 – 1939 znajdowała się w strukturze 3 kompanii KOP „Dołhinów”[9][10][11][12][13][14][15] batalionu KOP „Budsław”[16] z pułku KOP „Wilejka”[17]. Strażnica liczyła około 18 żołnierzy i rozmieszczona była przy linii granicznej z zadaniem bezpośredniej ochrony granicy państwowej[18].

W 1932 roku obsada strażnicy zakwaterowana była w budynku prywatnym[12]. Strażnicę z macierzystą kompanią łączył trakt długości 7,8 km[14].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi[19]. Strażnice KOP stanowiły pierwszy rzut ugrupowania kordonowego Korpusu Ochrony Pogranicza[18].

Strażnica KOP „Karolin” w 1932 i 1938 roku ochraniała pododcinek granicy państwowej szerokości 8 kilometrów 500 metrów od słupa granicznego nr 406 do 419[12][14].

Wydarzenia:

  • W meldunku sytuacyjnym KOP za okres od 11 do 20 listopada 1928 odnotowano: Przybyła zza granicy banda rabunkowa dokonała napadu na obejście mieszkańca Kamień-Korduny Józefa Chmuły. Napastnicy podpalili dwie stodoły i dotkliwie pobili gospodarza. W tym samym czasie od strony sowieckiej ostrzelano strażnicę KOP. Prowadzący dochodzenie oficer wywiadowczy batalionu ustalił, że członkowie bandy to zbiegli na stronę sowiecka obywatele polscy (tutejsi) współpracujący z sowieckim wywiadem[20].

Sąsiednie strażnice:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. folwark Karolin, gmina Dołhinów, powiat wilejski, województwo wileńskie

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]