Strażnica Przewodziszowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica Przewodziszowice
Symbol zabytku nr rej. 427/60 z 18.03.1960 oraz 120/76/A z 1.03.1978
Ilustracja
Państwo

 Polska

Miejscowość

Żarki

Położenie na mapie Żarek
Mapa konturowa Żarek, u góry nieco na prawo znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Strażnica Przewodziszowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Strażnica Przewodziszowice”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, u góry nieco na prawo znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Strażnica Przewodziszowice”
Położenie na mapie powiatu myszkowskiego
Mapa konturowa powiatu myszkowskiego, u góry znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Strażnica Przewodziszowice”
Położenie na mapie gminy Żarki
Mapa konturowa gminy Żarki, w centrum znajduje się ikonka zamku z wieżą z opisem „Strażnica Przewodziszowice”
Ziemia50°38′41″N 19°23′41″E/50,644722 19,394722

Strażnica Przewodziszowice (Strażnica Przewodziszowicka) – ruiny murowanej strażnicy obronnej, znajdujące się w pobliżu dawnej wsi Przewodziszowice (obecnie część miasta Żarki) na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej[1].

Zarys historii[edytuj | edytuj kod]

Jedyną pozostałością po strażnicy jest częściowo zrekonstruowany mur o długości 26 m, wysokości do 10 m i miejscami osiągający grubość 1,8 m. Prawdopodobnie u stóp skały istniało podzamcze chronione wałem i fosą. Strażnica została wzniesiona prawdopodobnie w XIV w. lub na przełomie wieków XIV i XV, Istnieją dwie teorie jej pochodzenia. Według niektórych historyków wybudowano ją na polecenie króla polskiego Kazimierza Wielkiego. Razem ze Strażnicą Suliszowice stanowiła wsparcie – jako wysunięta flanka – zamku obronnego Ostrężnik. Inni historycy sądzą, że wybudował ją książę śląski Władysław Opolczyk dla obrony swoich terytoriów lennych. W latach 1426–1454 w. była siedzibą rycerza-rozbójnika Mikołaja Kornicza, zwanego „Siestrzeńcem”. Napadał on i rabował wyłącznie bogatych kupców i możnowładców, z tego też powodu cieszył się sympatią okolicznej ludności chłopskiej. Jak głosi legenda, zrabowane przez niego skarby zostały ukryte w niedostępnych szczelinach skalnych lub w zamkowej studni[2].

Wspinaczka skalna[edytuj | edytuj kod]

Skała ze strażnicą znajduje się na niewielkiej polance. Zbudowana jest z wapienia, ma wysokość 12–17 m i jest obiektem wspinaczki skalnej. Ma połogie, pionowe lub przewieszone ściany z kominami, rysami, filarami i zacięciami[3]. W 2017 r. było 25 dróg wspinaczkowych o trudności od VI do VI.6 w skali polskiej. Łatwiejsza jest jedynie Droga zejściowa (III) i Przednia rysa (IV+), ale nie mają one asekuracji (wspinaczka tradycyjna). Poza tym wszystkie drogi mają zamontowane stałe punkty asekuracyjne: ringi (r) i stanowisko zjazdowe (st)[4].

  1. Wyścig z czasem; VI.2, 4r + st
  2. Serek; VI.1, 5r + st (droga szczególnie polecana)
  3. Serek wprost; VI.1+, 4r + st
  4. Kant serka; VI.2, 4r + st
  5. Za kantem serka; VI.1, 4r + st
  6. Proszę konia; VI.1, 4r + st
  7. Przednia rysa; IV+ (nie wystarczą same ekspresy)
  8. Girl’s Power; VI+, 5r + st
  9. Giganci tańczą; VI.1, 4r + st
  10. Krucha ścianka; VI.1+, 4r + st
  11. Droga zejściowa; III (nie wystarczą same ekspresy)
  12. Płytka pigularza; VI.1+, r
  13. Łapy przy sobie; VI.1, 6r + st
  14. Sposób na hemoroidy; VI.1+, 5r + st (droga szczególnie polecana)
  15. Ograniczony podwiertek; VI.4, 6r + st
  16. Filarek podwiertków; VI.3+, 6r + st
  17. Tylna rysa; VI.1+, 3r + st
  18. Chwała podwiertkom; VI.1+, 4r + st
  19. Awaryjna Anka; VI.5, 5r + st
  20. Klub aktywnego seniora; VI.5+, 6r + st
  21. Książę podwiertków; VI.4+, 5r + st
  22. Lewa rysa; VI.4, 5r + st (droga szczególnie polecana)
  23. Prawa rysa; VI.3, 3r + st
  24. Gandalf; VI.4+, 4r + st (droga parametryczna)
  25. Imbir; VI.2+, 5r + st
  26. Haj Way to Szecówka; VI.5+/6 (kombinacja)[4].
Strażnica Przewodziszowice DK15.jpg
Strażnica Przewodziszowicka DK15.jpg
Strażnica Przewodziszowicka DK15 (2).jpg
Straznica Przewodziszowice 2.jpg

Obok strażnicy prowadzi „Szlak Rajce” trasą: Przewodziszowice – ostaniec Przy Brzozie – Strażnica Przewodziszowice – Studnia w Skałach Rajcy – skała Duże Rajce. Powrót tą samą trasą[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jura Krakowsko-Częstochowska. Informator turystyczny, Ogrodzieniec: Związek Gmin Jurajskich, 2018, ISBN 978-83-947430-8-6.
  2. a b Na podstawie tablicy informacyjnej zamontowanej przy Strażnicy Przewodziszowickiej.
  3. Baza topo portalu wspinaczkowego [dostęp 2018-11-15].
  4. a b Grzegorz Rettinger, Jura Północna. Przewodnik wspinaczkowy, Kraków: wspinanie.pl, 2017, ISBN 978-83-947825-0-4.