Strażnica WOP Bliszczyce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Bliszczyce
Strażnica SG w Bliszczycach
ilustracja
Obiekty byłej strażnicy w Bliszczycach (luty 2019)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945; 1992[a]
Rozformowanie maj 1989; 1998
Tradycje
Rodowód 217 strażnica WOP Bliszczyce
225 strażnica WOP Bliszczyce
15 strażnica WOP Bliszczyce
11 strażnica WOP Bliszczyce
12 strażnica WOP lądowa Bliszczyce
Strażnica WOP Lądowa rozwinięta w Bliszczycach
Kontynuacja Strażnica WOP Pilszcz
SSG w Pilszczu
PSG w Pietrowicach
PSG w Opolu
Dowódcy
Ostatni ppor. Stanisław Wojtyła
Organizacja
Kryptonim Sekret 30[b]
Dyslokacja 48-140 Bliszczyce
Formacja WOP
Straż Graniczna
Podległość 47 komenda odcinka
69 batalion OP
44 batalion WOP
43 batalion WOP
GB WOP
bg WOP Racibórz
Śląski Oddział SG
Granica polsko-czeska na rzece Opawie w Bliszczycach (czerwiec 2019)
Żołnierze Strażnicy WOP Bliszczyce
Z PM-63 RAK (1982)
Dyżurny-operacyjny strażnicy (DOS) przy centrali telefonicznej CB-20 (1982)
Strażnica WOP Bliszczyce
(czerwiec 2019)
(luty 2019)
(luty 2019)
(październik 2018)
(październik 2018)
Dysl wop 1945 10.png

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Bliszczyce – nieistniejący obecnie pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej w Bliszczycach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Republiką Czeską.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 47 komendy odcinka Głubczyce jako 217 strażnica WOP (Bliszczyce)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP 24 kwietnia 1948 roku, strażnica została włączona w struktury 69 batalionu Ochrony Pogranicza[3], a 1 stycznia 1951 roku 44 batalionu WOP w Głubczycach[4].

15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[c], a strażnica WOP Bliszczyce otrzymała nr 225 w skali kraju.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica II kategorii Bliszczyce była 15 w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

1 stycznia 1960 roku była jako 11 strażnica WOP IV kategorii Bliszczyce.

4 lipca 1961 roku, rozformowano 44 batalion WOP w Głubczycach[d], strażnica została włączona w struktury 43 batalionu WOP w Racibórzu.

1 stycznia 1964 roku była jako 12 strażnica WOP lądowa IV kategorii Bliszczyce.

W 1976 roku w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[6], strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach.

13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego[7].

W drugiej połowie 1984 roku Strażnica WOP Bliszczyce została włączona w struktury utworzonego batalionu granicznego WOP im. Bohaterów Powstań Śląskich w Raciborzu[6], jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta w Bliszczycach.

Strażnica WOP Bliszczyce funkcjonowała do maja 1989 roku, kiedy to została rozformowania[8]. Następnie obiekt wykorzystywany był do prowadzenia szkoleń z kadrą GB WOP.

Straż Graniczna:
W 1992 roku zarządzeniem Komendanta Głównego Straży Granicznej, strażnica została utworzona przez Śląski Oddział Straży Granicznejw Raciborzu (ŚlOSG)[e] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Bliszczycach (Strażnica SG w Bliszczycach).

Po powodzi tysiąclecia w 1997 roku strażnicę przeniesiono na komisariat Policji w i Branicach[f] i w 1998 roku została rozformowania. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Strażnica SG w Pilszczu, a obiekt został przekazany gminie.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W 1960 roku 11 strażnica WOP Bliszczyce IV kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 12591 m:

  • Włącznie znak graniczny nr IV/85, wyłącznie) znak. gran. nr 93/11.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z:
    • Strażnice WOP w: Pilszczu i Krasnym Polu
    • Grupa Operacyjno-Rozpoznawcza Zwiadu w Głubczycach
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był minimum: na głównym kierunku dwukrotnie, na pozostałym raz w ciągu doby.
  • W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali ze swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS:

Straż Graniczna:
Komendant strażnicy współdziałał w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP.

19 lutego 1996 roku na odcinku strażnicy zostało uruchomione przejście graniczne małego ruchu granicznego (mrg), w którym kontrolę graniczną i celną osób, towarów i środków transportu wykonywała załoga strażnicy:

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[9]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[10].
  • 1969 – 24 października w wypadku samochodowym, w trakcie wykonywania zadania służbowego, zginął dowódca strażnicy kpt. Stefan Krzyżostaniak[11].
  • 1973 – z inicjatywy z-cy d-cy strażnicy ds. politycznych por. Stanisława Marchwiaka, byłego przewodniczącego GRN Jana Tęgosika i dyrektora miejscowej szkoły Michała Łozińskiego, przy współudziale mieszkańców, młodzieży zrzeszonej w Związku Socjalistycznej Młodzieży Wiejskiej i żołnierzy WOP wybudowano basen o wymiarach 25 × 15 m (Projekt zrodził się jesienią 1971). Oficjalne otwarcie nastąpiło w 29 rocznicę Polski Ludowej[12].
  • 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[13].

Straż Graniczna:

  • 1997 – lipiec, w wyniku powodzi tysiąclecia strażnica została zalana przez rzekę Opawę, dokumentacja oraz siły i środki ewakuowane były drogą powietrzną w bezpieczne miejsce.

Strażnice sąsiednie[edytuj | edytuj kod]

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • por. Józef Mańko (01.01.1949–29.11.1949)[14]
  • ppor. Józef Szmat (był w 1952)
  • kpt. Stefan Krzyżostaniak (do † 24.10.1969)[11]
  • kpt. Jerzy Głuszczyński (był w 1973[12]–był w 1976)[15]
  • por. Stanisław Marchwiak[16]
  • kpt. Zbigniew Denkiewicz[17] (był w 1981)[g]
  • chor. Franciszek Pokorczak[18] (był w 1982)
  • kpt. Andrzej Zagaj
  • ppor. Franciszek Pokorczak
  • chor. Andrzej Nowak p.o. (był we 09.1988)
  • ppor. Stanisław Wojtyła[18] (09.1988–05.1989) – do rozformowania[h]

Komendanci strażnicy SG:

  • ppor. SG/por. SG Wojciech Skowronek (1992–1998) – do rozformowania[i].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1992 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Kryptonim strażnicy w latach 80. XX w.
  3. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[5].
  4. Zarządzenie MSW nr 0104/61/WW z dnia 4.07.1961 roku.
  5. Zarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 roku, utworzono Śląski Oddział SG.
  6. Położenie strażnicy → 50°03′04″N 17°47′29″E/50,051111 17,791389.
  7. kpt. Zbigniew Denkiewicz odszedł na emeryturę.
  8. ppor. Stanisław Wojtyła ubył do Strażnicy WOP Zwardoń.
  9. por. SG Wojciech Skowronek ubył do Strażnicy SG w Kietrzu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  2. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  3. Jackiewicz 1998 ↓, s. 142–143.
  4. Gacek 2005 ↓, s. 11.
  5. Prochowicz 2011 ↓.
  6. a b Jackiewicz 1998 ↓, s. 145.
  7. Żurawlow 2011 ↓, s. 41.
  8. Gacek 2005 ↓, s. 22.
  9. Robert Spałek: Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej” (pol.). ipn.gov.pl.
  10. Kudasiewicz 2003 ↓, s. 8.
  11. a b Gacek 2005 ↓, s. 41.
  12. a b Nic nie spadło z nieba. W Bliszczycach przed Świętem Lipcowym. „GRANICA – Pismo Wojsk Ochrony Pogranicza”. 30, s. 7, 1973-07-22. ISSN 0324-928X. 
  13. Żurawlow 2011 ↓, s. 37.
  14. Józef Mańko (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej IPN [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2019-12-28].
  15. Gacek 2005 ↓, s. 15.
  16. Gacek 2005 ↓, s. 69.
  17. Gacek 2005 ↓, s. 68.
  18. a b Gacek 2005 ↓, s. 71.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]