Strażnica WOP Dźwirzyno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP
Grubow/Grzybowo/Dźwirzyno

Strażnica SG w Dźwirzynie
Ilustracja
Budynek byłej strażnicy w Dźwirzynie (czerwiec 2014)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 2 stycznia 2003
Dowódcy
Ostatni mjr SG Roman Biernacki
Organizacja
Dyslokacja Grzybowo[1]
78-133 Dźwirzyno
Wyzwolenia 11
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 16 komenda odcinka
151 batalion WOP
Bałtycka Brygada WOP
Bałtycki Oddział WOP
Bałtycki Oddział SG
Morski Oddział SG
Strażnica WOP Dźwirzyno
Żołnierze strażnicy (1965)
Żołnierze na świetlicy (1965)
Żołnierz na wieży POWT (1965)
Żołnierz na posterunku wartowniczym przed bramą (1965)
Żołnierze podczas szkolenia w „walce wręcz“ (1965)
Dyslokacje
1957
1945

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Grubow/Grzybowo/Dźwirzyno – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy morskiej.

Strażnica Straży Granicznej w Dźwirzynie – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 16 komendy odcinka Trzebiatów jako 80 strażnica WOP[2] (Grzybów[3]) (Grubow/Grzybów) o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[4]. Sformowane strażnice morskiego oddziału OP nie przystąpiły bezpośrednio do objęcia ochrony granicy morskiej. Odcinek dawnej granicy polsko-niemieckiej sprzed 1939 roku od Piaśnicy, aż do lewego styku z 4 Oddziałem OP ochraniany był przez radziecką straż graniczną wydzieloną ze składu wojsk marszałka Rokossowskiego. Pozostały odcinek granicy od rzeki Piaśnica, aż po granicę z ZSRR zabezpieczała Morska Milicja Obywatelska[5].

Wiosną 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic. Strażnica Dżwierzęcino otrzymała numer 77[6].

W 1955 roku dowódca WOP rozkazał przejść 15 Brygadzie WOP na etat ćwiczebny. Rozwiązane zostały dowództwa i sztaby batalionów. Z dniem 15 listopada 1955 roku kierowanie strażnicą przejął sztab brygady[7].

W 1964 roku strażnica WOP nr 12 Dźwirzyno uzyskała status strażnicy nadmorskiej i zaliczona została do I kategorii[8].

Wiosną 1968 roku zreorganizowano strażnicę WOP Dźwirzyno[b].

Strażnica WOP Dźwirzyno do marca 1990 roku była w strukturach Bałtyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza, a od kwietnia utworzono Bałtyckiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza, do 15 maja 1991 roku[9].

Straż Graniczna:
16 maja 1991 roku, po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, strażnica Dźwirzyno weszła w podporządkowanie Bałtyckiego Oddziału Straży Granicznej[10] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Dźwirzynie.

W 2000 roku rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 roku strażnica SG w Dźwirzynie i GPK SG w Kołobrzegu w ramach Morskiego Oddziału Straży Granicznej zostały połączone w jeden organizm pod nazwą Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Kołobrzegu[c][11].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Dopiero w kwietniu 1946 roku strażnica zaczęła przyjmować pod ochronę wybrzeże morskie. Jeszcze w czerwcu 1946 roku, wobec sprzeciwu dowódców radzieckich, strażnica mogła wysyłać patrole jedynie w dzień i tylko na podstawie jednorazowych przepustek[12].

Strażnice sąsiednie:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • ppor. Aleksander Sobociński[2] (był 10.1946)[d].

---

  • mjr Jan Kiełbowicz (był 1965)
  • por. Krzysztof Flis
  • kpt. Roman Łochocki (?–1989)
  • ppor./por. Henryk Korżel (1989–15.05.1991)

Komendanci strażnicy SG:

  • por. SG/mjr SG Henryk Korżel (16.05.1991[13]–1999)
  • kpt. SG Ireneusz Dźwirzyński (1999–?)
  • mjr SG Roman Biernacki (był w 2002[14]–01.01.2003) – do rozformowania.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej
  2. Zarządzenie Szefa WOP nr 05 z 8.02.1968 w sprawie zmian etatowych.
  3. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 r. zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk
  4. Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 061 z 20.10.1946. → Rozkazy personalne D WOP ↓

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Grzegorz Goryński: Morski Oddział Straży Granicznej im. płk. Karola Bacza w Gdańsku. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991-2011. Materiały poseminaryjne - Tom II. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
  • Andrzej Skorek. Zabezpieczenie wybrzeża środkowego po II wojnie światowej. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 1/97, 1997. Koszalin: Centralny Ośrodek Straży Granicznej. ISSN 1429-2505. 
  • Julian Rymaszewski. Wpływ zmieniających się celów i metod szkolenia na ewolucję struktur organizacyjnych. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 1/02, 2002. Koszalin: Centralny Ośrodek Straży Granicznej. ISSN 1429-2505. 
  • Archiwum Straży Granicznej, sygn. 217/143 k.120 -121. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
  • ASGr.Historia Bałtyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1960. Koszalin 1961
  • Archiwum Straży Granicznej. Rozkazy personalne dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza.