Strażnica WOP Górzyca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Górzyca
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945
od 1991 strażnica SG
Organizacja
Dyslokacja Górzyca
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 93 batalion WOP
Lubuska Brygada WOP
batalion graniczny Słubice
Lubuski Oddział SG
Dysl wop 1945 2.png
93 batalion WOP 1957.png

Strażnica w Górzycy:

  1. podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza.
  2. graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 10 komendy odcinka Słońsk jako 49 strażnica WOP[1]. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 36 batalionu OP. Od stycznia 1951 roku strażnica WOP Górzyca podlegała dowódcy 94 batalionu WOP[3]. W 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic, a strażnica WOP Górzyca otrzymała nr 47. W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica Górzyca II kategorii była 20. w 9 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. W 1964 roku strażnica WOP nr 2 Górzyca uzyskała status strażnicy lądowej i zaliczona została do III kategorii[4]. Kilka miesięcy później przeformowano strażnicę lądową WOP Górzyca III kategorii na strażnicę rzeczną kategorii I.

W latach 60. podlegała dowódcy 93 batalionu WOP[3]. W 1976 roku Wojska Ochrony Pogranicza przeszły na dwuszczeblowy system zarządzania. Strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab brygady[5].

Po rozwiązaniu w 1991 roku Wojsk Ochrony Pogranicza, strażnica w Górzycy weszła w podporządkowanie Lubuskiego Oddziału Straży Granicznej[6].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Istniejąca do dzisiaj wieża obserwacyjna w Górzycy obstawiana przez Strażnicę Górzyca.

W 1960 roku 2 strażnica WOP Górzyca III kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 9 646 m od znaku granicznego 543 do zn. gr. 523.

W 2003 roku strażnica ochraniała odcinek granicy długości 15 560 m od znaku granicznego nr 521 do 551[7].

Działalność społeczna[edytuj | edytuj kod]

Pomnik ku czci żołnierzy radzieckich (2015), pod którym Strażnica wystawiała wartę honorową 7 listopada

Strażnica stale współpracowała z 6 Drużyną Harcerską im. Zawiszy Czarnego w Górzycy, której drużynowa była odznaczona odznaczeniem Wojsk Ochrony Pogranicza. Corocznie w Dzień Wielkiej Socjalistycznej Rewolucji Październikowej 7 listopada wspólnie z harcerzami wystawiano wartę honorową przy pomniku ku czci żołnierzy radzieckich w Górzycy (2 żołnierzy i 4 harcerzy).[8]

Żołnierze ze Strażnicy WOP Górzyca współtworzyli cywilno-wojskowy, teatralno-dramatyczny zespół artystyczny „Granica”, działający w latach 1952-1974.[9]

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • ppor. Antoni Stasiuk (12.11.1945 -?)
  • ppor. Tadeusz Targoński (?-13.08.1946)
  •  ?
  • ppor. Tadeusz Dernoga (1948-?)
  • chor. Leon Wąs (był w 1950)
  • ppor. Jan Hurynowicz (był w 1951-1952)
  • ppor. Antoni Blachowski (1952-1952)
  • chor. Leon Szarata (1952-1953)
  • por. Władysław Leszczyński (1953-1959)
  • cz.p.o. ppor. Zdzisław Brzeziński (1959-1960)
  • kpt. Władysław Leszczyński(1960-1962)
  • kpt. Bogumił Jędrycha (1962- min. do 1964}
  •  ?
  • kpt. Józef Kosno (był w 1970[8], do 5.10.1972)
  • kpt/mjr. Witold Dąbrowski (5.10.1972-1986)
  • por. Józef Sawka (1986-?)

Poniżej wykaz dowódców strażnicy podany za Józef Ostrowski: Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1989. Ludzie - wydarzenia. s. 19.

  • por. Bogumił Jędrycha
  • kpt. Józef Kosno
  • mjr Witold Dąbrowski

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  2. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  3. a b Ostrowski 2005 ↓, s. 19.
  4. Wykazy dyslokacyjne WOP ↓.
  5. Jackiewicz 1998 ↓, s. 53.
  6. Łach 2013 ↓, s. 294.
  7. Potocka i Kowalski 2011 ↓, s. 16.
  8. a b Kronika 6 Drużyny Harcerskiej im. Zawiszy Czarnego w Górzycy od 14 IX 1970
  9. Marek Bajko, „Życie kulturalno-oświatowe Górzycy w latach 1945-1988”, praca dyplomowa, Państwowe Zaoczne Studium Oświaty i Kultury w Warszawie – Międzywojewódzki Ośrodek Dydaktyczny w Poznaniu, 1988, str. 28-38

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza : (1945-1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Luiza Potocka, Grzegorz Kowalski: Lubuski i Nadodrzański Oddział Straży Granicznej w Krośnie Odrzańskim. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991-2011. Materiały poseminaryjne - Tom II. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
  • Józef Ostrowski: Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1989. Ludzie - wydarzenia. Krosno Odrzańskie: Drukarnia Dem-druk w Lubsku, 2005.
  • ASGr.Historia Lubuskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Krosno Odrzańskie 1965.