Strażnica WOP Skrbeńsko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Skrbeńsko
ilustracja
Budynek byłej Strażnicy WOP Skrbeńsko (wrzesień 2019)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie przed 1954
Rozformowanie 12 grudnia 1989
Tradycje
Rodowód 207a strażnica WOP Skrbeńsko
215 strażnica WOP Skrbeńsko
5 strażnica WOP Skrbeńsko
21 strażnica WOP Skrbeńsko
22 strażnica WOP lądowa Skrbeńsko
Kontynuacja Strażnica WOP Godów
SSG w Godowie
PSG w Pietraszynie
PSG w Raciborzu
PSG w Rudzie Śląskiej
Dowódcy
Ostatni chor. sztab. Adam Nowak
Organizacja
Dyslokacja ul. Piotrowicka 108
44-341 Skrbeńsko
Formacja WOP
Podległość 42 batalion WOP
43 batalion WOP
GB WOP
Jednostka WOP
bg WOP Cieszyn
Granica polsko-czeska, znak gran. nr I/152, rej. Skrbeńsko (wrzesień 2019)
Strażnica WOP Skrbeńsko
Ulica Piotrowicka, w głębi budynek byłej strażnicy WOP Skrbeńsko (wrzesień 2019)
(wrzesień 2019)
(wrzesień 2019)

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Skrbeńsko – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana przed 1954 rokiem w strukturze 42 batalionu WOP w Cieszynie jako 207a strażnica WOP (Skrbeńsko).

15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[a], a strażnica WOP Skrbeńsko otrzymała nr 215 w skali kraju.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica III kategorii Skrbeńsko była 5 w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza w Gliwicach.

31 grudnia 1959 roku była jako 21 strażnica WOP IV kategorii Skrbeńsko i była w strukturach 42 batalionu WOP w Cieszynie.

1 stycznia 1964 roku była jako 22 strażnica WOP lądowa IV kategorii Skrbeńsko. W 1964 roku włączona została w skład 43 batalionu WOP w Raciborzu[b].

W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[2], strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach.

13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego[3].

W 1983 roku strażnica WOP Skrbeńsko włączona została w struktury Jednostki WOP im. Ziemi Cieszyńskiej w Cieszynie[4], a od połowy 1984 roku batalionu granicznego WOP Cieszyn[2].

Strażnica WOP Skrbeńsko funkcjonowała do 12 grudnia 1989 roku, kiedy to została rozformowania[5]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy państwowej, przejęły strażnice WOP w Zebrzydowicach i Godowie.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Do sierpnia 1974 roku[6], Strażnica WOP Skrbeńsko ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak graniczny nr III/348, wyłącznie znak gran. nr III/354.

Od sierpnia 1974, odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu części odcinka granicy państwowej, po rozformowanej strażnicy WOP Ruptawa[6] tj. od znaku gran. nr III/348 do włącznie znak gran. nr III/339.

W latach 1975–12 grudnia 1989, rozwinięta strażnica lądowa WOP Skrbeńsko II kategorii, ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr III/339, wyłącznie znak gran. nr III/354.
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był minimum: na głównym kierunku dwukrotnie, na pozostałym raz w ciągu doby.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z:
  • W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[7]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[8].
  • 13 grudnia 1981-22 lipca 1983 – (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[9].

Strażnice sąsiednie[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • por. Tadeusz Szczerba[10]
  • kpt. Mieczysław Dudziec[11]
  • por. Marek Bednarz[11]
  • mł. chor. Władysław Siwek (był w 1976)[12]
  • por. Stanisław Mroszczak[13]
  • ppor. Aleksander Bojułka (był w 1984)[14]
  • st. sierż./chor. Eugeniusz Punicki[15] (był 15.01.1986–był 30.06.1986)
  • chor. sztab. Adam Nowak[15] (01.10.1986–12.12.1989) – do rozformowania.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[1].
  2. Zarządzenie dowódcy WOP nr 022/szt. z dnia 31.01.1964 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Prochowicz 2011 ↓.
  2. a b Jackiewicz 1998 ↓, s. 145.
  3. Żurawlow 2011 ↓, s. 41.
  4. Gacek 2005 ↓, s. 19.
  5. Gacek 2005 ↓, s. 22.
  6. a b Dariusz Mazur: Wojsko Ochrony Pogranicza w Jastrzębiu (pol.). jaspedia.eu, 2019-03-22. [dostęp 2019-06-24].
  7. Robert Spałek: Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej” (pol.). ipn.gov.pl.
  8. Kudasiewicz 2003 ↓, s. 8.
  9. Żurawlow 2011 ↓, s. 37.
  10. Gacek 2005 ↓, s. 70.
  11. a b Gacek 2005 ↓, s. 68.
  12. Gacek 2005 ↓, s. 15.
  13. Gacek 2005 ↓, s. 65.
  14. Gacek 2005 ↓, s. 20.
  15. a b Gacek 2005 ↓, s. 73.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stefan Gacek: Górnośląska Brygada WOP. Rys historyczny 1945–1991. Gliwice: Wydawnictwo Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy Wojska Polskiego, 2005.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945–1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Sławomir Żurawlow, Pododdziały Ochrony Pogranicza w Jaworzynce, Istebnej i Koniakowie – Rys historyczny 1922–2008, Gliwice: Gminny Ośrodek Kultury w Istebnej, 2011.
  • Mirosław Kudasiewicz. Z archiwum odkrywcy – Balonowa propaganda. „Tygodnik Prudnicki”. 19(649), s. 8, 2003-05-07. ISSN 1231-904X.