Strasburgeria robusta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Strasburgeria robusta
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd Crossosomatales
Rodzina Strasburgeriaceae
Rodzaj Strasburgeria
Nazwa systematyczna
Strasburgeria robusta (Vieill. ex Panch. & Sebert) Guillaumin[2]
Synonimy
  • Montrouziera robusta Vieill. ex Panch. & Sebert[2]
  • Strasburgeria calliantha Baill.[3]

Strasburgeria robustagatunek z monotypowego rodzaju Strasburgeria Baillon, Adansonia 11: 372. 1876 należącego do rodziny Strasburgeriaceae. Jest to zimozielone drzewo występujące w górskich lasach na Nowej Kaledonii, w południowej części wyspy, na wysokości od 300 do 1200 m n.p.m. Rośnie wyłącznie na ultrazasadowych glebach w lasach z bukanami i araukariami. Wyróżnia się wyjątkowo dużą jak na przedstawiciela okrytonasiennych liczbą chromosomów wynoszącą 2n = 500, która uznawana jest za wynik adaptacji do specyficznego siedliska[4]. Roślina jest kaledońskim reliktem flory Gondwany[4]. Ślady kopalne roślin z rodzaju Strasburgeria stwierdzone zostały w Australii i na Nowej Zelandii[5]. Nazwa rodzajowa i rodziny upamiętnia polskiego i niemieckiego botanika – Edwarda Strasburgera[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Niewysokie drzewo osiągające 3 do 15 m wysokości[4].
Liście
Skrętoległe, skupione przy końcach pędów. Blaszka liściowa skórzasta, osiąga do 25 cm długości. Ma kształt jajowaty, z brzegiem falisto wcinanym oraz płytko i odlegle ząbkowanym, z ząbkami skierowanymi do przodu. U nasady zbiega w krótki, oskrzydlony ogonek liściowy. Na ogonkach wyrastają jajowate przylistki[5].
Kwiaty
Okazałe (do 5,5 cm), obupłciowe, promieniste. Wyrastają na szypułkach w kątach liści[5]. Zaokrąglonych do jajowatych działek kielicha jest od 8 do 11 i wyrastają spiralnie. Są one skórzaste i wewnętrzne są większe od zewnętrznych. Żółtawych płatków korony jest zwykle 5 (rzadko 6[1]). Pręcików jest 10, ustawionych w jednym okółku. Między nasady nitek pręcików wnikają łatki dysku znajdującego się u podstawy zalążni. Ta jest górna i powstaje zwykle z 5 (rzadko od 4 do 7) zrośniętych owocolistków. Tworzą one odpowiednią liczbę komór zawierających pojedyncze zalążki. Szczyt zalążni zwieńczony jest okazałą szyjką słupka[5]. Znamię jest łatkowate[1].
Owoce
Duże, drewniejące i niepękające. Zawierają twarde nasiona[5]. Wsparte są trwałymi działkami kielicha[1].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Gatunek został początkowo opisany naukowo jako Montrouziera robusta Vieill. ex Panch. & Seb. i prowizorycznie zaliczony do Guttiferae. Następnie Henri Ernest Baillon w 1876 wyodrębnił ten gatunek pod nazwą Strasburgeria calliantha do nowego rodzaju, przy czym miał kłopot z włączeniem go do jakiejkolwiek rodziny, wskazując wszakże na podobieństwa zwłaszcza do herbatowatych Theaceae, ale także skalnicowatych Saxifragaceae i sączyńcowatych Sapotaceae. W 1897 w systemie Englera rodzaj włączony został do ochnowatych Ochnaceae. Na początku XX wieku Philippe Van Tieghem, podkreślając wyraźną odrębność rodzaju, zaproponował wyłączenie go w rodzinę Strasburgeriaceae. W 1942 André Guillaumin połączył dwie pierwotne diagnozy gatunku proponując nazwę Strasburgeria robusta[3]. W systemach APG rodzaj jako siostrzany dla Ixerba zaliczany jest do rodziny Strasburgeriaceae, siostrzanej z kolej wobec Geissolomataceae w obrębie rzędu Crossosomatales[1].

Przypisy

  1. a b c d e P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-01-02].
  2. a b Strasburgeria robusta (Vieill. ex Panch. & Sebert) Guillaumin. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-01-02].
  3. a b c William C. Dickison. Contributions to the morphology and anatomy of strasburgeria and a discussion of the taxonomic position of the strasburgeriaceae. „Brittonia”. 33, 4, s. 564–580, 1981. 
  4. a b c K. Oginuma, J. Munzinger, H. Tobe. Exceedingly high chromosome number in Strasburgeriaceae, a monotypic family endemic to New Caledonia. „Pl. Syst. Evol.”. 262, s. 97–101, 2006. 
  5. a b c d e Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 312-313. ISBN 1-55407-206-9.