Przejdź do zawartości

Strefa Kultury (Katowice)

Dodaj linki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Strefa Kultury
Ilustracja
Strefa Kultury widziana z wieży widokowej Muzeum Śląskiego w Katowicach; na zdjęciu widoczne m.in. siedziba NOSPR-u, biurowce .KTW, Spodek, Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach parkingi Stefy Kultury i fragment historycznej zabudowy nieistniejącej Kopalni Węgla Kamiennego „Katowice” (2026)
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miasto

Katowice

Dzielnica

Bogucice, Koszutka

Data budowy

2011–2015

Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Strefa Kultury”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Strefa Kultury”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Strefa Kultury”
Ziemia50°15′48,9″N 19°01′48,7″E/50,263583 19,030194
Multimedia w Wikimedia Commons

Strefa Kultury – zespół architektoniczno-urbanistyczny w Katowicach, położony na obszarze dzielnic Bogucice i Koszutka, stanowiący jeden z przykładów rewitalizacji obszarów postindustrialnych(inne języki) w mieście i symbol jego przemian z ośrodka przemysłowego w centrum kulturalno-rozrywkowe. Jego charakterystyczną cechą jest współistnienie nowoczesnej, wielokrotnie nagradzanej architektury z zachowanymi elementami infrastruktury poprzemysłowej.

Powstanie Strefy Kultury było związane z przekształceniem terenów po zamkniętej w 1999 roku Kopalni Węgla Kamiennego „Katowice” i realizacją w latach 2011–2015 trzech dużych inwestycji publicznych. Wzniesiono wówczas siedzibę Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach, Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach oraz nowy kompleks Muzeum Śląskiego w Katowicach. Inwestycje, których łączna wartość wraz z przebudową układu drogowego przekroczyła miliard złotych, były współfinansowane ze środków europejskich. Szczególne znaczenie dla kształtowania obszaru miała oddana do użytku w 1971 roku Hala Widowiskowo-Sportowa „Spodek”, która była zalążkiem katowickiej Strefy Kultury.

Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach pełni funkcje kongresowe, konferencyjne, wystawiennicze i targowe, a jego bryła wyróżnia się charakterystycznym zielonym dachem. Gmach Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach dysponuje salą koncertową(inne języki) mogącą pomieścić około 1,8 tys. słuchaczy. Muzeum Śląskie w Katowicach obejmuje obszar wokół historycznej zabudowy kopalni „Katowice”, a znaczna część jego przestrzeni wystawienniczych została umieszczona pod ziemią. „Spodek” jest miejscem organizacji koncertów, wydarzeń sportowych i innych imprez masowych.

Charakterystyka

[edytuj | edytuj kod]
Wschodnia część Strefy Kultury z Muzeum Śląskim w Katowicach (2024)

Strefa Kultury położona jest w Katowicach na terenie dzielnic Bogucice i Koszutka[1]. Obejmuje obszar zamknięty od zachodu aleją Wojciecha Korfantego, od północy ulicami Olimpijską i Henryka Mikołaja Góreckiego, od wschodu ulicą Tadeusza Dobrowolskiego i od południa aleją Walentego Roździeńskiego[2]. Od południa do Stefy Kultury prowadzi kładka biegnąca nad aleją W. Roździeńskiego, a druga jest nad ulicą Olimpijską[3]. Łączą one obszar Strefy Kultury m.in. ze Śródmieściem czy kampusem Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach[4]. Strefę otaczają powstałe w kolejnych latach osiedla i kompleksy mieszkaniowe, w tym Pierwsza Dzielnica, Atal Olimpijska i Nadgórników 14[5].

Kładka nad ulicą Olimpijską; widok od strony placu W. Kilara (2024)

Strefa Kultury składa się z trzech współtworzących ze sobą obiektów: Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach, siedziby Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach i Muzeum Śląskiego w Katowicach oraz z Hali Widowiskowo-Sportowej „Spodek”[6][7][8][9], która stała się zalążkiem całego założenia. Obiekty te stanowią osobne założenia architektoniczno-urbanistyczne, pomiędzy którymi rozciągają się tereny obejmujące parkingi i ulice[10]. Układ ten został zaplanowany i zrealizowany zgodnie z paradygmatem modernistycznym, charakteryzując się rozdzieleniem funkcji, rozluźnieniem zabudowy oraz szerokimi arteriami komunikacyjnymi[11].

Obiekty Strefy Kultury osadzone są na terenie nieistniejącej Kopalni Węgla Kamiennego „Katowice”[12], stanowiąc jeden z najbardziej znanych przykład transformacji terenów poprzemysłowych(inne języki) w Polsce[13]. Wszystkie wzniesione na początku XXI wieku budynki nawiązują do charakterystycznych dla Górnego Śląska motywów architektonicznych[14] – Międzynarodowe Centrum Kongresowe poprzez swoją bryłę do węgla kamiennego, a siedziba NOSPR-u do familoka[7]. Zrewitalizowana zabudowania pokopalniana na obszarze Muzeum Śląskiego, w tym wieża wyciągowa szybu „Warszawa II”, podkreśla przemysłowy rodowód i tradycje tej części miasta Katowice[15]. Obiekty te zdobyły liczne nagrody architektoniczne[16].

Obecny kompleks zabudowy Muzeum Śląskiego w Katowicach podczas festiwalu Tauron Nowa Muzyka 2009

Otwarta przestrzeń między obiektami Strefy Kultury stała się miejscem organizacji różnego typu wydarzeń[17], w tym dużych cyklicznych imprez plenerowych, jak Urodziny Miasta „Kocham Katowice”[18][19] czy festiwal Tauron Nowa Muzyka[20][21], wydarzeń sportowych, jak imprezy biegowe[22] czy Rajd Polski[23] lub innych, jak np. katowicki finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy[24].

Przy alei W. Roździeńskiego znajdują się przystanki autobusowe Katowice Strefa Kultury NOSPR (na wysokości siedziby NOSPR-u) i Katowice Strefa Kultury (w pobliżu skrzyżowania z ulicą T. Dobrowolskiego), a obok gmachu Muzeum Śląskiego w Katowicach przystanek Katowice Strefa Kultury Muzeum Śląskie. Najbliższy przystanek tramwajowy to Katowice Rondo, znajdujący się na rondzie gen. J. Ziętka. Obsługiwane są one przez Zarząd Transportu Metropolitalnego (ZTM)[25].

Stacja Metroroweru nr 27695, położona naprzeciwko Strefy Kultury (2024)

Według stanu na sierpień 2026 roku, obszarze Strefy Kultury funkcjonują trzy stacje Metroroweru: 27672 (na placu Sławika i Antalla), 27704 (na północ od gmachu NOSPR-u) i 27181 (przy kładce nad aleją W. Roździeńskiego). Kolejne dwie stacje znajdują się przy ulicy Kopalnianej (nr 27708) oraz przy skrzyżowaniu ulicy Uniwersyteckiej z aleją W. Roździeńskiego (nr 27695)[26].

Miejsc parkingowych na parkingach Strefy Kultury jest około tysiąc, lecz ich liczba w trakcie organizacji na tym obszarze większych wydarzeń jest niewystarczająca, przez co część samochodów parkuje na trawnikach bądź w innych niedozwolonych miejscach[27][28][29][30].

W sąsiedztwie Strefy Kultury biegną dwa szlaki turystyczne: Szlak Bohaterów Wieży Spadochronowej (czerwony; przez park Powstańców Śląskich) i Szlak Historii Górnictwa Górnośląskiego (wzdłuż alei W. Roździeńskiego i przez park Bogucki)[31].

Strefa Kultury stała się jedną ze współczesnych przestrzennych wizytówek Katowic[2] i umacnia pozycję miasta jako ośrodka ponadregionalnego o znaczeniu krajowym i europejskim[17]. Goszczą ją zarówno mieszkańcy Katowic, jak i osoby spoza miasta i regionu[32] – w samym tylko maju 2025 roku Strefę Kultury odwiedzono łącznie ponad 237 tys. osób, w większości mieszkańcy Katowic (68%), a 3% odwiedzających stanowili goście zagraniczni[33].

Proces rozwoju i działalności Katowickiej Strefy Kultury porównywano do efektu Bilbao[34].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Kształtowanie się pomysłu Strefy Kultury (do 2005)

[edytuj | edytuj kod]
Widok z Altusa na zachodnią część późniejszej Strefy Kultury w maju 2011 roku; pośrodku w kolejnych latach powstanie Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach, po prawej siedziba NOSPR-u, a po lewej stronie w miejscu biurowca DOKP kompleks wysokościowców .KTW

Strefa Kultury powstała w wyniku rewitalizacji obszaru zlikwidowanej Kopalni Węgla Kamiennego „Katowice” oraz częściowo jej infrastruktury. Historia samej kopalni sięga natomiast pierwszej połowy XIX wieku, kiedy to 3 maja 1823 roku Wyższy Urząd Górniczy w Brzegu nadał pole górnicze i jeszcze w tym samym roku uruchomiono kopalnię „Ferdinand” (późniejsze „Katowice”). Wcześniej, bo w 1822 roku w miejscu późniejszego „Spodka” powstała huta cynku „Fanny”[35]. W wyniku restrukturyzacji przemysłu w Polsce zapoczątkowanej na przełomie lat 80. i 90. XX wieku zamknięto wiele zakładów przemysłowych, w tym w 1999 roku kopalnię „Katowice”[2]. W 2001 roku rozebrano całą infrastrukturę techniczną zakładu (łącznie 86 obiektów), pozostawiając jedynie kilkanaście budynków o dużej wartości historycznej[36][5]. Prace likwidacyjne trwały do 30 czerwca tego samego roku[37].

Początek XXI wieku przyniósł dyskusję na temat kierunku zagospodarowania terenów poprzemysłowych(inne języki) o powierzchni ponad 20 hektarów – łącznie w latach 2001–2004 doszło do kilkanaście konferencji, co doprowadziło do zarysu koncepcji funkcjonalnej obszaru po kopalni „Katowice”[38][39].Ze względu na ich atrakcyjną lokalizację długo zastanawiano się nad jej zagospodarowaniem. Zainteresowanie nimi wzbudziły uczelnie wyższe, jak Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach, Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach czy Uniwersytet Śląski w Katowicach, lecz ostatecznie tereny pokopalniane przeznaczono je na cele kulturalne[7].

„Spodek” we wrześniu 2009 roku

Zalążkiem Strefy Kultury miała być Hala Widowiskowo-Sportowa „Spodek”. Miała ona szczególne znaczenie zarówno z uwagi na swoje położenie, jak i też dzięki swojemu oddziaływaniu jako ośrodka kultury – organizowano już w niej m.in. koncerty czy międzynarodowe wydarzenia sportowe[10].

Proces rewitalizacji obszaru po kopalni „Katowice” rozpoczął się po 2004 roku, kiedy to Polska stała się członkiem Unii Europejskiej, a wraz z tym możliwa była pomoc finansowa uzyskana z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Tereny pogórnicze podzielono na cztery części, w których zaplanowano budowę Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach, siedziby Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach, nowego gmachu Muzeum Śląskiego w Katowicach oraz Teatru Wielkiego Opery i Baletu[10].

W projekcie Regionalnego Programu Operacyjnego przyjętego przez zarząd województwa śląskiego zakładano budowę nowej siedziby Muzeum Śląskiego wraz z towarzyszącymi obiektami o funkcjach kulturalnych. W 2007 roku ustalono nowy układ drogowy, który miał okalać przyszłe obiekty Strefy Kultury, jednocześnie przyjmując priorytet dla ruchu pieszego poprzez zapewnienie kładek umożliwiających komunikację w najsilniej uczęszczanych kierunkach[38].

Realizacja Strefy Kultury (2005–2015)

[edytuj | edytuj kod]
Budowa ulicy H.M. Góreckiego w czerwcu 2013 roku; widok na zachód

By wyłonić projektantów dla nowych budynków Strefy Kultury ogłoszono trzy niezależne konkursy architektoniczne, a z uwagi na brak ogólnej wizji urbanistycznej tego obszaru oraz jego połączenia z centrum miasta Katowice architekci obiektów starali się we własnym zakresie projektować łączniki, które integrowałyby powierzone im do projektowania fragmenty Strefy Kultury[10].

Jako pierwszy zaczął powstawać gmach Muzeum Śląskiego w Katowicach. 7 grudnia 2005 roku wmurowano akt erekcyjny i poświęcono plac budowy[40]. Budowę nowej siedziby Muzeum Śląskiego rozpoczęto w lipcu 2011 roku[36], ukończono w 2014 roku[7], a otwarto ją 26 czerwca 2015 roku[41][42][43]. W miejscu dawnego placu drzewnego kopalni „Katowice” powstał gmach Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach[44]. Kamień węgielny pod jego budowę wmurowano 6 czerwca 2010 roku[45], a w maju 2011 roku ogłoszono przetarg na jego budowę[46]. Uroczyste otwarcie budynku wraz z inauguracyjnym koncertem odbyło się 1 października 2014 roku[45].

Budowa gmachu Muzeum Śląskiego w Katowicach w czerwcu 2013 roku; widok od strony ulicy T. Dobrowolskiego

W miejscu niewielkiego parkingu strzeżonego, który powstał na resztkach pohutniczej hałdy w sąsiedztwie „Spodka”, zaczęto budowę Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach. Przetarg na prace budowlane ogłoszono w lutym 2011 roku[47], a 2 października tego samego roku doszło do podpisania umowy pomiędzy miastem Katowice a firmą Polimex Mostostal[48]. Po zmianie wykonawcy budowę ukończono na początku 2015 roku, a 23 marca tego samego roku miasto przejęło gmach od Warbudu – drugiego wykonawcy budynku[47][49]. Oddanie do użytku Międzynarodowego Centrum Kongresowego zakończyło realizację Strefy Kultury w swoim pierwotnym założeniu urbanistycznym[38][50]. W efekcie poszerzyła ona ofertę kulturalną miasta Katowice[10].

Wraz z budową trzech obiektów Strefy Kultury realizowano nowy układ drogowy o łącznej długości około 6 km. Powstało m.in. przedłużenie ulicy Nadgórników do ulicy Olimpijskiej – ulica Henryka Mikołaja Góreckiego, a także przebudowano samą ulicę Olimpijską[51]. Ponadto przedłużono ulicę Jerzego Dudy-Gracza w kierunku ulicy Katowickiej – powstała ulica Tadeusza Dobrowolskiego, a w kolejnych latach ulica Bonifraterska[52][53]. Budowę nowego układu drogowego rozpoczęto w 2012 roku[54], w listopadzie 2013 roku ukończono budowę parkingu na 300 samochodów, który powstał na północ od siedziby NOSPR-u[55], a pierwszy etap założenia, obejmującego łącznie 2,19 km dróg, ukończono w czerwcu 2014 roku[54].

Na obszarze Strefy Kultury powstały też dwie kładki – nad aleją W. Roździeńskiego, która powstała jeszcze w 2003 roku w ramach realizacji Drogowej Trasy Średnicowej wraz z Tunelem Katowickim oraz nad ulicą Olimpijską, łącząca Międzynarodowe Centrum Kongresowe oraz gmach NOSPR-u[3][56], której budowę rozpoczęto w 2013 roku[57], a ukończono w kolejnym roku[58][59].

Łączna wartość projektów inwestycyjnych Strefy Kultury wraz z przebudową układu drogowego przekroczyła miliard złotych[12][60]. Środki te pochodziły głównie z funduszy europejskich, ale też z budżetu miasta Katowice, województwa śląskiego czy Ministerstwa Kultury[5][16].

Dalsze przekształcenia Stefy Kultury i jej okolic (od 2015)

[edytuj | edytuj kod]
Strefa Kultury w kwietniu 2021 roku

Wokół Strefy Kultury zaczęły powstawać obiekty mieszkaniowe oraz biurowo-usługowe[8]. 1 czerwca 2018 roku oficjalnie został otwarty biurowiec .KTW I, niższy z budynków kompleksu .KTW, który powstał w miejscu pod wysokościowcu Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych[61] – drugi z nich, wieżowiec .KTW II, w lutym 2022 roku uzyskał pozwolenie na użytkowanie[62]. W maju 2019 roku na północ od Muzeum Śląskiego rozpoczęto budowę osiedla Pierwsza Dzielnica[63][64], a pierwsi mieszkańcy wprowadzili się do niego w połowie 2021 roku[65].

W połowie 2021 roku cieszyńska spółka Atal złożyła wniosek o pozwolenie na budowę kompleksu apartamentowców Atal Olimpijska. Jego budowa ruszyła w grudniu 2021 roku[66], a najwyższy z budynków został ukończony w 2026 roku[67]. W sąsiedztwie Pierwszej Dzielnicy wzniesiono kompleks mieszkaniowy Nadgórników 14[5], którego pierwszy etap zrealizowano w latach 2022–2024[68].

1 października 2015 roku zaczęto obsługiwać nowy przystanek autobusowy przy ulicy T. Dobrowolskiego, na wysokości Muzeum Śląskiego w Katowicach[69]. 21 marca 2017 roku nad ulicą T. Dobrowolskiego zapalono neon o treści „Katowice Strefa Kultury”[70][71], a 19 września 2022 roku parkingi w Strefie Kultury objęto opłatami za postój obowiązującymi w dni robocze[72][73]. W marcu 2025 roku została sprzedana miejska działka przy ulicy H.M. Góreckiego naprzeciwko Strefy Kultury[74], natomiast 26 czerwca 2026 roku przy siedzibie NOSPR-u odsłonięto figurkę beboka o imieniu Ficio[75].

Obiekty Strefy Kultury

[edytuj | edytuj kod]

Hala Widowiskowo-Sportowa „Spodek”

[edytuj | edytuj kod]
Hala Widowiskowo-Sportowa „Spodek” od strony placu Sławika i Antalla (2015)

Kompleks hali widowisko-sportowej „Spodek” znajduje się przy alei W. Korfantego 35, w sąsiedztwie ronda gen. J. Ziętka. Gmach ten, powstały według projektu Macieja Gintowta i Macieja Krasińskiego, jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych obiektów w Katowicach[76]. Został on uroczyście otwarty 8 maja 1971 roku[77], będąc wówczas największym i najnowocześniejszym obiektem widowiskowo-sportowym w Polsce. W 2009 roku zakończono pierwszy etap jego modernizacji[78], a w 2025 roku został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej. A/1560/25)[33][79].

„Spodek” składa się z kilka połączonych ze sobą obiektów. Główny gmach, powstały na planie koła i o bryle w kształcie spodka[80], może pomieścić do 11,5 tys. widzów[76]. Pokryty jest elewacją z charakterystycznych łusek, a wieńczy go kopuła o średnicy 26 m[81]. Od strony północnej przylega do niego sześciokątna bryła lodowiska mieszcząca 2,5 tys. miejsc, a ponadto kompleks tworzą m.in. hotel z restauracją i basenem, sala gimnastyczna oraz zaplecze[76]. Obiekty te połączono ze sobą tarasem okalającym halę[80].

„Spodek” stał się miejscem organizacji znaczących wydarzeń artystycznych i sportowych. Grali tu m.in. Sting, Jean-Michel Jarre, Joe Cocker, Tina Turner, Elton John, Deep Purple, Metallica, Genesis, Kraftwerk, Mike Oldfield, Robbie Wiliams, Depeche Mode czy Rammstein, organizowano Rawę Blues Festival, Metalmanię i Mayday, a także wydarzenia sportowe o zasięgu międzynarodowym, w tym Ligę Światową w piłce siatkowej[78].

Muzeum Śląskie w Katowicach

[edytuj | edytuj kod]
 Zobacz więcej w artykule Muzeum Śląskie w Katowicach, w sekcji Nowa siedziba Muzeum Śląskiego.
Kompleks Muzeum Śląskiego w Katowicach od strony południowej (2019)

Kompleks Muzeum Śląskiego w Katowicach, położony przy ulicy T. Dobrowolskiego 1, tworzy kilkanaście obiektów częściowo ze sobą powiązanych kondygnacjami podziemnymi, którego budowa trwała do 2015 roku na terenie historycznej zabudowy zlikwidowanej Kopalni Węgla Kamiennego „Katowice”[82] według projektu austriackiej pracowni Riegler Riewe Architekten z Grazu, który wybrano w wyniku konkursu architektonicznego rozstrzygniętego 15 czerwca 2006 roku[41][83].

Osiem przeszklonych brył rozplanowano w taki sposób, by harmonizowały z historyczną zabudową. Nadziemne kondygnacje mieszczą hall wejściowy z kawiarnią, pomieszczenia administracyjne i biurowe bądź stanowią świetliki podziemnych sal ekspozycyjnych. Część podziemna obejmuje przestrzenie ekspozycyjne o powierzchni około 6 tys. m², sale konferencyjne, audytorium, magazyny, bibliotekę oraz sklep muzealny. Obiekty kopalniane mieszczą restaurację oraz pracownie muzealne[82][84], a wieża wyciągowa szybu „Warszawa II”, którą wyposażono w windę, stanowi taras widokowy[7].

W przestrzeniach Muzeum Śląskiego w Katowicach prezentowanych jest kilka wystaw stałych, w tym poświęconej historii Górnego Śląska, malarstwu polskiemu od 1800 roku, sztuce współczesnej, plastyce nieprofesjonalnej czy Centrum Scenografii Polskiej[41][85]. Całkowita powierzchnia użytkowa siedziby Muzeum Śląskiego w Katowicach wynosi około 25 tys. m²[41][12].

Siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia

[edytuj | edytuj kod]
Siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach widziana od strony zachodniej (2025)

Budynek będący siedzibą Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach znajduje się na zachód od gmachu Muzeum Śląskiego w Katowicach, przy placu W. Kilara 1. Powstał on w odpowiedzi na zapotrzebowanie orkiestry na odpowiedni lokal, gdyż dotychczasowa siedziba przy placu Sejmu Śląskiego 2 nie zapewniała optymalnych warunków. Projekt budynku wyłoniono w wyniku międzynarodowego konkursu architektonicznego, w którym wybrano koncepcję Tomasza Koniora[86] – wyniki ogłoszono 15 grudnia 2008 roku[87].

Kompleks składa się z prostopadłościennego budynku, stanowiącego część założenia przestrzennego obejmującego otwarty amfiteatr, plac zabaw czy labirynt oparty na siatce urbanistycznej centrum Katowic. Sam gmach charakteryzuje się rytmiczną elewacją pokrytą cegłą, z wnękami okiennymi[88] i stanowi nawiązanie do architektury Nikiszowca[89]. Przed wejściem znajduje się eliptyczna fontanna, którą powiązano z sąsiednią kładką nad ulicą Olimpijską[90], a w podpiwniczeniu budynku ulokowano garaż i pomieszczenia techniczne[46].

Wnętrza podzielono w trzy pierścieniowe strefy – zewnętrzna mieści zespół pomieszczeń biurowych, sale ćwiczeń, salę kameralną czy garderoby, środkowa obejmuje foyer wraz z obejściem sali głównej i dwoma wejściami głównymi, a wewnętrzna salę koncertową dla około 1,8 tys. widzów[88]. Wykończono ją szlachetnymi materiałami, z dużym udziałem drewna[12] – salę wieńczy wielosegmentowy plafon, a jej ściany pokrywają odlane z betonu draperie[91]. Nad akustyką sali pracował Yasuhisa Toyota(inne języki) z pracowni Nagata Acoustics(inne języki)[92].

Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach

[edytuj | edytuj kod]
Gmach Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach od strony placu Sławika i Antalla (2020)

Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach znajduje się pomiędzy Halą Widowiskowo-Sportową „Spodek” a siedzibą Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach, przy placu Sławika i Antalla 1. Powstał według projektu pracowni JEMS Architekci w latach 2011–2015[93][94], a koncepcję architektoniczną gmachu wyłoniono 1 października 2008 roku w drodze konkursu architektonicznego. Wzniesiony został na planie prostokąta, a jego bryła została przecięta na dwie części wyraźną deformacją w formie zielonego dachu, która biegnie w śladzie dawnej drogi na Bogucice[85][95]. W jej górnej części obiektu umieszczony został zadaszony taras widokowy z siedzeniami. Elewacje ścian pokryto czarną siatką cięto-ciągnioną[93].

Gmach w momencie otwarcia był największym centrum kongresowym w Polsce, pełniącym głównie funkcje wystawiennicze i konferencyjne[93]. Umożliwia organizację masowych imprez sportowych i artystycznych, kongresów oraz produkcji telewizyjnych[96]. Na terenie Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach cyklicznie organizowane są m.in. 4 Design Days, Śląski Festiwal Nauki[97] czy Europejski Kongres Gospodarczy[32].

Główna wielofunkcyjna hala może pomieścić jednocześnie do 12 tys. osób (w aranżacji kongresowej 8 tys. osób[94]), lecz istnieje możliwość podziału na trzy mniejsze sale dzięki systemowi ścian ruchomych. Ponadto znajduje się tutaj m.in. foyer na 1,5 tys. osób, audytorium na 600 miejsc, sale konferencyjne, pomieszczenia biurowe[93][95][96] czy sala bankietowa. Komunikację wewnątrz gmachu zapewniają schody oraz windy[98].

Sąsiednie obiekty

[edytuj | edytuj kod]

Biurowce .KTW

[edytuj | edytuj kod]
 Osobny artykuł: Biurowce .KTW.
Kompleks biurowców .KTW widziany od strony alei W. Korfantego (2024)

Kompleks budynków biurowych .KTW znajduje się przy alei W. Roździeńskiego 1, przy skrzyżowaniu z aleją W. Korfantego. Powstał on w miejscu rozebranego w 2015 roku budynku Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Katowicach według projektu Pzemo Łukasika i Łukasza Zagały z bytomskiej pracowni Medusa Group. Niższy wysokościowiec .KTW I, liczący 66 m wysokości, ukończony został w 2018 roku, a wyższy .KTW II, o wysokości 134 m, w 2022 roku – stał się wówczas najwyższym budynkiem Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii[99].

Zespół budynków składa się z prostopadłościennych masywnych brył, a by tę masywność zmniejszyć zostały one podzielone na mniejsze części i przesunięte względem siebie. Umożliwiło to także powstanie na nich tarasów[100]. Elewacje pokryto szklanymi panelami sięgającymi całej wysokości kondygnacji, oddzielonymi pionowymi pasami o zróżnicowanej szerokości, z prefabrykatów betonowych[101], a kondygnacje techniczne zamaskowano czarną siatką cięto-ciągnioną[99].

Pomnik Henryka Sławika i Józsefa Antalla

[edytuj | edytuj kod]
Pomnik od strony północnej (2020)

Na placu przed Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach znajduje się pomnik upamiętniający Henryka Sławika oraz Józsefa Antalla, którzy swoimi działaniami w czasie II wojny światowej uratowali co najmniej 5 tys. polskich Żydów. Składa się z dwóch ścian pokrytych płytami stalowymi, na których umieszczono wizerunki obu postaci oraz informacje o ich dokonaniach. Powstał on według koncepcji Jana Kuki i Michała Dąbka[102]. Odsłonięto go 21 marca 2015 roku w obecności prezydenta Polski Bronisława Komorowskiego i prezydenta Węgier Jánosa Ádera w ramach obchodów Dnia Przyjaźni Polsko-Węgierskiej w Katowicach[103].

Atal Olimpijska

[edytuj | edytuj kod]
 Osobny artykuł: Atal Olimpijska.
Kompleks Atal Olimpijska widziany od strony południowo-wschodniej (2026)

Atal Olimpijska to kompleks apartamentowców położonych przy ulicy Olimpijskiej. Składa się z trzech budynków, w tym 128-metorwego wysokościowca, który w momencie ukończenia budowy był najwyższym budynkiem mieszkalnym na Górnym Śląsku. Pomiędzy nim znajdują się dwa mniejsze, 18-piętrowe budynki. W całym kompleksie mieści się ponad 700 lokali mieszkalnych, od kawalerek po mieszkania czteropokojowe[66]. Atal Olimpijską wzniesiono w latach 2021–2026[104].

Projekt architektoniczny zespołu powstał w pracowni Wojciecha Wojciechowskiego[104]. Architekci zaprojektowali na elewacji wieżowców szklane balustrady, tynk z dodatkiem miki oraz elementy aluminiowe[105][106]. Budynki posiadają iluminację świetlną, a najwyższy z nich taras widokowy[104]. Wokół nich zaprojektowano tereny zielone, małą architekturę i miejsca wypoczynkowe[105]. Apartamenty posiadają loggie oraz panoramiczne przeszklenia[107].

Pierwsza Dzielnica

[edytuj | edytuj kod]
 Osobny artykuł: Pierwsza Dzielnica.
Pierwsza Dzielnica od strony ulicy H.M. Góreckiego (2025)

Zespół budynków mieszkalnych Pierwsza Dzielnica, znajdujący się za gmachem Muzeum Śląskiego w Katowicach[108], został zaprojektowany w pracowni Medusa Group przez Przemo Łukasika i Łukasza Zagałę. Przewidziano łącznie dziewięć budynków wzniesionych na planie kwadratu, w tym trzech dwunastokondygnacyjnych połączonych wspólnym zadaszonym parterem i sześć budynków o wysokości do siedemnastu kondygnacji każdy[109]. Budowa osiedla ruszyła w maju 2019 roku[63], a pierwsze obiekty oddano do użytku w 2021 roku[110].

Bryły budynków, wtopione z tereny zielone i otwartą przestrzeń, cechuje pragmatyzm i minimalizm[64]. Ich elewacje składają się z dwóch warstw – zewnętrzna tworzy systemy szklenia przy balkonach i tarasach[111], zaś do części mieszkalnej przylega bezpośrednio warstwa zbudowana z grafitowych kwarcowych płyt o strukturze kamienia[112]. Budynki zostały wyposażone w takie udogodnienia, jak m.in. komórki lokatorskie, całodobowa ochrona i monitoring, dwupoziomowe parkingi podziemne czy, rowerownie[113].

Nadgórników 14

[edytuj | edytuj kod]
Budynki mieszkalne Nadgórników 14 od południowego zachodu (2026)

Nadgórników 14 to zespół budynków mieszkalnych, położonych w sąsiedztwie osiedla Pierwsza Dzielnica. Jego inwestorem była krakowska spółka Noho[5]. W pierwszym etapie powstały dwa budynki[114] przy ulicy Nadgórników 14 i 16, w których znajduje się łącznie 286 mieszkań, w tym penthouse’y. Ich projekt opracowany przez Wojciecha Wojciechowskiego był nominowany do Nagrody Roku SARP[115]. Budynki wzniesiono w latach 2022–2024[68], a w 2025 roku zapowiedziano budowę kolejnych trzech obiektów[116]. Przy budynku pod numerem 14 stanęła rzeźba „Czas” autorstwa Pawła Orłowskiego[117].

Budynki przy ulicy Nadgórników

[edytuj | edytuj kod]

Przy ulicy Nadgórników znajdują się cztery mieszkalne familoki[118]. Trzy z nich zostały wzniesione około 1908 roku, a czwarty powstał po 1910 roku[119] (bądź wszystkie w 1902 roku[120]). Budynki te wzniesiono w stylu historyzmu ceglanego prostego. Są to obiekty murowane z cegły, zwieńczone dachem dwuspadowym. Posiadają takie detale architektoniczne, jak artykulacja płycinowo-lizenowa i tynkowo-ceglana, gzymsy czy pseudoryzality zakończone szczytem[120].

Park Bogucki

[edytuj | edytuj kod]
 Osobny artykuł: Park Bogucki w Katowicach.
Fragment parku Boguckiego (2020)

Park Bogucki znajduje się pomiędzy ulicami Kopalnianą, ks. F. Ścigały i Nadgórników, w bezpośrednim sąsiedztwie Strefy Kultury[121], stanowiąc jej domknięcie od strony wschodniej[122]. Jego powierzchnia wynosi prawie 40 tys. m²[123]. Charakteryzuje się starym drzewostanem, obejmujący m.in. dęby i klony[123][124].

Jego nazwę uchwalono 30 sierpnia 2010 roku[125]. W latach 2018–2019 przeprowadzono renowację parku, w ramach której powstał plac zabaw i siłownia zewnętrzna, a także nowe ścieżki i zamknięty wybieg dla psów[121][123]. Park posiada także elementy małej architektury, jak stojaki na rowery, ławki czy kosze na śmieci, a także tzw. „suchą rzekę”[122]. W 2022 roku w parku stanęła figurka beboka o imieniu Ferdynand[126], natomiast 6 kwietnia 2024 roku w sąsiedztwie parku Boguckiego otwarto nowy kompleks Sal Królestwa Świadków Jehowy[127].

Park Bogucki jest miejscem organizacji lokalnych wydarzeń, w tym pikników rodzinnych[128] czy koncertów[129].

Niezrealizowane obiekty

[edytuj | edytuj kod]
Parking przy siedzibie Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w 2024 roku; w jego miejsce planowano budowę nowego wielopoziomowego parkingu zwieńczonego łąką kwietną

W katowickiej Strefie Kultury planowano jeszcze budowę przynajmniej dwóch obiektów – Teatru Wielkiego Opery i Baletu oraz Centrum Nauki „Skłodowska-Curie”[87]. Wolę powstania pierwszego z tych gmachów wyraziła Rada Miasta Katowice uchwałą z dnia 11 września 2009 roku[130]. Teatr Wielki Opery i Baletu stał się najczęściej odkładaną inwestycją w Katowicach – pomysły jej budowy pojawiły się już w latach międzywojennych[7]. Na początku 2011 roku powstało Katowickie Towarzystwo na rzecz Budowy Centrum Nauki „Skłodowska-Curie”, które następnie złożyło wniosek o przyjęcie do Europejskiego Stowarzyszenia Centrów Nauki i Muzeów Przyrodniczych (ESCITE)[130].

Planowano również postawienie pomnika Ofiar Deportacji Mieszkańców Górnego Śląska do Związku Sowieckiego w 1945 roku[131], by upamiętnić około 45 tys. osób wywiezionych na Syberię do robót przymusowych. Była to inicjatywa katowickiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej[132]. W listopadzie 2017 został rozstrzygnięty konkurs na koncepcję pomnika, w którym wybrano koncepcję Michała Dąbka Jana Kuki, autorów pomnika Henryka Sławika i Józsefa Antalla przy Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach[133]. Początkowo miał być on gotowy jesienią 2018 roku[134], a po wybuchu pandemii COVID-19 na początku 2020 roku zrezygnowano z budowy pomnika z powodów finansowych[133]. Temat pomnika powrócił następnie w 2021[132] i 2026 roku[133].

Przewidziano także budowę wielopoziomowego parkingu na 1,3–1,5 tys. samochodów. W marcu 2020 roku katowicki oddział Stowarzyszenia Architektów Polskich ogłosił konkurs na opracowanie jego koncepcji urbanistyczno-architektonicznej[135]. Wyniki konkursu ogłoszono 17 września tego samego roku. Zaproponowano obiekt maksymalnie ukryty pod ziemią, z łąką kwietną na jego dachu, która miała być przedłużeniem „zielonej doliny” Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach[136][137]. Jego budowa miała kosztować około 70 mln złotych i rozpocząć się w 2022 roku, a inwestorem miało być Katowickie Towarzystwo Budownictwa Społecznego[138].

Nagrody i wyróżnienia

[edytuj | edytuj kod]

Strefa Kultury w 2015 roku otrzymała tytuł Najlepszego Produktu Turystycznego roku 2015 w konkursie Polskiej Organizacji Turystycznej[139]. Również w tym samym roku miasto Katowice zdobyło nagrodę w organizowanym przez AMS i Towarzystwo Urbanistów Polskich konkursie „Najlepsze zmiany przestrzeni publicznej – przegląd nagrodzonych projektów z okazji 25-lecia transformacji”[32].

Jednocześnie w 2015 roku Strefa Kultury została nominowana do antynagrody(inne języki) Betonowa Kostka na najgorszą realizację architektoniczną w przestrzeni publicznej, zwracając uwagę na jej monofunkcyjność oraz doprowadzenie do podziału miasta na strefy[11][140][141].

W 2021 roku miasto Katowice dzięki Strefie Kultury znalazło się w gronie zwycięzców plebiscytu „Top Inwestycje Komunalne Dekady”[32]. Strefę Kultury wyróżniono także nagrodą Property Design Awards 2026 w kategorii „Projekt Miastotwórczy Dekady”[9].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Urząd Miasta Katowice, Miejski System Zarządzania-Katowicka Infrastruktura Informacji Przestrzennej [online], emapa.katowice.eu [dostęp 2026-08-27] (pol.).
  2. 1 2 3 Bródka 2025 ↓, s. 58.
  3. 1 2 Kozina 2023 ↓, s. 328.
  4. ↑ Koman 2024 ↓, s. 121.
  5. 1 2 3 4 5 Katarzyna Pachelska, Czy deweloperzy w Katowicach żerują na zbudowanej z publicznych pieniędzy Strefie Kultury? [online], Ślązag, 5 maja 2023 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  6. ↑ Orzechowska-Wacławska 2017 ↓, s. 113.
  7. 1 2 3 4 5 6 Chmielewska 2016 ↓, s. 148.
  8. 1 2 Przemysław Jedlecki, Sprawdzono dane z 240 tysięcy telefonów. Zaskakujące wnioski ze Strefy Kultury w Katowicach [online], Gazeta Wyborcza, 19 sierpnia 2026 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  9. 1 2 Mieszkańcy jej nie chcieli. Największa rewitalizacja w historii Katowic dziś jest wizytówką miasta [online], Property Design, 27 stycznia 2026 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  10. 1 2 3 4 5 Kozina 2023 ↓, s. 320.
  11. 1 2 Orzechowska-Wacławska 2017 ↓, s. 118.
  12. 1 2 3 4 Strefa Kultury [online], Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach [dostęp 2026-08-24] (pol.).
  13. ↑ Nowe życie po kopalniach. Jak Śląsk wykorzystuje swój postindustrialny potencjał [online], Bryła, 10 grudnia 2025 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  14. ↑ Strefa Kultury w Katowicach [online], Śląska Organizacja Turystyczna [dostęp 2026-08-24] (pol.).
  15. ↑ Lokalny… 2012 ↓, s. 46.
  16. 1 2 Koman 2024 ↓, s. 101.
  17. 1 2 Chmielewska 2016 ↓, s. 149.
  18. ↑ Marta Odziomek, Urodziny Katowic. "Krzysztof Zalewski i przyjaciele" w Strefie Kultury. Tłumy na koncercie [online], Gazeta Wyborcza, 12 września 2021 [dostęp 2026-08-26].
  19. ↑ Olga Krzyżyk, 154. urodziny Katowic: muzyczne święto "Kocham Katowice" w Strefie Kultury. Koncert Abradab i przyjaciele: Miasto jest nasze [online], Dziennik Zachodni, 15 września 2019 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  20. ↑ Aleksandra Szatan, W Katowicach, w ten weekend mieliśmy inaugurować tegoroczne festiwalowe lato. W Strefie Kultury miał odbyć się festiwal Tauron Nowa Muzyka [online], Dziennik Zachodni, 12 czerwca 2020 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  21. ↑ Kacper Jurkiewicz, Mateusz Terech, Tauron Nowa Muzyka Katowice 2026. W Strefie Kultury odbywa się jeden z najważniejszych festiwali muzyki elektronicznej w Europie [Zdjęcia] [online], wkatowicach.eu, 7 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  22. ↑ Łukasz Kądziołka, Charytatywny bieg w centrum Katowic. Niektóre drogi będą zamknięte [online], katowice24.info, 9 maja 2026 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  23. ↑ Rajd Polski 2026 za nami! Finał imprezy na Stadionie Śląskim [online], wkatowicach.eu, 26 lipca 2026 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  24. ↑ Łukasz Kądziołka, WOŚP w Katowicach. Pomaganie na sportowo i koncerty w Strefie Kultury [online], katowice24.info, 24 stycznia 2025 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  25. ↑ Kacper Jurkiewicz, Jak dojechać do Strefy Kultury transportem publicznym? ZTM podpowiada [online], wkatowicach.eu, 28 marca 2023 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  26. ↑ Mapa [online], Metrorower [dostęp 2026-08-27] (pol.).
  27. ↑ W Strefie Kultury w Katowicach jest 1000 miejsc parkingowych, a kierowcy stają na trawnikach [online], Dziennik Zachodni, 7 grudnia 2015 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  28. ↑ Justyna Przybytek, Katowice: Strefa Kultury jest rozjeżdżana przez samochody [online], Dziennik Zachodni, 21 lutego 2017 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  29. ↑ Justyna Przybytek-Pawlik, Katowice: Strefa Kultury rozjechana. Zamiast trawników jest błoto [online], Dziennik Zachodni, 10 marca 2017 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  30. ↑ Kacper Jurkiewicz, Kierowcy rozjeżdżali Strefę Kultury. Mandaty wystawiono, ale ślady na zieleńcach zostały [online], wkatowicach.eu, 7 listopada 2022 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  31. ↑ Szlaki turystyczne [online], Urząd Miasta Katowice [dostęp 2026-08-27] (pol.).
  32. 1 2 3 4 Strefa Kultury [online], Urząd Miasta Katowice [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  33. 1 2 Jakub Białkowski, Kto naprawdę odwiedza Strefę Kultury w Katowicach? Wyniki badania zaskakują. 240 tysięcy telefonów pod lupą. [online], Silesion, 19 sierpnia 2026 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  34. ↑ Orzechowska-Wacławska 2017 ↓, s. 122.
  35. ↑ Bulsa, Grzegorek i Witaszczyk 2013 ↓, s. 281.
  36. 1 2 Justyna Przybytek, Katowice: A na grubie rosną kultura i komercja [online], Dziennik Zachodni, 4 grudnia 2013 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  37. ↑ Frużyński, Grzegorek i Rygus 2017 ↓, s. 58.
  38. 1 2 3 Bródka 2025 ↓, s. 59.
  39. ↑ Barciak, Chojecka i Fertacz 2012 ↓, s. 588-589.
  40. ↑ Kozina 2023 ↓, s. 342.
  41. 1 2 3 4 Kozina 2023 ↓, s. 343.
  42. ↑ Otwarcie Muzeum Śląskiego – 26 czerwca 2015 r. [online], dzieje.pl, 14 lipca 2016 [dostęp 2026-08-27] (pol.).
  43. ↑ Frużyński, Grzegorek i Rygus 2017 ↓, s. 59.
  44. ↑ Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 257.
  45. 1 2 Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 259.
  46. 1 2 Justyna Przybytek, Katowice: Strefa kultury coraz bliżej [online], Dziennik Zachodni, 8 maja 2011 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  47. 1 2 Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 268.
  48. ↑ Justyna Przybytek, Katowice: Jest umowa na budowę Międzynarodowego Centrum Kongresowego [online], Dziennik Zachodni, 3 października 2011 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  49. ↑ Anna Cymer, Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach [online], Culture.pl, 24 kwietnia 2015 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  50. ↑ Tomasz Żylski, MCK a Strefa Kultury [online], Architektura-Murator, 30 lipca 2015 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  51. ↑ Justyna Przybytek, Nowe drogi w Katowicach! Na terenie byłej kopalni Katowice [online], Dziennik Zachodni, 5 października 2012 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  52. ↑ Dorota Niećko, Nowe drogi w Katowicach: Dudy-Gracza będzie dłuższa, remont przechodzi Olimpijska [online], Dziennik Zachodni, 22 marca 2013 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  53. ↑ Mateusz Terech, Katowice mają nową ulicę! Bonifraterska wjeżdża na mapę z przytupem [online], wkatowicach.eu, 27 maja 2025 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  54. 1 2 Justyna Przybytek-Pawlik, Układ drogowy w Strefie Kultury zostanie dokończony. Dobrowolskiego będzie przedłużona do Bogucic [online], Dziennik Zachodni, 6 marca 2019 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  55. ↑ Justyna Przybytek, Gdzie parkować w Katowicach? Jest nowy parking na 300 aut [online], Dziennik Zachodni, 15 listopada 2013 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  56. ↑ Zaczęło się 37 lat temu. DTŚ wciąż w budowie [online], Gazeta Wyborcza, 2016 [dostęp 2026-08-27] (pol.).
  57. ↑ Katowice: Oto kładka, która połączy MCK i Spodek z NOSPR [online], Dziennik Zachodni, 27 sierpnia 2014 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  58. ↑ Kładka pieszo-rowerowa, Katowice [online], Konior Studio [dostęp 2026-08-27] (pol.).
  59. ↑ Lucyna Nenow, Nowa kładka w Katowicach nad Olimpijską [online], Dziennik Zachodni, 10 września 2014 [dostęp 2026-08-27] (pol.).
  60. ↑ Orzechowska-Wacławska 2017 ↓, s. 116.
  61. ↑ Katowice: Biurowiec .KTW I już z pozwoleniem na użytkowanie [online], Dziennik Zachodni, 15 kwietnia 2018 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  62. ↑ Kamil Zatoński, .KTW II z pozwoleniem na użytkowanie! To najwyższy budynek biurowy w Metropolii [online], wkatowicach.eu, 11 lutego 2022 [dostęp 2026-08-27] (pol.).
  63. 1 2 Przemysław Jedlecki, Rozpoczyna się budowa osiedla za Strefą Kultury. Nazwa to "Pierwsza Dzielnica" [online], Gazeta Wyborcza, 6 maja 2019 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  64. 1 2 Justyna Przybytek-Pawlik, Budowa osiedla w Strefie Kultury w Katowicach rozpoczęta. Ceny mieszkań od 7 tys. zł/m [online], Dziennik Zachodni, 6 maja 2019 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  65. ↑ Patryk Osadnik, Pierwsza Dzielnica Katowic prawie ukończona. Mieszkańcy wprowadzą się do bloków tuż obok Strefy Kultury [online], Dziennik Zachodni, 1 czerwca 2021 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  66. 1 2 Najwyżej położone mieszkanie na Śląsku? Sprawdziliśmy widok z dachu ATAL Olimpijska w Katowicach [online], Dziennik Zachodni, 18 czerwca 2025 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  67. ↑ Marcin Śliwa, Najwyższy wieżowiec mieszkalny na Śląsku niemal gotowy. Ten drapacz chmur zmienił panoramę Katowic [online], Dziennik Zachodni, 30 marca 2026 [dostęp 2026-08-27] (pol.).
  68. 1 2 Nadgórników 14 Katowice - inwestycja Noho Investment [online], Urbanity [dostęp 2026-08-27] (pol.).
  69. ↑ Katowice: będzie pierwszy przystanek autobusowy w strefie kultury [online], Dziennik Zachodni, 30 września 2015 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  70. ↑ Dorota Niećko, Katowice: Neon Fa Kultury zamiast Strefa Kultury. Falstart neonu, który ma być wizytówką miasta [online], Dziennik Zachodni, 21 marca 2017 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  71. ↑ Katowice mają dwa nowe piękne neony: Strefa Kultury Katowice i Kwiaty [online], Dziennik Zachodni, 22 marca 2017 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  72. ↑ Marcin Śliwa, Katowice. Za parkingi w Strefie Kultury znowu trzeba płacić. I to tyle, co na strzeżonym parkingu na lotnisku w Pyrzowicach! [online], Dziennik Zachodni, 19 września 2022 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  73. ↑ Magda Sincewicz, Parking w Strefie Kultury jest już płatny. Ile zapłacimy za godzinę postoju? [online], 24kato, 19 września 2022 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  74. ↑ Łukasz Kądziołka, Wielkie pieniądze dla miasta za działkę przy strefie kultury. Wiemy co tam powstanie [online], katowice24.info, 5 marca 2025 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  75. ↑ Bebok Ficio zamieszkał przy siedzibie NOSPR! Zobaczcie, jak wygląda nowy stworek [online], wkatowicach.eu, 27 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-27] (pol.).
  76. 1 2 3 Bródka 2025 ↓, s. 54.
  77. ↑ Historia. Hala Widowiskowo-Sportowa Spodek. [dostęp 2026-08-25]. (pol.).
  78. 1 2 Strefa Kultury w centrum Śląska [online], Onet.pl, 2 lipca 2015 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  79. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 czerwca 2026, s. 86 [dostęp 2026-08-27].
  80. 1 2 Bulsa, Grzegorek i Witaszczyk 2013 ↓, s. 208.
  81. ↑ Bulsa, Grzegorek i Witaszczyk 2013 ↓, s. 209.
  82. 1 2 Bródka 2025 ↓, s. 67.
  83. ↑ Krystian Miczka, Katowicka Strefa Kultury [online], Otwarty Przewodnik Krajoznawczy, 6 maja 2016 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  84. ↑ Bulsa, Grzegorek i Witaszczyk 2013 ↓, s. 280.
  85. 1 2 Barciak, Chojecka i Fertacz 2012 ↓, s. 596.
  86. ↑ Bródka 2025 ↓, s. 62.
  87. 1 2 Barciak, Chojecka i Fertacz 2012 ↓, s. 598.
  88. 1 2 Bródka 2025 ↓, s. 63.
  89. ↑ Kozina 2023 ↓, s. 331.
  90. ↑ Dudkiewicz-Pietrzyk 2019 ↓, s. 111.
  91. ↑ Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 254.
  92. ↑ Kozina 2023 ↓, s. 334.
  93. 1 2 3 4 Bródka 2025 ↓, s. 71.
  94. 1 2 Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach [online], Urząd Miasta Katowice [dostęp 2026-08-27] (pol.).
  95. 1 2 Kozina 2023 ↓, s. 323.
  96. 1 2 Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 263.
  97. ↑ Koman 2024 ↓, s. 119.
  98. ↑ Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 264.
  99. 1 2 Bródka 2025 ↓, s. 61.
  100. ↑ Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 274.
  101. ↑ Grzegorek, Bulsa i Witaszczyk 2016 ↓, s. 275.
  102. ↑ Dudkiewicz-Pietrzyk 2019 ↓, s. 107.
  103. ↑ Prezydenci Polski i Węgier odsłonili pomnik Sławika i Antalla [online], dzieje.pl, 21 marca 2015 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  104. 1 2 3 Osiedle Atal Olimpijska Katowice – inwestycja Atal [online], Urbanity [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  105. 1 2 Mateusz Czajka, Najwyższy budynek w Katowicach powstanie przy NOSPR. Ruszuła już sprzedaż mieszkań. Jakie są ceny? [online], Dziennik Zachodni, 30 czerwca 2022 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  106. ↑ Piotr Sobierajski, Najwyższy mieszkaniowy drapacz chmur w południowej Polsce budują w Katowicach [online], Dziennik Zachodni, 14 października 2024 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  107. ↑ Atal Olimpijska [online], Atal [dostęp 2026-08-28] [zarchiwizowane z adresu 2023-10-01] (pol.).
  108. ↑ Osiedle obok Strefy Kultury wzbudziło ogromne emocje i kontrowersje [online], Sztuka Architektury, 26 lutego 2018 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  109. ↑ Bródka 2025 ↓, s. 68.
  110. ↑ Finiszuje realizacja Pierwszej Dzielnicy w Katowicach. Wkrótce projekt II etapu inwestycji [online], Urbanity, 29 marca 2021 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  111. ↑ Kasia Pudłowska, Stan surowy otwarty w Pierwszej Dzielnicy [online], Pierwsza Dzielnica, 28 września 2020 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  112. ↑ Kasia Pudłowska, Przestrzeń miejska, przedszkole i usługi w Pierwszej Dzielnicy [online], Pierwsza Dzielnica, 29 marca 2021 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  113. ↑ Udogodnienia [online], Pierwsza Dzielnica [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  114. ↑ Katarzyna Pachelska, Przy zrewitalizowanej za miliard zł Strefie Kultury w Katowicach rosną apartamentowce [online], Ślązag, 22 maja 2023 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  115. ↑ Łukasz Kądziołka, Penthouse’y, parki i tarasy obok familoków. Lex deweloper przy Strefie Kultury o krok bliżej [online], katowice24.info, 15 listopada 2025 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  116. ↑ Grzegorz Żądło, Lex deweloper przy strefie kultury. Radni zgodzili się na budowę bloków wyższych niż dopuszcza plan zagospodarowania [online], katowice24.info, 20 listopada 2025 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  117. ↑ Nadgórników 14 [online], Noho [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  118. ↑ Monika Krężel, Turyści z Muzeum Śląskiego patrzą na nas jak na eksponaty [online], Dziennik Zachodni, 25 grudnia 2014 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  119. ↑ Frużyński, Grzegorek i Rygus 2017 ↓, s. 70.
  120. 1 2 Sulerzyska 1995 ↓, s. 230-231.
  121. 1 2 Park Bogucki [online], Urząd Miasta Katowice [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  122. 1 2 Judyta Wieclawska, Park Bogucki w Katowicach zrewitalizowany [online], Portal Komunalny, 16 lipca 2019 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  123. 1 2 3 Grzegorz Żądło, Rozpoczyna się przebudowa Parku Boguckiego [online], katowice24.info, 14 sierpnia 2018 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  124. ↑ Mieszkańcy Katowic mają nowy cudny park. To Park Bogucki po generalnej rewitalizacji [online], Dziennik Zachodni, 15 lipca 2019 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  125. ↑ Park Bogucki [online], Urząd Miasta Katowice [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  126. ↑ Mateusz Terech, Nowy bebok w Katowicach! Ferdynand poleci na szychta przez Park Bogucki [online], wkatowicach.eu, 11 października 2022 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  127. ↑ Świadkowie Jehowy utworzyli Salę Królestwa przy Pierwszej Dzielnicy Katowic [online], 24kato, 7 kwietnia 2024 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  128. ↑ Dni Kostuchny i Piknik Rodzinny w Parku Boguckim. Lokalne święta w katowickich dzielnicach [online], wkatowicach.eu, 6 września 2025 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  129. ↑ Łukasz Kądziołka, Dodatkowe imprezy na festiwalu Tauron Nowa Muzyka [online], katowice24.info, 8 lipca 2017 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  130. 1 2 Barciak, Chojecka i Fertacz 2012 ↓, s. 599.
  131. ↑ Michalina Bednarek, Katowice ogłosiły przetarg na pomnik Ofiar Deportacji. "Będzie domykać Strefę Kultury" [online], Gazeta Wyborcza, 4 kwietnia 2021 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  132. 1 2 Izabela Nestioruk, Katowice. Miasto zbuduje pomnik za 8,3 mln zł, finansowany głównie z tarczy antycovidowej [online], gazeta.pl, 8 listopada 2021 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  133. 1 2 3 Grzegorz Żądło, Wraca temat budowy pomnika Ofiar Tragedii Górnośląskiej. Miasto rezerwuje duże pieniądze na aktualizację projektu [online], katowice24.info, 22 kwietnia 2026 [dostęp 2026-08-28] (pol.).
  134. ↑ Dorota Niećko, Pomnik Ofiar Deportacji stanie w Katowicach. Jest konkurs na projekt. Pomnik ma kosztować 1,2 mln zł [online], Dziennik Zachodni, 23 maja 2017 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  135. ↑ Justyna Przybytek-Pawlik, Strefa Kultury w Katowicach: konkurs na parking wielopoziomowy został ogłoszony. Budowa ma kosztować około 70 milionów złotych [online], Dziennik Zachodni, 30 marca 2020 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  136. ↑ Katarzyna Pachelska, Katowice. Nowy parking wielopoziomowy w Strefie Kultury będzie niewidoczny. Na dachu minipark jako przedłużenie Zielonej Doliny [online], Dziennik Zachodni, 18 września 2020 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  137. ↑ Parking w Strefie Kultury w Katowicach [online], Bryła, 18 września 2020 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  138. ↑ Justyna Przybytek-Pawlik, Katowice. Parking w Strefie Kultury będzie wielopoziomowy i największy w mieście. Pomieści 1300 aut. Budowa ma się rozpocząć w 2022 roku [online], Dziennik Zachodni, 12 marca 2021 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  139. ↑ Strefa Kultury w Katowicach - zrewitalizowane tereny byłej Kopalni Wegla Kamiennego "Katowice" [online], Polska Travel, 30 listopada 2022 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  140. ↑ Anna Dudzinska, Betonowa Kostka i Superjednostka [online], Polskie Radio Katowice, 19 marca 2015 [dostęp 2026-08-26] (pol.).
  141. ↑ Justyna Przybytek, Przybytek: Strefa kultury w Katowicach nominowana do Betonowej Kostki. Skandal? Nie do końca [online], Dziennik Zachodni, 25 lutego 2015 [dostęp 2026-08-26] (pol.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Strefa_Kultury_(Katowice)&oldid=80573343”