Strefa euro

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Strefa euro (również Euroland) – grupa państw, których walutą jest euro.

Kraje strefy euro[edytuj | edytuj kod]

Waluta ta została 1 stycznia 1999 roku wprowadzona w formie transakcji bezgotówkowych, a 1 stycznia 2002 roku w formie gotówkowej w następujących krajach członkowskich UE mających podane waluty:

     Kraje strefy euro

     Kraje używające euro, niebędące członkiem Unii Europejskiej

     Kraje Unii Europejskiej nieużywające euro

Państwo Waluta Wartość w stosunku do euro
 Austria 1 szyling austriacki = 100 groszy (ATS) 1 € = 13,7603 szylinga
 Belgia 1 frank belgijski = 100 centymów (BEF) 1 € = 40,3399 franków
 Finlandia 1 marka fińska = 100 penni (FIM) 1 € = 5,94573 marki
 Francja 1 frank francuski = 100 centymów (FRF) 1 € = 6,55957 franków
 Hiszpania 1 peseta hiszpańska = 100 centimos (ESP) 1 € = 166,386 pesety
 Holandia 1 gulden holenderski = 100 centów (NLG) 1 € = 2,20371 guldena
 Irlandia 1 funt irlandzki = 100 pensów (IEP) 1 € = 0,787564 funta
 Luksemburg 1 frank luksemburski = 100 centymów (LUF) 1 € = 40,3399 franków
 Niemcy 1 marka niemiecka = 100 fenigów (DEM) 1 € = 1,95583 marki
 Portugalia 1 escudo portugalskie = 100 centavos (PTE) 1 € = 200,482 escudo
 Włochy 1 lir włoski = 100 centesimów (ITL) 1 € = 1936,27 lira

Późniejsi członkowie strefy euro[edytuj | edytuj kod]

Państwo Waluta Wartość w stosunku do euro
 Grecja 1 drachma = 100 leptów (GRD) (1 stycznia 2001 r. bezgotówkowo, a 1 stycznia 2002 w gotówce)
1 € = 340,75 drachmy
 Słowenia 1 tolar = 100 stotinów (SIT) (1 stycznia 2007) 1 € = 239,64 tolarów
 Cypr 1 funt cypryjski = 100 centów (CYP) (1 stycznia 2008) 1 € = 0,585274 funta
 Malta 1 lira maltańska = 100 centów (MTL) (1 stycznia 2008) 1 € = 0,4293 liry
 Słowacja 1 korona słowacka = 100 halerzy (SKK) (1 stycznia 2009) 1 € = 30,126 koron
 Estonia 1 korona estońska = 100 sentów (EEK) (1 stycznia 2011) 1 € = 15,6466 koron
 Łotwa 1 łat = 100 santimów (LVL) (1 stycznia 2014) 1 € = 0,702804 łatów
 Litwa 1 lit = 100 centów (LTL) (1 stycznia 2015) 1 € = 3,4528 litów

Członkowie na mocy podpisanych umów[edytuj | edytuj kod]

1 stycznia 1999 r. wprowadzono euro w formie bezgotówkowej, a 1 stycznia 2002 r. w formie gotówkowej w 3 krajach, które nie są członkami UE:

Państwo Waluta Wartość w stosunku do euro
 Monako 1 frank monakijski = 100 centymów (MCF) 1 € = 6,55957 franków
 San Marino 1 lir sanmaryński = 100 centesimów (SML) 1 € = 1936,27 lira
 Watykan 1 lir watykański = 100 centesimów (VAL) 1 € = 1936,27 lira

Andora podpisała układ monetarny z Unią Europejską dopiero 30 czerwca 2011 roku (powodem tych opóźnień było stosowanie „nieuczciwej” konkurencji podatkowej – Andora jest tzw. rajem podatkowym), zaczął on obowiązywać 1 kwietnia 2012 roku, a od 1 lipca 2013 roku Andora mogła emitować własne monety[1][2]. Jednak pierwsze andorskie monety euro wprowadzono do obiegu dopiero w styczniu 2015[3][4].

Państwo Waluta Wartość w stosunku do euro
 Andora
  • 1 € = 166,386 pesety
  • 1 € = 6,55957 franków

Jednostronna Euroizacja[edytuj | edytuj kod]

Jedno państwo również używa euro jako swojej waluty, jednakże bez zawierania układu monetarnego z Unią Europejską (przeprowadziło tzw. jednostronną euroizację). Euro używa także Kosowo (terytorium sporne):

Państwo Waluta Wartość w stosunku do euro
 Czarnogóra 1 marka niemiecka = 100 fenigów (DEM) 1 € = 1,95583 marki
 Kosowo 1 marka niemiecka = 100 fenigów (DEM) 1 € = 1,95583 marki[5].

Kraje poza strefą euro[edytuj | edytuj kod]

Państwa zobowiązane do przyjęcia wspólnej waluty[edytuj | edytuj kod]

Do strefy euro nie przystąpiły[edytuj | edytuj kod]

  • Dania Dania – na skutek uzyskania w 1993 r. klauzuli „opt-out” do Traktatu z Maastricht oraz w wyniku negatywnego rezultatu referendum z 28 września 2000,
  • Wielka Brytania Wielka Brytania – na skutek uzyskania w 1993 r. klauzuli „opt-out” do Traktatu z Maastricht.

Gospodarka strefy euro[edytuj | edytuj kod]

Kryzys zadłużenia[edytuj | edytuj kod]

Podczas kryzysu 2008 w strefie euro odnotowano spadek PKB, w trzecim kwartale 2008 o 0,2%, a w czwartym kwartale o 1,3% (rok do roku). W całym 2008 wzrost gospodarczy strefy euro wyniósł tylko 0,8%[8]. Spadki PKB w dwóch kolejnych kwartałach oznaczały wejście „eurolandu” w najgorszą od początków swojego istnienia recesję[9].

Sprzedaż detaliczna w grudniu 2008 spadła o 2,4%, a w styczniu 2009 o 2,2% (rok do roku)[10]. W pierwszym kwartale 2009 PKB strefy euro zmniejszył się o 2,5%[11] W drugim kwartale 2009 PKB strefy euro spadł o kolejne 0,1%.

W 2010 dwa państwa strefy euro otrzymały pomoc finansową – Grecja 110 mld euro w maju oraz Irlandia 85 mld w listopadzie. W związku z kryzysem w Grecji i Irlandii oraz obawami co do sytuacji w Hiszpanii i Portugalii pojawił się termin PIIGS określający grupę państw mających kłopoty finansowe[12].

W 2011 dług publiczny 17 krajów strefy wyniósł 87,2% PKB[13].

Kryzysowi w strefie euro ma zapobiegać pakt fiskalny[14]. W ocenie instytutu European Reform nie wnosi on jednak nic nowego w porównaniu do wcześniejszych „miękkich” sankcji z Paktu Stabilności i Wzrostu[15].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. The euro outside the euro area (ang.). ec.europa.eu. [dostęp 2014-11-02].
  2. Andora – monety euro (pol.). ecb.europa.eu. [dostęp 2015-06-27].
  3. After delay, Andorra finally issues euro coins, much to collector excitement (ang.). coinworld.com, 2015-02-17. [dostęp 2015-06-27].
  4. Cues per comprar els euros andorrans dels col·leccionistes (kat.). Diari d’Andorra, 2015-01-16. [dostęp 2015-06-28].
  5. Marka niemiecka – DEM – oficjalna waluta. (pol.). bbc.co.uk. [dostęp 2014-11-02].
  6. http://www.nbportal.pl/pl/np/euro/przygotowania-polska/droga-do-euro/przygotowania-polski.
  7. Tomasz Bielecki: Bruksela: Litwa jest gotowa do przyjęcia euro (pol.). wyborcza.biz, 2014-06-04. [dostęp 2014-11-02].
  8. Strefa euro słaba jak nigdy (pol.). dziennik.pl. [dostęp 2009-03-05].
  9. Euroland w historycznej recesji (pol.). tvn24bis.pl, 2009-02-13. [dostęp 2014-11-02].
  10. Stefa euro: Detaliści sprzedali mniej w styczniu (pol.). rp.pl, 2009-03-13. [dostęp 2014-11-02].
  11. Pogłębia się recesja w strefie euro; poważny spadek PKB w 8 państwach UE, gazeta.pl/gospodarka, [dostęp 15.05.2009].
  12. UE reaguje na kryzys zadłużenia w strefie euro – 27/10/2011 (pol.). ec.europa.eu. [dostęp 2014-11-02].
  13. niezalezna.pl: Strefa euro z gigantycznym długiem. [dostęp 24.04.2012].
  14. Europe signs up to German-led fiscal pact. Reuters, 2012.
  15. Pakt fiskalny staje się biurokratyczną wydmuszką. Forsal.pl, 2012.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]