Strefa przyległa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Strefa przyległa (morski pas przyległy, ang. contiguous zone) - pojęcie z zakresu prawa morza odnoszące się do obszaru morskiego przylegającego do zewnętrznej granicy morza terytorialnego, na którym państwo nadbrzeżne ma kontrolę w odniesieniu do obcych statków, w ściśle określonych dziedzinach i zakresie[1].

Praktyka rozciągania przez państwa nadbrzeżne swych uprawnień poza obszar morza terytorialnego wykształciła się na przełomie XVIII i XIX wieku[1]. Uregulowaniem tego zjawiska zajęła się III Konferencja Prawa Morza ONZ, której działania początkowo zmierzały do całkowitej eliminacji strefy przyległej w związku z wyznaczeniem szerokości morza terytorialnego na 12 MM[1]. Ostatecznie w opracowanej przez Konferencję Konwencji jamajskiej przewidziano możliwość wyznaczania przez państwa tzw. strefy przyległej, nieprzekraczającej 24 MM od linii podstawowych[2]. Według stanu na 2008 24-milową strefę przyległą ustanowiły łącznie 44 państwa[3].

Strefa przyległa w rozumieniu Konwencji jamajskiej[edytuj | edytuj kod]

1. W strefie przyległej do swojego morza terytorialnego, zwanej strefą przyległą, państwo nadbrzeżne może wykonywać kontrolę konieczną do:

(a) zapobiegania naruszaniu jego ustaw i innych przepisów celnych, skarbowych, imigracyjnych lub sanitarnych na jego terytorium lub morzu terytorialnym;

(b) karania naruszeń takich ustaw i innych przepisów, dokonanych na jego terytorium lub morzu terytorialnym.

2. Strefa przyległa nie może sięgać dalej niż 24 mile morskie od linii podstawowych, od których mierzy się szerokość morza terytorialnego.

— Artykuł 33. Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, sporządzonej w Montego Bay dnia 10 grudnia 1982 r. (Dz. U. z dnia 20 maja 2002 r.)

Oprócz przytoczonego powyżej art. 33. w odniesieniu do strefy przyległej istotny jest również art. 111., który w określonych przypadkach pozwala na rozpoczęcie pościgu jednostkom znajdującym się na tym obszarze[2].

Morski pas przyległy a prawo polskie[edytuj | edytuj kod]

W historii Polski 3-milowy pas przyległy poza 3-milowym morzem terytorialnym ustanowiony był dwukrotnie - w Rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 21 października 1932 r. o granicy morskiej Państwa[4] oraz w Dekrecie z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic państwowych[5]. Poszerzenie szerokości morza terytorialnego do 12 MM w wyniku wejścia w życie Ustawy o morzu terytorialnym[6] w dniu 1 stycznia 1978 spowodowało, że dotychczasowy pas przyległy znalazł się w obrębie morza terytorialnego[3]. Nowego wyznaczenia pasa przyległego nie przewidziała także Ustawa z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej[7]. Jednakże z dniem 19 listopada 2015 r. weszła w życie nowelizacja Ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej[7], gdzie w art. 2 ust. 1 ponownie ustanowiono strefę przyległą[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Remigiusz Bierzanek, Janusz Symonides: Prawo międzynarodowe publiczne. Wyd. 8. Warszawa: LexisNexis, 2008, s. 225. ISBN 978-83-7334-294-1.
  2. a b Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza, sporządzona w Montego Bay dnia 10 grudnia 1982 r. - Dz.U. z 2002 r. Nr 59, poz. 543
  3. a b Remigiusz Bierzanek, Janusz Symonides: Prawo międzynarodowe publiczne. Wyd. 8. Warszawa: LexisNexis, 2008, s. 226. ISBN 978-83-7334-294-1.
  4. Dz.U. z 1932 r. Nr 92, poz. 789
  5. Dz.U. z 1956 r. Nr 9, poz. 51
  6. Dz.U. z 1977 r. Nr 37, poz. 162
  7. a b Dz.U. z 2017 r. poz. 2205
  8. Dz.U. 2015 poz. 1642.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.