Strugi (województwo mazowieckie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w gminie Teresin. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.
Strugi
osada
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat sochaczewski
Gmina Teresin
Liczba ludności (2006) 23
Strefa numeracyjna 46
Kod pocztowy 96-516
Tablice rejestracyjne WSC
SIMC 0739060
Położenie na mapie gminy Teresin
Mapa lokalizacyjna gminy Teresin
Strugi
Strugi
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Strugi
Strugi
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Strugi
Strugi
Położenie na mapie powiatu sochaczewskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sochaczewskiego
Strugi
Strugi
Ziemia52°09′30″N 20°20′46″E/52,158333 20,346111
Strona internetowa

Strugiosada w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Teresin.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa skierniewickiego.

W miejscowości tej znajduje się dwór – siedziba rodowa Łuszczewskich. Był to jeden z najzamożniejszych rodów ziemi sochaczewskiej, posiadający szereg okolicznych wsi. Henryk Sienkiewicz, zaprzyjaźniony z jednym z przedstawicieli tego rodu, właśnie w Strugach umieścił jedną z akcji "Potopu". Kmicic, będący w drodze do Częstochowy, wybawił tam z opresji broniącego się we dworze starostę Łuszczewskiego.

Zdarzyło się, że pod Sochaczewem hultajstwo szwedzkie i niemieckie obległo pana Łuszczewskiego, starostę sochaczewskiego, zaskoczywszy go w prywatnej jego majętności, w Strugach. Ów, wojennego humoru będąc, choć stary, bronił się mocno. Nadjechał właśnie na to pan Kmicic, a że mu już cierpliwość jako wrzód nabrała, gotowy pęknąć z lada powodu, więc pękła właśnie pod Strugami. Pozwolił tedy "prać" Kiemliczom i sam uderzył na szturmujących tak potężnie, że rozbił ich, wysiekł, nikogo nie żywił, jeńców nawet potopić kazał.

Po walce Kmicic zatrzymał się u starosty na posiłek, podczas którego odbył z gospodarzem dłuższą rozmowę, w trakcie której poznał m.in. proroctwo świętej Brygidy[1].

W miejscowym dworze urodziła się w 1810 r. oraz spędziła dzieciństwo i młodość pierwsza kobieta-podoficer wojska polskiego Barbara Bronisława Czarnowska (podchorąży okresu powstania listopadowego). Jej ojciec Klemens Czarnowski był tam zarządcą majątku dzierżawionego od Łuszczewskich, którzy w tym czasie mieszkali już w Warszawie, w której prowadzili interesy. W tych czasach albo miejscowość nazywała się Struga, albo też nazwę w liczbie pojedynczej nosił sam folwark. Na mapach z tamtego okresu widnieje nazwa Struga, a w wydanym pod koniec XIX wieku „Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego” zamieszczone są dwa bardzo podobne wpisy miejscowości ­Struga oraz ­Strugi[2].

15 sierpnia 1831 w okolicznych wsiach, w tym także w samych Strugach, miała miejsce potyczka pomiędzy wycofującymi się wojskami gen. Dembińskiego a nacierającymi Rosjanami. Strugi, zajęte przez Rosjan, zostały ostrzelane przez polską artylerię[3].

W 1868 r. Łuszczewscy, nie mogąc sobie poradzić z utrzymaniem majątku w wyniku zmian uwłaszczeniowych wprowadzonych przez władze carskie po powstaniu styczniowym, sprzedali Strugi warszawskiemu przemysłowcowi i finansiście Leopoldowi Kronenbergowi.

Obecnie dwór jest mozaiką architektoniczną, która powstała w okresie od II połowy XIX wieku do lat 30. XX w. Budynek wzniesiony został w stylu neorenesansowym zachowanym obecnie tylko w części centralnej. Pałac został wybudowany dla ówczesnego właściciela majątku Leopolda Kronerberga. W latach 1905–1907 rozbudowano budynek o tzw. "ogród zimowy". W 1912 roku ukończono charakterystyczny pod względem wystroju pawilon japoński według projektu Zdzisława Kalinowskiego i Czesława Przybylskiego. Tam właśnie znajdowała się kolekcja japońska ówczesnego właściciela Stanisława Glezmera. Po I wojnie światowej kolekcję przekazano do Muzeum Narodowego w Warszawie.

Wokół dworu znajduje się dworski park krajobrazowy powstały w końcu XVIII wieku. Strugi są przykładem dobrze zachowanego układu kompozycyjnego alei dojazdowych zasadzonych w XIX wieku łączących pobliskie majątki dworskie tj.:

  • aleja jesionowo-kasztanowa przy drodze Skotniki – Strugi,
  • aleja lipowa wzdłuż drogi Strugi – Szymanów.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Henryk Sienkiewicz: Potop II, literat.ug.edu.pl [dostęp 2017-11-26].
  2. Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, Warszawa 1880–1902
  3. Edmund Callier, Bitwy i potyczki stoczone przez Wojsko Polskie w roku 1831, Poznań 1887