Strusowie herbu Jastrzębiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Strusowie (Strussowie) – ród szlachecki herbu Jastrzębiec (Podkowa i Krzyż) w historycznej Ziemi Drohickiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jastrzębiec - herb Strusów.

Najstarsza wzmianka o tej rodzinie pochodzi z roku 1468 za panowania Kazimierza IV Jagiellończyka, w której to wzmiance: „szlachetni synowie nieżyjącego Wita ze Strussów posiadają po swoim ojcu dziedzictwo w Strussach oraz dzierżą je tak jak ojciec i spełniają z niego posługi należne władcy”[1]. Wydaje się, że ów Wit był najstarszym znanym przedstawicielem rodu w Ziemi Drohickiej. Brak wcześniejszych źródeł historycznych nie pozwala jednoznacznie określić skąd pierwszy Strus (Struss) przybył na Podlasie i założył gniazdo rodowe Strussy (dziś Strusy w pow. siedleckim).

Według rodzinnej legendy przytoczonej przez badacza regionalnego Edwarda Podniesińskiego protoplastą rodziny miał być Niemiec z Bawarii o nazwisku Straus, który otrzymał nadanie ziemskie jeszcze w XIV wieku od księcia mazowieckiego Janusza Starszego. Inną prawdopodobną okolicznością jest migracja w XV w. z sąsiednich Prus krzyżackich do Ziemi Drohickiej po wojnie 13-letniej Kazimierza Jagiellończyka z Zakonem, po której wielu przedstawicieli szlachty polskiej i niemieckiej wspierających polskiego króla przeniosło się do Korony z obawy przed represjami ze strony władzy krzyżackiej. W Prusach od XIII wieku żyły rodziny Strussów vel Strusów (inne formy: Strauss, Struz, Straus) wywodzące się ze staroniemieckiego Altmarku, zaś na terenie Niemiec odnajdujemy w średniowieczu ród Strusów herbu Strus. Jednak niezależnie od korzeni Strusowie są staropolskim rodem szlacheckim co najmniej od 550 lat. Czasem w opracowaniach historycznych błędnie jest im przypisywany herb Korczak, którym pieczętowała się rodzina Strusiów (Strusów) z Podola.

Wskutek koligacji z innymi szlacheckimi rodami, tudzież zakupem ziemi poza gniazdem rodowym, Strusowie rozprzestrzenili się po całej Ziemi Drohickiej i szerszym Podlasiu, a za sprawą Feliksa Strussa de Popławy zawędrowali w okolicach roku tysiąc sześćsetnego również do Ziemi Łukowskiej w północnej części dzisiejszego województwa lubelskiego.

Według informacji opartej na bazie danych PESEL, w 2002 w Polsce żyło 715 osób o nazwisku Strus[2], w tym - sądząc po regionach zamieszkania - około 400 osób związanych z rodem Strusów herbu Jastrzębiec w województwach: mazowieckim, podlaskim i lubelskim (powiaty: łukowski, radzyński). Natomiast wg Otwartych Danych (gov.pl) na dzień 22.01.2020 r. w bazie nazwisk znajdowało się 398 mężczyzn oraz 385 kobiet noszących to nazwisko.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Robert Wiraszka, Tomasz Jaszczołt, Strus - dzieje podlaskiej rodziny herbu Jastrzębiec, 2014.
  2. Krzysztof Rymut, Słownik nazwisk używanych w Polsce na początku XXI wieku, 2002.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

• Marek Woliński, Herbarz szlachty łukowskiej, CKH, 2019

• Elżbieta Sęczys, Szlachta wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1831-1861, DiG, 2000

• Robert Wiraszka, Tomasz Jaszczołt, Strus - dzieje podlaskiej rodziny herbu Jastrzębiec, 2014