Strzępochwostek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Strzępochwostek
Sphenoeacus afer[1]
(J.F. Gmelin, 1789)
Strzępochwostek
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina krótkosterki
Rodzaj Sphenoeacus
Strickland, 1841
Gatunek strzępochwostek
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Strzępochwostek[3] (Sphenoeacus afer) — gatunek małego ptaka z rodziny krótkosterków; jedyny przedstawiciel rodzaju Sphenoeacus. Występuje w południowej i południowo-wschodniej Afryce.

Taksonomia i zasięg występowania[edytuj]

Gatunek po raz pierwszy opisany w roku 1789 przez Johanna Friedricha Gmelina pod nazwą Muscicapa afra[4]. W rodzaju Sphenoeacus strzępochwostka umieścił Hugh Edwin Strickland w 1841 roku. Do czasu wyodrębnienia rodziny krótkosterków należał do pokrzewkowatych. Wyróżnia się następujące podgatunki[5]:

  • S. a. excisus Clancey, 1973 - wschodnie Zimbabwe, zachodni Mozambik
  • S. a. natalensis Shelley, 1882 - północno-wschodnia Afryka Południowa, zachodnie Suazi i północne Lesotho
  • S. a. intermedius Shelley, 1882 - wschodnia Afryka Południowa
  • S. a. afer (J.F. Gmelin, 1789) - południowo-zachodnia i zachodnia Afryka Południowa

Habitat[edytuj]

Zasiedla suche tereny trawiaste, zarówno górskie jak i nadbrzeżne; w szczególności fynbos.

Morfologia[edytuj]

Długość ciała wynosi 17-19 cm, masa ciała około 30 gram. Skrzydła mierzą 95-110 mm, skok 22-23 mm, dziób 13-16 mm[6]. Głowa z wyjątkiem gardła brązowa, obszar dookoła oka biały (zależnie od podgatunku). Gardło biały z czarnym wąsem. Kark pokryty czarno-białymi plamami, które na wierzchu ciała przechodzą w pasy. Lotki i pokrywy skrzydłowe czarnym z białożółtawym obrzeżeniem. Długie sterówki i pokrywy ogonowe brązowocynamonowe z czarniawą stosiną i jej okolicami. Pióra na piersi i brzuchu w środku czarniawe, z zewnątrz brązowe; zależnie od podgatunku mogą być jaśniejsze. Dziób szary, nogi również.

Behawior[edytuj]

Żywi się drobnymi bezkręgowcami i nasionami. W porównaniu do pokrzewkowatych, śpiew strzępochwostka jest prosty. Płochliwy, jednak często się odzywa.

Lęgi[edytuj]

Gniazdo buduje samica. Budulec stanowią gałązki, trawy, liście i miękki materiał roślinny jako wyściółka. Zazwyczaj umieszczone jest na ziemi w kępie trawy. Okres składania jaj różni się w zależności od rejonu, w Prowincji Przylądkowej Zachodniej jest to okres od lipca do grudnia, w innych regionach ma to miejsce od października do kwietnia. Samica składa 2-3 jaja, wysiaduje je sama przez 14-18 dni. Pisklęta karmione są przez oba ptaki z pary, opuszczają gniazdo po 14-16 dniach[7].

Przypisy

  1. Sphenoeacus afer, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. BirdLife International 2012. Sphenoeacus afer. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-02-08]
  3. P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Macrosphenidae Fregin, Haase, Olsson & Alström, 2012 - krótkosterki - Crombecs, longbills and allies (wersja: 2015-05-27). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-02-08].
  4. George Shaw: General Zoology. T. 1. Aves. Londyn: 1817, s. 355.
  5. F. Gill, D. Donsker: Wren-babblers, crombecs, bush warblers, Streaked Scrub Warbler, yellow flycatchers & hylias (ang.). IOC World Bird List: Version 6.1. [dostęp 2016-02-08].
  6. Anton Reichenow: Die Vögel Afrikas. 1900, s. 537.
  7. Austin Roberts: Roberts - Birds of southern Africa. Cape Town: The Trustees of the John Voelcker Bird Book Fund, 2005. ISBN 0620340533.

Bibliografia[edytuj]

  • David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, Phil Benstead: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 414. ISBN 978-83-01-15733-3.